كشورهاى خاورميانه در چند سال گذشته به فعاليت هاى هسته اى توجه بيشترى نشان داده اند.
موسسه بين المللى مطالعات استراتژيك، مستقر در بريتانيا كه يكى از نهادهاى تحقيقاتى معتبر در زمينه تحقيقات نظامى و سياسى است، در گزارشى با عنوان «برنامه هاى هسته اى در خاورميانه: در سايه ايران» در مورد تلاش احتمالى كشورهاى خاورميانه براى آغاز فعاليت هاى اتمى هشدار داده است.
در اين گزارش، كه روز ۲۰ مه (۳۱ ارديبهشت) منتشر شد، آمده است كه بين فوريه سال ۲۰۰۶ و ژانويه سال ،۲۰۰۷ دست كم سيزده كشور در منطقه خاورميانه اعلام داشتند كه در صدد دنبال كردن طرح هاى جديدى براى بهره بردارى غيرنظامى از انرژى هسته اى هستند يا مى خواهند طرح هاى قديمى خود در اين زمينه را احيا كنند.
اين كشورها انگيزه از چنين اقدامى را پاسخ به رشد روز افزون مصرف برق و تنوع بخشيدن به منابع تأمين انرژى عنوان كرده اند.
به گفته مقامات اين كشورها، توليد برق با استفاده از انرژى هسته اى مقرون به صرفه و از لحاظ حفظ محيط زيست، مناسب تر از كاربرد سوخت فسيلى است.
گزارش موسسه مطالعات استراتژيك مى افزايد كه تصميم اين كشورها را بايد بخشى از گرايش رو به افزايش به بهره بردارى از انرژى هسته اى در سطح جهان دانست كه مى توان از آن با عنوان «رنسانس هسته اى» نام برد.
به نظر نويسندگان اين گزارش، چنين تحولى تا حدود زيادى ناشى از عوامل سياسى از جمله رقابت با ايران و نگرانى در مورد عزم اين كشور براى كسب فن آورى هسته اى از آن نوعى است كه به نظر مى رسد براى كاربردهاى نظامى نيز طراحى شده است.
اين گزارش به بيان تاريخچه برنامه هاى هسته اى در خاورميانه مى پردازد و واكنش احتمالى كشورهاى منطقه، و همچنين تركيه، به برنامه هاى هسته اى ايران را ارزيابى مى كند.
به اعتقاد نويسندگان اين گزارش، تمايل كشورهاى منطقه به دستيابى به فن آورى چرخه سوخت هسته اى، شامل توليد اورانيوم غنى شده، مى تواند خطر به جريان انداختن يك مسابقه تسليحات اتمى در خاورميانه را به دنبال داشته باشد.
در اين گزارش آمده است كه با دستيابى ايران به فن آورى هسته اى، به زودى عربستان سعودى، الجزاير و مصر نيز در صدد رقابت با اين كشور برخواهند آمد.
اين گزارش مى افزايد كه در عين حال، اين امكان نيز وجود دارد كه با تمهيداتى مانند امضاى يك معاهده منطقه اى براى كنترل تسليحات اتمى، بتوان اين خطر را كاهش داد.