يك موسسه تحقيقاتى ماهيان خاويارى درايران نسبت به كاهش ذخاير خاويار در درياى خزر هشدار داده و اعلام كرده كه تا ۱۴ سال ديگر خاويار درياى خزر به صفر مى رسد.
به گزارش خبرگزارى دانشجويان ايران، محمد پوركاظمى رئيس موسسه تحقيقاتى ماهيان خاويارى ايران، از وضعيت ذخاير ماهيان خاويارى در درياى خزر ابراز نگرانى كرده و گفته است كه نتايج تحقيقات اين موسسه نشان مى دهد كه ذخاير ماهيان خاويارى همچنان در حال كاهش است و ميزان ذخاير اين ماهيان نسبت به سال گذشته ۲۰ تا ۳۰ درصد كاهش يافته است.
به گفته آقاى پور كاظمى، نتايج بررسى ها نشان مى دهد تا سال ۱۴۰۰ خورشيدى يعنى ۱۴ سال ديگر ذخاير خاويار درياى خزر به صفر خواهد رسيد.
خاويار يكى از گرانترين مواد غذايى دنياست، اما نسل ماهى استورژن كه اين تخمهاى سياه و كوچك را توليد مى كند در حال انقراض است.
نود درصد از كل خاويار جهان از ماهى استورژن درياى خزر بدست مى آيد؛ جايى كه صيد بى رويه استروژن منجر به كاهش تعداد اين گونه ماهى شده است.
سال گذشته «سايتس» كه نهادى وابسته به سازمان ملل متحد است، تجارت خاويار را در كشورهاى حاشيه خزر به علت افت شديد ذخاير ماهى هاى استورژن و صيد بى رويه اين ماهى ممنوع كرده بود.
اما سايتس كه ناظر «معاهده تجارت بين المللى گونه هاى در معرض خطر» است، سال جارى ميلادى به كشورهاى ايران، روسيه، آذربايجان، تركمنستان و قزاقستان اجازه داد تا مجددا صادرات خاويار را از سر بگيرند.
با آنكه افت ذخاير ماهيان خاويارى ادامه دارد، اما اين پنج كشور اجازه دارند در سال جارى ميلادى ۹۶ تن خاويار بفروشند كه ۱۵ درصد پايين تر از سطح تعيين شده براى سال ۲۰۰۵ است.
نجات نسل رو به انقراض
گزارش ها نشان مى دهد كه با كاهش ذخاير خاويار در درياى خزر، صيد ماهيان خاويارى در كشورهاى حاشيه اين دريا به شدت كاهش يافته است اما هنوز صيد غير قانونى ماهيان خاويارى ادامه دارد.
روسيه به تازگى محدوديت هائى براى عرضه و فروش خاويار در اين كشور در نظر گرفته است و تا ده سال برخى از انواع خاويار در فروشگاه هاى اين كشور عرضه نخواهد شد.
آقاى پور كاظمى مدير موسسه تحقيقات ماهيان خاويارى ايران نيز پيشنهاد كرده كه مجلس اين كشور براى جلوگيرى از صيد غير مجاز و قاچاق خاويار، قانونى ويژه تصويب كند و جريمه سنگينى براى قاقچيان در نظر بگيرد.
به گفته آقاى پور كاظمى، «در صورتى كه جلوى صيد غير مجاز را نگيريم علاوه بر آنكه جايگاه بين المللى خود را از دست مى دهيم، درآمدهاى ارزى ما از بين رفته و آينده صيادان نيز با تهديد جدى مواجه خواهد شد.»
كشورهاى حاشيه درياى خزر تلاش هائى را براى نجات ماهيان خاويارى شروع كرده اند و در ايران سالانه ۲۴ ميليون بچه ماهى استورژن به درياى خزر ريخته مى شود. اما فقط بين يك تا سه درصد از اين بچه ماهى ها از سد بلاياى طبيعى و غير طبيعى مى گذرند و به بلوغ مى رسند.
ماهى استورژن منبع اصلى تامين خاويار جهان است و درياى خزر حدود ۲۵۰ ميليون سال است كه زيستگاه ماهى استورژن است. عمر اين ماهى به يك قرن مى رسد ولى تا قبل از ۱۵ سالگى تخم گذارى را آغاز نمى كند.
نسل ماهى استورژن به عصر دايناسورها باز مى گردد اما امروزه عطش براى بدست آوردن سود خاويار، هستى اين ماهى را با خطر روبرو كرده است.
كاهش ذخاير خاويار از اوايل دهه ۱۹۹۰ ميلادى و بعد از فروپاشى شوروى سابق آغاز شده و برآورد مى شود كه به علت صيد بى رويه، ذخاير خاويار در حدود ۹۰ درصد كاهش يافته است و اين نگرانى وجود دارد كه با ادامه اين وضعيت، نسل ماهيان خاويارى براى هميشه منقرض شود.