گزارش هاى رسيده از ايران حاكيست كه قيمت كالاهاى اساسى در پايان سال جارى خورشيدى كه مردم در تدارك خريدهاى نوروزى هستند به شدت افزايش يافته است.
در همين حال دولت جمهورى اسلامى كه وعده كنترل قيمت ها در روزهاى آخر سال را داده بود، براى آنچه كنترل قيمت مايحتاج مردم در شب عيد اعلام كرده بازارهاى دولتى داير كرده است.
اما به رغم اتخاذ اين تدابير، گزارش رسانه هاى داخلى ايران حكايت از آن دارد كه در روزهاى اخير، قيمت مرغ، تخم مرغ و گوشت قرمز، برنج، ميوه، آجيل و محصولات لبنى در بازار به شكل بى سابقه اى افزايش يافته است.
قيمت كالاهاى اساسى در حالى افزايش يافته است كه در طول دوران رياست جمهورى محمود احمدى نژاد از سال ۱۳۸۴ تا كنون، نرخ تورم سير صعودى پيدا كرده و در سال ۸۶ با عبور از مرز ۱۷ درصد به رقمى بى سابقه در دهه گذشته رسيده است.
اين گرانى ها باعث اعتراض استادان اقتصاد دانشگاه هاى ايران، نمايندگان مجلس و گروه هاى سياسى شده است. نامه ۵۲ اقتصاددان و نامه جمعيت ايثارگران، يكى از حاميان محمود احمدى نژاد در انتخابات رياست جمهورى سال ،۸۴ به رئيس جمهورى در اعتراض به سياست هاى اقتصادى دولت نهم از آن جمله است.
اما دولت تاكنون بدون توجه به اعتراضات، سياست هاى اقتصادى خود را پيش مى برد. محمود احمدى نژاد در پاييز گذشته در يك سخنرانى تلويزيونى، دليل گرانى ها را دست هاى پنهان و شايعه پراكنى رسانه ها اعلام كرد.
پيش از آن هم رئيس جمهورى اسلامى در پاسخ به اعتراض رسانه ها نسبت به گرانى كالاهاى اساسى گفته بود كه در محل سكونت او هيچ چيز گران نشده است و مردم را دعوت كرده بود از محل زندگى او مايحتاج خود را تهيه كنند.
روند افزايش قيمت ها در ماه هاى گذشته و اعلام رسمى نرخ تورم ۸/۱۷ درصد براى بهمن ماه از طرف بانك مركزى جمهورى اسلامى حتى مراجع تقليد قم وابسته به حكومت را هم به اعتراض واداشته است.
آيت الله نورى همدانى، روز ۱۸ اسفند ماه در جريان يك سخنرانى گفت: «متاسفانه امروز اين گرانى ها مشكلات زيادى را در زندگى عمومى مردم به وجود آورده است و اين همت بيش از پيش دولتمردان جمهورى اسلامى ايران را مى طلبد.»
پيش از او، آيت الله مكارم شيرازى و آيت الله فاضل لنكرانى كه خرداد ماه گذشت درگذشت، از گرانى ها انتقاد كرده بودند.
تلاش دولت براى مهار قيمت ها
استراتژى دولت جمهورى اسلامى، در روزهاى گذشته براى كنترل قيمت ها، آغاز عرضه مداوم سكه طلا، از طريق بانك هاى دولتى و همچنين برپايى بازارهاى دولتى با عنوان «نمايشگاه هاى بهاره» و عرضه شبانه روزى گوشت و مرغ دولتى توسط وزارت جهاد كشاورزى است.
اين در حالى است كه محمود احمدى نژاد، رئيس جمهورى اسلامى ايران در آغاز اسفند ماه، به مردم اطمينان داده بود كه «ايام عيد با گرانى ها به كام آنان تلخ نخواهد شد.»
داوود دانش جعفرى، وزير اقتصاد و دارايى دولت نهم هم يك ماه پيش در يك سخنرانى گفته بود «بازار را به كام مردم شيرين مى كنيم.»
از ميان كالاهاى اساسى، در روزهاى گذشته قيمت برنج بيش از ديگر كالاها افزايش يافته است. قيمت هر كيلو برنج ظرف يك ماه گذشته تا ۱۰۰۰ تومان افزايش يافته و به ۲۵۰۰ تومان رسيده است.
دولت در اقدام ديگرى براى كاهش قيمت برنج، تعرفه واردات برنج را حذف كرد. اين اقدام باعث اعتراض شديد شالى كاران شمال و برخى نمايندگان مجلس شد. چرا كه واردات برنج خارجى با قيمت ارزان باعث زيان شاليكاران مى شود.
