به اعتراف جان ليمبرت سفير اسبق آمريكا در ايران، مشكل او بعنوان يك اسير در طول بحران گروگانگيرى ايران از شكست بزرگ مذاكرات آغاز شد. ليمبرت در مذاكره هسته متفكران مؤسسه صلح آمريكا خاطر نشان مى كند: «در سال ،۱۹۷۹ به رغم نصيحت بسيار گويا و واضح بروس لانگئين كاردار وقت ما، يك نفر (خود ليمبرت) تصور مى كرد كه ايده خوبى است به شاه ايران اجازه بدهيم براى معالجه پزشكى به آمريكا بيايد.»
ليمبرت اكنون كاردار سفارت آمريكا در خارتوم پايتخت سودان است. او كه در زمان انقلاب ايران ۳۶ ساله بود، خود را براى مذاكره با گروهى از «جوانان ايرانى ناراضى» در جلوى درب مهر و موم شده سفارت آمريكا در ايران ديد. اين جوانان به زور وارد مكان سفارت شده بودند و تأكيد مى كردند كه تنها خواهان تحصن هستند. ليمبرت مى گويد: «كار من مذاكره با آنها بود.»
نتيجه مذاكره اين شد كه ليمبرت و ۵۱ تن از ديپلمات هاى ديگر آمريكا ۴۴۴ روز در اسارت به سر بردند. از زمان تسخير سفارت ايالات متحده، ايران و آمريكا در وضعيت «نه جنگ، نه صلح» بوده اند. دشمنى و بدگمانى عميقا ً در هر دو طرف ريشه دوانده است و هر يك ديگرى را به اشتباهات گذشته متهم مى كند.
ليمبرت در گزارشى با عنوان «مذاكره با جمهورى اسلامى ايران: بالا بردن شانس موفقيت- يادآورى ۱۵ نكته» درباره تجربه خود از مذاكرات با ايران و توصيه هايش بحث مى كند. او در اين گزارش به سه نكته مهم اشاره مى كند: ۱) موعظه را رها كنيد و ديدگاه فرد را از مشكل جدا كنيد. ۲) گذشته اهميت دارد، بنابراين نسبت به سابقه ايران آگاه باشيد. ۳) براى هوش بازيگر مقابل ارزش قائل شويد.
ليمبرت مى گويد: «ايرانيان افرادى متعصب و نادان نيستند. براى هوش آنها ارزش قائل شويد. بنظر مى رسد يك رسمى درباره نحوه برخورد با ايرانيان وجود دارد- و فقط هم متعلق به ما نيست- گويى كه آنها واقعاً ً چيزى نمى فهمند.»
سلطه ايران و اهداف رئيس جمهور تندروى اين كشور به مسائل مهم و ضرورى براى سياست گذاران آمريكا كه چالش برنامه هسته اى ايران را پذيرفته اند، تبديل شده اند. واشنگتن براى تغيير دادن رفتار و منش ايران «ديپلماسى زور» مانند تحريم هاى اقتصادى را دنبال كرده است، اما نتيجه اين تحريم ها نيز نامعلوم است. آيا تحريم ها رفتار جسورانه ايران را تعديل خواهند كرد يا اينكه موضع گيرى تندروها را تحكيم خواهند بخشيد؟ 
از برخى از محافل سياسى واشنگتن، زمزمه هائى درباره عادى سازى روابط با ايران و يا دست كم مذاكره با اين كشور شنيده مى شود. اما بنظر مى رسد تجربه محدود ديپلماتيك، برخى از مقامات آمريكا را به شدت نسبت به قصد و نيت و صداقت ايران بدگمان كرده است.
الن لايپسن كاردار اسبق آمريكا كه هم اكنون رياست مركز استيمسان را به عهده دارد، مى گويد: «فقط آن مقاطع بحرانى تاريخى نيستند كه ما در آن دوره واقعاً اقدامات بدى در مقابل يكديگر انجام داديم، بلكه تجربه اخير مذاكرات هم هست. من در بهار سال ۱۹۹۵ در كاخ سفيد بودم كه رئيس جمهور كلينتون دو دستور اجرايى در خصوص تشديد تحريم ها را بر عليه ايران صادر كرد و نقشى را كه وارن كريستوفر (وزير امور خارجه وقت) ايفا كرد، واقعاً ً چشمگير بود. او به شدت تحت تأثير تجربه مذاكره اش با ايرانيان در خصوص موافقتنامه الجزيره بود و عميقا ً به ايرانيان بدگمان بود. تصور مى كنم اين علت بود كه توصيه ها و اولويت هاى سياسى او را شكل مى داد.»
مايكل رابين، عضو هسته متفكران مؤسسه انترپرايز آمريكا، اعتقاد بيش از حد به مذاكرات را زير سؤال مى برد چرا كه معتقد است مذاكرات مى توانند ابزار مناسبى براى رژيم ايران باشند. او مى گويد: «شما چگونه درباره صداقت قضاوت مى كنيد؟ چگونه درباره موفقيت قضاوت مى كنيد؟ اگر مذاكره براى يك طرف به تاكتيك اتلاف وقت تبديل شود و اگر صداقتى در ميان نباشد، آنوقت مذاكره بيش از حد درصد موفقيت را پايين خواهد آورد.» رابين همچنين به مشكل مذاكره با مراكز مختلف قدرت در ايران اشاره كرده است. او مى گويد: «من نمى گويم كه ايرانيان باهوش نيستند يا اينكه احمق هستند، آنها قطعا ً اينگونه نيستند، اما وقتى ما درباره مسأله هسته اى صحبت مى كنيم، آن چيزى كه هميشه من را نگران مى كند اين است كه چه كسى در اين موضوع مسئول است؟ آيا اين موضوع، برنامه هسته اى ايران است، برنامه هسته اى سپاه پاسداران است يا اينكه برنامه هسته اى دفتر رهبرى است؟»
به گفته تحليلگران، تاريخ و فرهنگ ايران و آمريكا دو عاملى هستند كه به شدت در مذاكرات اين دو كشور مؤثرند.
منبع: آسيا تايمز، ۱۵ فوريه، ۲۰۰۸