نشريه جينز انتليجنس دايجست كه در لندن منتشر مى شود در مطلبى به بررسى تغييرات در سطوح فرماندهى سپاه پاسداران پرداخته است.
آيت الله على خامنه اى، رهبر جمهورى اسلامى و فرمانده كل قواى مسلح ايران، روز شنبه دهم شهريور ماه، يحيى رحيم صفوى را از فرماندهى سپاه پاسداران بركنار و به جاى وى محمد على جعفرى را به اين سمت منصوب كرد.
آيت الله خامنه اى در حكمى خطاب به محمد على جعفرى، فرمانده جديد سپاه پاسداران، اعلام كرده بود: «با توجه به تجارب با ارزش و سابقه درخشان شما در دوران هاى گوناگون و در رده ها و مسئوليت هاى متنوع سپاه پاسداران انقلاب اسلامى، جنابعالى را با اعطاى درجه سرلشگرى به فرماندهى اين سازمان انقلابى و خدمتگزار منصوب مى كنم.»
جينز انتليجنس دايجست در اين باره نوشته است: «به نظر مى رسد آيت الله على خامنه اى و مشاوران نزديك او سخنان جنگجويانه مقامات امريكايى را جدى مى گيرند» .
اين نشريه افزوده است: «با اين حال، او ملت را براى ايستادگى در مقابله نظامى با آمريكا آماده نمى سازد، بلكه فقط نيروهاى امنيتى رژيم را براى رويارويى با مرحله پس از حمله بسيج مى كند. به اين معنا، كه مى خواهد احتمال شورش و قيام داخلى را بوسيله بسيارى از جناح هاى داخلى مخالف، كه در پى يك حمله نظامى بالقوه آمريكا تشويق خواهند شد، كاهش دهد» .
جينز اينتليجنس دايجست، ادامه داده است: «آيت الله خامنه اى بحث هائى را كه در واشينگتن در مورد اعلام سپاه پاسداران به عنوان يك سازمان تروريستى جريان دارد، گام ديگرى در جهت حمله به سرمايه ها و دارايى هاى سپاه بدون نياز به تصويب كنگره امريكا، و خطرى مرگبار براى خود تلقى مى كند»
اين نشريه مى نويسد: «تصميم آقاى خامنه اى به تعويض يحيى رحيم صفوى، با قاعده كلى نظام هاى ديكتاتورى براى جابجايى فرماندهان نظامى ارشد به منظور جلوگيرى از ظهور رقيبان نظامى نيرومند تطبيق مى كند» .
اين مطلب مى افزايد: «اما در اين مورد، زمان اتخاذ چنين تصميمى نشان مى دهد كه انتصاب محمد على عزير جعفرى، به عنوان فرمانده جديد سپاه و نيز نيروهاى بسيج، بيشتر از آنچه ناشى از تمايل و توان رحيم صفوى به سربرداشتن به عنوان يك رقيب سياسى بالقوه باشد، از سپردن سرنوشت جمهورى اسلامى به كسى كه به نبرد با ناراضيان داخلى شهرت دارد، مايه مى گيرد» .
جينز اينتليجنس دايجست، سابقه عزير جعفرى و توجه آيت الله خامنه اى به او را ياد آور مى شود و اضافه مى كند: «عزيز جعفرى به عنوان فرمانده ثاراله در تهران، كه مسئول كنترل جمعيت است، كارآيى اش را در سركوب تظاهرات دانشجويى در دوره رياست جمهورى محمد خاتمى در سال هاى ۱۹۹۹ و ۲۰۰۳ به اثبات رساند و پيوندهاى خود را با رهبر پس از درهم شكستن موفقيت آميز اعتراض ها تحكيم كرد» .
«تصفيه تدريجى پاسداران قديمى»
تحليلگر جينز انتليجنس دايجست، عزيز جعفرى را طرفدار گماردن پاسداران جوان در پست هاى بالا، و كسى كه گفته مى شود در برنامه ريزى استراتژيك استعداد دارد، مى نامد و مى افزايد: «او ممكن است تصفيه گسترده اما تدريجى پاسداران قديمى» را پيشنهاد كند.
به نوشته جينز انتليجنس دايجست: «فرماندهان جديد مى توانند ثابت كنند كه نسبت به رهبر جمهورى اسلامى گروه مطيع ترى هستند، آنها ممكن است كمتر از پاسداران قديمى محتاط باشند و بخواهند توانايى و وفادارى خود را بيشتر ثابت كنند. در اين ميان، محبوبيت عزيز جعفرى در ميان پاسداران مى تواند انسجام بيشترى در رده هاى سپاه بوجود آورد» .
