Nimrooz
Vol. 18, No. 948, September 14, 2007
سال هيجدهم - شماره ۹۴۸ - جمعه ۲۳ شهريور ۱۳۸۶
سيروس على نژاد
مردى كه كتاب را مى فهميد
كتابفروشى خوارزمى مقابل دانشگاه تهران هيچگاه چنين جمعيتى به خود نديده بود. بيشتر اهالى نشر و پاره اى از اهالى كتاب در ساعت ۹ صبح، مقابل آن جمع آمده بودند؛ در حالى كه كركره كتابفروشى پايين بود، دكور آن تغيير كرده و اين بار يكسره سياه پوش بود.
عليرضا حيدرى خواجه پور، بنيانگذار انتشارات خوارزمى روز پنجشنبه به هنگام راه پيمايى در ميگون بر اثر سكته قلبى درگذشت.
او مردى بود كه اگر روزى تاريخ نشر ايران نوشته شود، فصل بزرگى به او اختصاص خواهد يافت. پيش از او چاپ كتاب در ايران در اين سطح از سليقه نبود.
در شكل هيچگاه پيش از او كتاب چنين خوش ريخت در نمى آمد و در محتوا پس از انتشارات فرانكلين كه بحثش جداگانه است و جاى ديگرى در تاريخ نشر ايران دارد، هيچ ناشرى به پاى او نمى رسيد؛ در بين ناشران بخش خصوصى هم او نخستين ناشرى بود كه ويراستارى را بطور جدى وارد كتاب كرد.
در انتخاب كتاب هم چندان دقيق و فرهيخته بود كه هر كتابى را كه انتشارات خوارزمى چاپ و منتشر مى كرد، مى شد چشم بسته خريد. وقتى كتاب چاپ خوارزمى را به دست مى گرفتيد احساس مى كرديد هيچ كس كتاب را به قدر او نمى فهمد.
فروشگاه بزرگى كه او براى كتاب تاسيس كرد نيز در زمان خود يگانه بود. كتابفروشى خوارزمى در سالهاى اوليه دهه پنجاه شمسى داير شد، (اگرچه انتشارات خوارزمى در سال ۱۳۴۷ تأسيس شده بود) و از اولين كتابفروشى هائى بود كه وقتى عابران اهل كتاب به ويترين آن نگاه مى كردند مى دانستند كدام كتابها تازه منتشر شده است.
چند بار نيز اين كتابفروشى شاهد دكورهاى بى نظيرى بود كه هر كتابخوانى را به ياد كتابفروشى هاى اروپا مى انداخت. زمانى كه كتاب مقالات شمس را منتشر كرد، تمام ويترين كتابفروشى يكسره به اين كار اختصاص يافت، با تغيير دكورى كه تنها به مدد متقال درست شده بود.
كتاب ديگرى كه به هنگام انتشار چنين اهميتى يافت «جزيره سرگردانى» سيمين دانشور بود كه مى گفتند در ۸۸ هزار نسخه منتشر شده است، تيراژى كه هيچگاه هيچ رمانى در ايران در چاپ اول به پاى آن نرسيده است.
حيدرى نه تنها در قد و قواره بلكه در كارش يك سروگردن از ديگر ناشران و همتايان خود بلندتر بود. پاره اى از بهترين كتابهاى بازار نشر ايران را او منتشر كرد. ضد خاطرات اندره مالرو، پيرمرد و دريا از همينگوى و مقالات شمس از جمله اين كتابها بشمار مى روند. عيب او اين بود كه همواره در كار نشر تأخير داشت. بسيارى از نويسندگان و مترجمان از او شكوه داشتند كه كارشان را سالهاى دراز نگه داشته و به چاپ نسپرده است.
يك كار مهم ديگر عليرضا حيدرى راه انداختن انتشارات دانشگاه آريامهر (شريف فعلى) بود. زمانى كه سيد حسين نصر رياست اين دانشگاه را به عهده داشت از او دعوت كرد تا انتشارات دانشگاه را راه بيندازد و او به خوبى از عهده اين كار برآمد.
او بى ترديد از نامهاى ماندگار نشر ايران است.

ايران
تحقيق
صفحه اول
داستان
طنز
از شما چه پنهان
از آنچه گفته اند
يك زندگى
انگليس
مقاله ها
گزارش
بازتاب
جهان
افغانستان
ورزش
تاريخ
خاطرات
از لابلاى متون
آخر هفته
حوادث
علمى
فال هفته
از رسانه ها
روى خط آلمان
آرشيو روزنامه
آرشيو مقاله ها

•   ايران   •   تحقيق   •   صفحه اول   •   داستان   •   طنز   •   از شما چه پنهان   • 
•   از آنچه گفته اند   •   يك زندگى   •   انگليس   •   مقاله ها   •   گزارش   •   بازتاب   • 
•   جهان   •   افغانستان   •   ورزش   •   تاريخ   •   خاطرات   •   از لابلاى متون   • 
•   آخر هفته   •   حوادث   •   علمى   •   فال هفته   •   از رسانه ها   •   روى خط آلمان   • 

•    آرشيو مقاله ها   •    آرشيو روزنامه   •