روسيه جمهورى آذربايجان را متهم كرده كه عمدا محموله تجهيزات هسته اى به مقصد ايران را از بيش از سه هفته پيش متوقف كرده است.
سخنگوى شركت اتم استروى اكسپورت كه مسئوليت ساخت نيروگاه هسته اى بوشهر را به عهده دارد اقدام جمهورى آذربايجان در متوقف ساختن تجهيزات ارسالى به مقصد ايران را مورد انتقاد قرار داد.
بنا بر اخبار، كاميون هاى حامل تجهيزات هسته اى در روز ۲۹ مارس (۱۰ فروردين) در مرز آستارا و هنگام ورود به خاك ايران متوقف شده اند.
به گفته مقامات آذربايجان و به نقل از خبرگزارى اسوشيتدپرس، اين كاميون ها حامل عايق هاى حرارتى بوده اند كه ارزش محموله از سوى منابع جمهورى آذربايجان بيش از ۱۷۰ هزار دلار اعلام شده است.
مقام هاى شركت اتم استروى اكسپورت اين محموله را در ارتباط با واحد اول نيروگاه اتمى بوشهر ذكر كرده اند و اعلام كرده اند كه توقف ايجاد شده «احتمالا بر برنامه زمانى تكميل اين واحد تأثير خواهد گذاشت.»
از سوى ايران اظهار نظرى درباره اين محموله منتشر نشده است، اما خبرگزارى روسى ايتارتاس به نقل از يك مقام شركت اتم استروى اكسپورت گزارش داده است كه «شركاى ايرانى به شدت در تلاشند تا اين مشكل حل شود.»
آيدين على اف، رئيس كميسيون گمرك جمهورى آذربايجان اعلام كرده است كه اين محموله مشمول قوانين «نظارت گمركى» مى شود و صدور مجوز براى عبور آن به اجازه ويژه دولت اين كشور نياز دارد.
سخنگوى وزارت خارجه جمهورى آذربايجان نيز پيشتر گفته بود كه «در مورد محتويات اين محموله به جزئيات بيشترى نياز است» و كشور او بايد بداند كه آيا محموله ارسالى «مشمول تحريم هاى سازمان ملل متحد مى شود يا خير.»
اما شركت اتم استروى اكسپورت با صدور بيانيه اى اعلام كرده است كه صدور اين محموله «بر طبق قوانين شناخته شده بين المللى» انجام شده است و سخنگوى اين شركت نيز به صراحت اعلام كرده است كه تحريمهاى سازمان ملل متحد مواد و تجهيزات ارسال شده در اين محموله را دربر نمى گيرد.
سخنگوى وزارت خارجه جمهورى آذربايجان همچنين گفت كشورش از طريق سفارت روسيه در باكو درخواست اطلاعات بيشتر كرده بود اما روسيه پاسخى به درخواست اين كشور نداده است.
اما از سوى ديگر سخنگوى اتم استروى اكسپورت مطرح شدن درخواست اطلاعات از سوى جمهورى آذربايجان را انكار كرد.
ايران، جمهورى آذربايجان و روسيه: انگيزه هاى سياسى؟
در حال حاضر هيچ نهاد ديگرى از جمله آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره محموله ارسالى اظهار نظر نكرده است، با اين حال برخى كارشناسان احتمال وجود انگيزه هاى سياسى در پس اقدام جمهورى آذربايجان را نيز رد نمى كنند.
هرچند محمود احمدى نژاد در سفرى كه تابستان سال گذشته به جمهورى آذربايجان داشت از نزديكى ديدگاه هاى طرفين درباره مسائل بين المللى و منطقه اى خبر داده بود، اما لزوما ايران و آذربايجان را نمى توان دو كشور نزديك به يكديگر دانست.
اختلاف بر سر نحوه استفاده از منابع نفت و گاز درياى خزر، تلاش جمهورى آذربايجان براى نزديكى بيشتر به آمريكا، اقدامات ايران براى نزديكى به ارمنستان (همسايه جمهورى آذربايجان كه روابطى پر تنش با اين كشور دارد)، و روابط جمهورى آذربايجان و اسرائيل را تنها مى توان بعنوان بخشى از عوامل اختلاف ميان دو كشور قلمداد كرد كه در نظر گرفتن اين عوامل در كنار تلاش جمهورى آذربايجان براى دورى از روسيه و نزديكى به غرب مى تواند احتمال وجود انگيزه هاى سياسى در توقف محموله تجهيزات و مواد هسته اى به ايران را توجيه كند.