جينز اينتليجنس دايجست در ادامه گزارش خود مى نويسد: «ديگر اقدامات رهبران ايران حكايت از آماده شدن براى جنگ است» .
اين مطلب با اشاره به موج اعدام ها را يادآور مى شود و اظهار نظر مى كند بر خلاف اعلام رسمى دولت جمهورى اسلامى «هدف اعدام ها كه رسماً مبارزه با فساد اخلاقى و بى بند و بارى اعلام شده، اين اقدامات اغلب انگيزه هاى سياسى دارد» .
به نوشته جينز اينتليجنس دايجست، آقاى خامنه اى آشكارا از درس هاى تاريخ آگاه است. در سال ،۱۹۵۳ شورش هائى كه به اصطلاح اوباشان عليه محمد مصدق، نخست وزير وقت، برپا كردند، به سرنگونى او منجر شد. آقاى خامنه اى سعى خواهد كرد از تكرار تاريخ جلوگيرى كند
سياست خارجى روسيه: آخرين تانگو در تهران
هفته نامه اكونوميست چاپ بريتانيا در شماره ۲۰ اكتبر مطلبى را به سفر اخير رئيس جمهور روسيه به تهران و روابط ايران و روسيه اختصاص داده است.
اكونوميست براى اين گزارش عنوان «سياست خارجى روسيه: آخرين تانگو در تهران» را انتخاب كرده و مى نويسد كه ولاديمير پوتين مردى فاضل است و در ديدار با صدراعظم آلمان در شهر ويسبادن در روز ۱۵ اكتبر خاطرنشان كرد كه اين شهر همانجايى است كه داستايوفسكى، نويسنده قرن نوزدهم روسى، در آن رولت بازى كرد و باخت.
اكونوميست مى افزايد كه در همانحال، آقاى پوتين در سفر روز بعد به تهران فضل و دانش خود از ادبيات قرن نوزدهم را پنهان داشت و تصميم گرفت به اين موضوع اشاره نكند كه در حمله مردم خشمگين به سفارت روسيه در تهران، الكساندر گريبايدوف، شاعر و ديپلمات روسى، كشته شد.
اين نشريه مى نويسد كه نگرانى ريشه دار روسها در مورد ايران در خبر سازمان هاى اطلاعاتى آن كشور در مورد توطئه اسلامگرايان متعصب براى قتل آقاى پوتين هنگام سفر به تهران به منظور شركت در اجلاس سران درياى خزر انعكاس يافت كه يك روز قبل از انجام اين ديدار منتشر شد.
به نوشته اكونوميست، در ظاهر امر، آقاى پوتين برخورد خوبى با محمود احمدى نژاد داشت و حتى رئيس جمهور ايران را دعوت كرد از روسيه ديدن كند، محمود احمدى نژاد هم در مصاحبه با يك خبرگزارى روسى تأكيد ورزيد كه روسيه و ايران متحدان طبيعى هستند.
اين نشريه مى افزايد كه آقاى پوتين همچنين يادآور شد كه روسيه تنها كشورى است كه بر ادامه برنامه اتمى صلح آميز ايران اصرار داشته است و به عنوان نيشى به غرب، اضافه كرد كه «ما نبايد به استفاده از زور در منطقه حتى فكر هم كنيم» و هيچيك از كشورهاى حاشيه خزر نبايد براى حمله به يكى از اين كشورها مورد استفاده طرف ثالث قرار گيرد.
سياست ضدغربى روسيه
اكونوميست مى افزايد كه اين رفيق بازى ها به ظاهر نمونه ديگرى از گرايش ضد غربى در سياست خارجى روسيه است به خصوص اينكه ديدار ولاديمير پوتين از ايران پس از برخورد سرد او با وزيران خارجه و دفاع آمريكا در مسكو صورت گرفت كه در جريان آن، رئيس جمهور روسيه آنان را بيش از نيم ساعت در انتظار نگاه داشت و بعد هم برنامه آمريكا براى استقرار شبكه دفاع ضدموشكى را به باد انتقاد گرفت.
به نوشته اكونوميست، سياست خارجى روسيه قطعا مددكار آمريكا نبوده، اما انتظار هم نمى رفت كه چنين باشد زيرا روسيه با اكراه به قطعنامه هاى سازمان ملل براى وضع تنبيه هاى تجارى عليه ايران رأى داده و تا كنون هم از حمايت از صدور قطعنامه سوم خوددارى ورزيده است.
پوتين بن بست پرونده هسته اى ايران را با اولمرت بررسى كرده است
اين هفته نامه مى نويسد كه مهمتر از اين موارد، تصميم روسيه به فروش موشك هاى ضدهوايى به ايران بوده است.
