همزمان با آنچه بى تفاوتى دولت مركزى پكن نسبت به حل بحران انسانى در دارفور سودان خوانده شده، ستارگان هاليوود نيز به صف معترضان حقوق بشرى پيوستند.
بالا گرفتن اين اعتراضات در فاصله شش ماه به شروع بازى هاى المپيك پكن، مقامات چينى را آزار مى دهد.
چين مى گويد گه نبايد مسايل سياسى را در بازى هاى المپيك دخالت داد، اما سوال اين است كه اى ا در جهان امروز، ورزش از سياست جدا است؟
وقتى پير دو كوبرتين فرانسوى در سال ۱۸۹۶ منشور جديد المپيك را مى نوشت، هرگز فكر نمى كرد كه سياست اين گونه بر ورزش چنگ بيندازد.
در منشور اين اشراف زاده فرانسوى، به صراحت تأكيد شده كه المپيك ج اى ى براى همبستگى ملت ها و پيوند دوستى ها ا ست؛ ازا ين رو دخالت دادن مذهب، سياست، حركت هاى نژاد پرستانه و حتى طرح ديدگاه هاى جنسيتى در اين بازى ها بر خلاف روح المپيك است.
اما روياى دوكوبرتين با وقوع جنگ جهانى اول و برگزار نشدن بازى ها در سال ۱۹۱۶ به باد رفت.
المپيك فنلاند ،۱۹۲۰ اولين المپيك سياسى
رد پاى سياست را بايد دو سال بعد از پايان جنگ جهانى اول در المپيك جست و جو كرد.
در سال ۱۹۲۰ فنلاند ميزبان بازى هاى المپيك بود و كشورهاى فاتح در جنگ جهانى اول، به كشورهايى كه در شعله ور شدن آتش جنگ جهانى اول نقش داشتند، اجازه ندادند در اين بازى ها شركت كنند.
از آن زمان به بعد، اتفاقات زيادى از تأثير سياست بر بازى هاى المپيك در تاريخ به ثبت رسيده كه از جمله مى توان به المپيك مونيخ ۱۹۷۲ و گروگان گيرى ۱۱ ورزشكار اسراييلى به دست مبارزان فلسطينى، تحريم بازى هاى المپيك ۱۹۵۲ هلسينكى توسط اتحاد جماهير شوروى سابق و كشورهاى اقمارى كمونيستى، تحريم بازى هاى المپيك ۱۹۸۰ و ۱۹۸۴ توسط آمريكا و شوروى كه دوران جنگ سرد را مى گذراندند و يا بازى هاى المپيك ۱۹۸۶ مكزيكوسيتى و حمايت جان كارلوس و تامى اسميت دوندگان ۲۰۰ متر سرعت از جنبش سياهان اشاره كرد.
اما آنچه چند ماه مانده به شروع المپيك ۲۰۰۸ پكن، مطرح مى شود اعتراض نهادها و سازمان هاى حقوق بشرى و حتى ستارگان هاليوود به عملكرد دولت چين است؛ اعتراضاتى كه با استعفاى استيون اسپيلبرگ كارگردان و فيلمساز معروف آمريكايى به عنوان مشاور هنرى اين بازى ها به اوج خود رسيده است.
«يك دنيا، يك رويا» در حرف يا عمل؟
«يك دنيا و يك رويا» ، شعار بازى هاى المپيك است كه در آگوست امسال قرار است افتتاح شود، اما آيا اين رويا فقط در كلام است؟
همزمان با وخامت اوضاع در دارفور سودان، استيون اسپيلبرگ با اين عنوان كه ترجيح مى دهد انرژى خود را به جاى بازى هاى المپيك، صرف حل اين بحران كند، از سمت خود در اين رفابت ها كناره گيرى كرد.
اما چين كه خود در بازى هاى المپيك مونترال، كانادا را تحت فشار گذاشته بود تا به ورزشكاران تايوان اجازه ندهد با نام چين در اين بازى ها شركت كنند، در پاسخ به استعفاى اسپيلبرگ مى گويد كه دخالت دادن مسايل سياسى در بازى هاى المپيك بر خلاف روح اين بازى ها ا ست.
اين كشور در حالى از جدايى سياست از ورزش و به ويژه بازى هاى المپيك حرف مى زند كه دست كم شمارى از صاحب نظران بر اين باورند كه امروزه سياست در ورزش حرف اول را مى زند.
دكتر عبدالحميد احمدى، رئيس انجمن ورزشى نويسان در ايران در اين باره به راديو فردا مى گويد: «المپيك در شرايط فعلى جهان فقط يك رويداد ورزشى صرف نيست، البته يك رويداد سياسى هم نيست و معجونى است از همه اتفاقاتى به نام ورزش و در يك ميدان بزرگ ورزشى اتفاق مى افتد و در آن فرهنگ و روابط سياسى و اجتماعى بين كشورها دخالت دارد.»
ديپلماسى پينگ پنگ آمريكا در مقابله با چين شهرت جهانى دارد و دكتر احمدى با اشاره به تاثيرى كه ديپلماسى ورزش در حل مناقشات سياسى بين دولت ها دارد، به راديو فردا مى گويد: «ورزش مى تواند موازنه هائى را در عرصه سياسى جهان ايجاد كند، گاهى اوقات روابط سياسى و ديپلماتيك از نوع خاص جواب نمى دهد، اما يك ابزار قدرتمندى مثل ورزش مى تواند به رفع سوتفاهم ها و آب شدن يخ روابط بين دولت ها و ملت ها كمك كند.»
از سويى، على كفاشيان دبير كميته ملى المپيك عقيده دارد كه ميدان المپيك فقط براى ورزش است و نبايد مسايل سياسى را در آن دخالت داد.
على كفاشيان در گفت و گويى با راديو فردا مى گويد: «هر كارى در كشورهايى انجام مى شود، ارگان ها و سازمان هاى بين المللى برآن نظارت دارند و بر حسب وظيفه شان آن را پيگيرى مى كنند مثل سازمان ملل، سازمان حقوق بشر و يا حتى محيط زيست، اما المپيك جايى براى دوستى ها ا ست و فاز كار خود را دارد و نبايد در آن مسايل سياسى را دخالت داد و يا مسايل حقوق بشر و مثلا محيط زيست را در آن دخالت داد و مثلا گفت به اين علت كه فلان جنگل آتش گرفته، پس بازى هاى المپيك را بايد تحريم كرد. اصلا اين طرح اين مسايل درست نيست و هر كس بايد در فضاى كار خود حركت كند.»
روزنامه اينديپندنت چاپ لندن در شماره روز پنجشنبه، خود نامه جمعى از ورزشكاران و برندگان صلح نوبل را چاپ كرد كه در آن از دولت چين درخواست شده بود درحل بحران دارفور، گام هاى موثرترى بردارد.
در يكى از اين اعتراضات، ميا فارو هنرپيشه آمريكايى با اشاره به كشتارهاى دارفور بازى هاى المپيك چين را به عنوان «المپيك نسل كشى» توصيف كرده است.
چين اما مى كوشد بى توجه به افزايش موج انتقاد هاى فعالان حقوق بشر، پكن را تا شش ماه ديگر براى برگزارى بازى ها آماده كند.