گوشت قرمز، گوشت مرغ و تخم مرغ از ديگر كالاهايى هستند كه در روزهاى آخر سال گران شده اند. اين در حالى است كه وزارت جهاد كشاورزى، از مهر ماه گذشته با تعيين قيمت و حجم توليد در بازار گوشت و مرغ، تحت عنوان «طرح ساماندهى مرغ و تخم مرغ» و همچنين واردات گوشت قرمز تلاش كرده است قيمت اين كالاها را ثابت نگاه دارد.
اما اين اقدام دولت نه تنها باعث كاهش قيمت نشد، بلكه با افزايش توليد، قيمت دانه و علوفه را بالا برد تاجايى كه ديگر صرفه اقتصادى پرورش جوجه و گوساله براى دامداران از ميان رفت و بازاد دچار كمبود شد.
روند افزايش قيمت گوشت قرمز در زمستان گذشته باعث شد روز ۲۹ بهمن ماه گذشته نمايندگان مجلس شوراى اسلامى به دولت تذكر كتبى بدهند. اما روند صعودى قيمت همچنان ادامه يافت. اين در حالى است كه وزارت جهاد كشاورزى جمهورى اسلامى ايران، هيچ عكس العملى به اعتراضات نشان نداد.
به گزارش شماره ۱۹ اسفند ماه روزنامه كارگزاران، قيمت مرغ در بازار تهران تا ۱۰۰۰ تومان افزايش يافته و از ۱۷۰۰ تومان به ۲۷۰۰ تومان رسيده است.
خبرگزارى رسمى جمهورى اسلامى ايران، ايرنا، نيز روز ۱۵ اسفند ماه از اعتراض مردم وارمين به افزايش قيمت مرغ و تخم مرغ خبر داد. مردم به خبرنگار ايرنا گفته بودند: «درچند ماه گذشته سير صعودى قيمت گوشت مرغ در ورامين به حدى بوده كه تصور مى شود هيچ مانعى جلودار كنترل آن نيست.»
بر اساس اين گزارش، يكى از فروشندگان گوشت و مرغ گفته بود كه «به دليل افزايش قيمت و ناتوانى مردم در خريد مايحتاج شان، مشترى هاى خود را از دست داده است.»
بهاى هر دانه تخم مرغ دولتى هم به قيمت بى سابقه ۱۲۰ تومان رسيده است.
افزايش قيمت ميوه و نان
با آنكه دولت بازارهاى دولتى ميوه داير كرده است اما در تهران قيمت ميوه هاى شب عيد به شدت افزايش يافته است.
قيمت هر كيلو پرتقال و سيب كه به دليل آب و هواى ايران در اين فصل پرفروش ترين ميوه است در بازار آزاد تهران به كيلويى ۲۰۰۰ تومان رسيده است.
يك شهروند اصفهانى در اين زمينه به راديو فردا گفت كه قيمت پرتقال در اصفهان به ۱۲۰۰ تومان رسيده است و عده اى از مردم توان خريد ميوه ندارند.
افزايش قيمت پرتقال پيش از اين نيز پيش بينى شده بود. حسين مهاجران، رئيس تعاونى اتحاديه ميوه و سبزى تهران، دو هفته پيش، از سرما زدگى محصول پرتقال شمال خبر داده بود. او گفته بود كه با واردات مى توان مشكل را حل كرد.
از سوى ديگر، در حالى كه دولت به نانوايى ها يارانه دولتى پرداخت مى كند و سازمان بازرگانى استان تهران افزايش قيمت نان را تكذيب مى كند ولى برخى مطبوعات در ايران از فروش نان تا چهار برابر قيمت مصوب خبر داده اند.
گرانى شب عيد، تنها شامل كالاهاى اساسى نشده است. موج گرانى به بازار اتومبيل هم رسيده و قيمت انواع اتوموبيل را ۱۰ تا ۱۵ درصد افزايش داده است.
قيمت سكه طلا هم در روزهاى گذشته با رسيدن به مرز ۲۹۰ هزار تومان يك ركورد تاريخى به جاى گذاشت.
روز ۱۳ اسفند ماه، بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران گزارش داد كه نرخ تورم در بهمن ماه به ۸/۱۷ درصد رسيده است. اين نرخ تورم در دهه گذشته بى سابقه بوده است. همچنين بر اساس گزارش بانك مركزى، سطح عمومى قيمت ها نسبت به بهمن ماه سال گذشته ۲/۲۰ درصد افزايش يافته است.
نرخ تورم با روى كار آمد دولت محمود احمدى نژاد در سال ۱۳۸۴ روند صعودى گرفت. در حالى كه نرخ تورم در سال ۸۴ به ۴/۱۰ درصد رسيده بود، در سال ۸۵ و ۸۶ به ترتيب تا ۹/۱۱ درصد و ۵/۱۷ درصد افزايش يافت.