اكونوميست مى نويسد كه تا آنجا كه به آقاى پوتين مربوط مى شود، روسيه داراى منافعى است كه با منافع آمريكا تفاوت دارد.
در عين حال، به نوشته اكونوميست روسيه از اتمى شدن ايران نگران است زيرا ايران به مراتب به مسكو نزديكتر است تا به واشنگتن و حضور يك قدرت اتمى در جنوب اين كشور آخرين چيزى است كه روسيه به آن علاقه دارد.
به نوشته اكونوميست، آقاى پوتين تهديد ايران براى محو اسرائيل را نيز بى اهميت تلقى نمى كند و اخيراً در جلسه كنگره يهوديان اروپايى در مسكو گفته است كه ايران اتمى بيش از همه براى روسيه و اسرائيل يك تهديد محسوب مى شود و اين هفته نيز اهود اولمرت، نخست وزير اسرائيل به مسكو رفت تا ديدگاه هاى آقاى پوتين در زمينه شكستن بن بست كنونى در مورد هدف هاى هسته اى جاه طلبانه ايران را با او بررسى كند.
اكونوميست مى افزايد كه با اينهمه، روسيه مايل نيست ايران را از خود برنجاند زيرا ايران تاكنون از مداخله در درگيرى نظامى روسيه در چچن خوددارى ورزيده و همچنين در كشورهاى منطقه قفقاز و آسياى ميانه دخالتى نكرده است و روسيه مايل است همين وضعيت ادامه يابد و همزمان منابع تجارى اين كشور در ايران نيز حفظ شود.
روش محتاطانه پوتين
به نوشته اكونوميست، با توجه به اين وضعيت، حمايت روسيه حتى از حمله فرضى آمريكا به ايران نيز به منزله خودكشى براى مسكو خواهد بود هرچند نبايد تصور كرد كه روسيه در درگيرى احتمالى نظامى آمريكا با ايران، جانب ايران را خواهد گرفت.
اين هفته نامه به نقل از ديميترى ترنين، كارشناس روسى و معاون مركز كارنگى در مسكو، مى نويسد كه «اگر يك خلبان آمريكايى هدف موشك هاى ساخت روسيه قرار گيرد، چنين وضعيتى ابدا به نفع روسيه نخواهد بود.»
اكونوميست مى افزايد كه به همين دليل هم آقاى پوتين، با وجود رفتار دوستانه خود در تهران، مراقب بود كه با احتياط گام بردارد و اين نكته را مورد تأكيد قرار داد كه سفر او به تهران پنج سال قبل براى شركت در اجلاس پنج جانبه خزر برنامه ريزى شده بود و ديدارى دوجانبه نيست و از متعهد كردن روسيه به حمايت از ايران در صورت حمله نظامى خارجى خوددارى ورزيد و تاريخ مشخصى را براى تحويل سوخت هسته اى به نيروگاه بوشهر تعيين نكرد.
به نوشته هفته نامه بريتانيايى، ديدار پوتين از تهران نمونه اى از استقلال در سياست خارجى روسيه در روزهاى اخير بوده است.
اكونوميست يادآور مى شود كه بلافاصله پس از وقوع حملات انتحارى يازدهم سپتامبر سال ،۲۰۰۱ آقاى پوتين به جورج بوش تلفن كرد و اتحاد منافع روسيه و آمريكا را برگزيد اما اين اتحاد ديگر برجا نيست و گرچه ممكن است روسيه متحد ايران نباشد، خود را متحد آمريكا و اروپا هم نمى داند.
هفته نامه بريتانيايى مى نويسد كه روسيه به اين دليل با طرح دفاع ضد موشكى آمريكا مخالف نيست كه آن را تهديدى عليه خود محسوب مى كند بلكه اين برنامه با جهان بينى كرملين انطباق ندارد و به گفته يك كارشناس روسى، دولت روسيه مشتاق كسب احترام است و مى خواهد شريك همتراز غرب باشد و نه شريك جزء آن.
اكونوميست در خاتمه مى نويسد كه البته روسيه حق دارد منافع خود را دنبال كند اما آنچه كه چندان روشن نيست اين است كه آيا روش كنونى باعث دورى بيشتر آن كشور از غرب در بلند مدت خواهد شد؟
اين هفته نامه اظهار مى دارد كه سياست خارجى مستقل آقاى پوتين بدون مخاطره نيست و ممكن است باعث دورى اروپاييان از روسيه شود و نتيجه مى گيرد كه آقاى پوتين تنها مى تواند اميدوار باشد كه خوش اقبال تر از نويسنده قمارباز روسى قرن نوزدهم در آلمان باشد.