دولت بريتانيا به طور خصوصى به اطلاع مقامات چين رسانده است كه شورشيان طالبان در عمليات عليه نيروهاى بريتانيايى در افغانستان اسلحه چينى به كار مى برند.
منابع نظامى بريتانيا در افغانستان به بى بى سى گفته اند كه در چندين مورد، در حمله شورشيان مخالف دولت به نيروهاى بريتانيايى و آمريكا در افغانستان و وقوع درگيرى بين دو طرف، از شورشيان اسلحه ساخت چين به دست آمده است.
ظاهرا براى نخستين بار دولت بريتانيا از چين خواسته است نحوه دسترسى شورشيان افغان به اسلحه چينى را مورد بررسى قرار دهد. مقامات چينى وعده داده اند كه در مورد اين موضوع تحقيق كنند.
مقامات افغان نيز به طور خصوصى تأييد كرده اند كه طالبان از برخى انواع اسلحه پيشرفته چينى در عمليات عليه نيروهاى دولتى و ائتلاف استفاده كرده اند.
موشك هاى زمين به هوا، توپ ضد هوايى، مين ضد نفر، موشك انداز دستى و قطعات ساخت تله هاى انفجارى كه معمولا در مسيرهاى عبورى كار گذاشته مى شود از جمله اين نوع تسليحات و مهمات بوده است.
يك منبع افغان گفته است كه در اكثر موارد، شورشيان شماره ساخت و اطلاعات ديگر را از روى جنگ افزارهاى چينى مورد استفاده خود پاك مى كنند و در نتيجه، تشخيص اينكه اين سلاح ها از چه طريقى در اختيار طالبان قرار مى گيرد امكانپذير نبوده است.
اخيراً يك هيأت بريتانيايى در ملاقات با مقامات وزارت خارجه چين در پكن نگرانى خود را از وجود اسلحه چينى در دست شورشيان افغان ابراز داشت.
در پاسخ به سئوالى در مورد اين نگرانى، سخنگوى وزارت خارجه چين در ماه ژوئيه اعلام داشت كه اين كشور همواره در انطباق كامل با قوانين داخلى و تعهدات بين المللى خود به صادرات اسلحه مبادرت كرده است.
چين هر نوع ارتباطى با شورشيان مخالف در افغانستان را رد كرده و بر دوستى دو كشور تأكيد نهاده است.
چه كسى مقصر است؟
بى ترديد مبداء اوليه سلاح هاى چينى كه در اختيار طالبان قرار دارد، چين است اما دولت افغانستان اين كشور را يكى از دوستان نزديك خود در منطقه مى داند و بعيد به نظر مى رسد كه مقامات چينى، هرچند از حضور نظامى آمريكا در منطقه ناخرسند هستند، در صدد برآيند اسلحه در اختيار طالبان قرار دهند.
در عين حال، در مناطق جنوبى افغانستان در مرز پاكستان، دسترسى به برخى سلاح هاى ساخت چين دشوار نيست و در گذشته طالبان اين نوع تسليحات را از طريق سازمان هاى اطلاعاتى پاكستان دريافت مى كرده است اما در حال حاضر بعيد به نظر مى رسد كه دولت پاكستان، كه با گروه هاى اسلامگرا در داخل اين كشور درگير است، سلاح هائى مانند توپ و موشك ضدهوايى در اختيار شورشيان طالبان قرار دهد.
برخى از ناظران دولت ايران را مسئول ارسال اسلحه براى طالبان معرفى كرده و افزوده اند كه دولت افغانستان نيز به طور خصوصى تأييد مى كند كه عوامل اطلاعاتى ايران از زمان حملات انتحارى يازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ در جنوب افغانستان فعاليت داشته اند.
به گفته اين ناظران، دولت ايران به منظور ضربه زدن به ايالات متحده در صورت حمله آن كشور به تاسيسات اتمى جمهورى اسلامى به تقويت و تجهيز گروه هاى مخالف آمريكا در نقاط مختلف منطقه، از جمله افغانستان، مبادرت كرده است.
گرچه در گذشته، رهبران شيعه نظام جمهورى اسلامى در ايران با رژيم طالبان روابط خوبى نداشتند اما اين وضعيت اينك تغيير يافته و هر دو طرف آمريكا را دشمن مشترك خود مى دانند.
خبرنگار بى بى سى به نقل از منابع دولت آمريكا، كه نام آنان فاش نشده، نقل مى كند كه دولت چين به دولت ايران اسلحه مى فروشد اما دولت ايران اين سلاح ها را در اختيار شورشيان در عراق و افغانستان قرار مى دهد.
مقامات ارشد آمريكايى و بريتانيايى در گذشته ايران را به كمك به نيروهاى شورشى در افغانستان و عراق متهم كرده اند اما دولت ايران اين اتهام را بى اساس خوانده و آن را رد كرده است.
در حاليكه چين به دليل رشد اقتصادى سريع به يك قدرت تجارى مهم در جهان تبديل مى شود، نقش آن در صحنه سياست بين الملل نيز افزايش مى يابد و اين كشور را ناگزير مى سازد تا به شكلى عمل كند كه جامعه بين المللى آن را «رفتارى مسئولانه» تلقى مى كند.
پيگيرى و نظارت بر سرنوشت و نحوه استفاده از اسلحه صادراتى چين و جلوگيرى از دسترسى گروه هاى شورشى به اين سلاح ها از جمله انتظارات جامعه جهانى از دولت چين، به عنوان يك قدرت جهانى مهم و مسئوليت پذير است.
؛