|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تقدير از پدر مد و طراحى ايتاليا
شهر رم چهل و پنجمين سالگرد آغاز فعاليت والنتينو، «پدر مد» ايتاليا را، در مراسمى كه ۳ روز بطول خواهند انجاميد، جشن مى گيرد.
در نمايشگاهى، ۲۴۰ لباس كه والنتينو براى چهره هاى سرشناس نيم قرن گذشته، ازجمله شهبانوى سابق ايران طراحى كرده است، به نمايش گزارده خواهند شد.
والنتينو VALENTINO يكى از مهم ترين طراحان مد ايتاليا چهل و پنجاهمين سالگرد آغاز فعاليت هايش را در روزهاى آينده در طى مراسمى كه از سوى شهردارى رم برگزار خواهند شد جشن مى گيرد.
والنتينو اولين نمايش طرح هاى لباس هاى زنانه اش را ۶ ژوئيه ۱۹۵۹ ميلادى در پايتخت ايتاليا برگزار كرد و جمعه آينده ۶ ژوئيه ۲۰۰۷ ميلادى مراسم بزرگداشت و قدردانى از پدر مد ايتاليا با گشايش نمايشگاهى تحت عنوان چهل و پنج سال خوش پوشى در حضور شهردار رم والتر ولترونى VALTER VELTRONI و وزير ميراث فرهنگى فرانچسكو روتللى FRANCESCO RUTELLI و بيش از ۶۰۰ ميهمان آغاز خواهد شد.
در اين نمايشگاه ۲۵۰ مدل كه از سوى والنتينو براى شخصيت هاى جهانى از اليزابت تيلور تا مريل استريپ و از ژاكلين كندى تا فرح ديبا شهبانوى سابق ايران طراحى شده اند به نمايش در خواهند آمد.
برخى از اين طرح ها و ديگر طرح هائى كه والنتينو را در سطح جهان معروف ساخته اند در كتابى با عنوان «داستان يك ايتاليايى بزرگ» جمع آورى شده اند.
ضيافت شامى در زيباترين ساختمان هاى رم در نزديكى بناى تاريخى كوليزه با ميهمانانى كه از سراسر جهان به پايتخت ايتاليا سفر كرده اند و شب نشينى ديگرى در بزرگترين پارك رم ويلا برگزه VILLA BORGHESE از ديگر مراسمى هستند كه براى بزرگداشت چهل و پنج سال فعاليت هاى والنتينو با هزينه اى برابر با ۷۰۰ هزار يورو برگزار خواهد شد.
در خاتمه اين مراسم كه جمعه آغاز و يكشنبه به پايان خواهد رسيد والنتينو آخرين طرح هايش را براى پاييز و زمستان آينده نيز به نمايش درخواهد آورد.
|
|
|
|
|
مهستى؛ از اركستر گل ها تا موسيقى پاپ
مهستى خواننده ايرانى ساكن آمريكا، سرانجام پس از چهار سال دست و پنجه نرم كردن با بيمارى سرطان روز دوشنبه ۲۵ ژوئن در سانتا رزا در شمال ايالت كاليفرنيا درگذشت.
پيكر اين هنرمند روز جمعه ۲۹ ژوئن پس از انجام مراسم مذهبى اسلامى با حضور برخى چهره هاى ايرانى ساكن آمريكا و هوادارانش، در گورستان وست وود شهر لس آنجلس، در كنار خواهر بزرگترش هايده به خاك سپرده شد.
خانم مهستى كه ۴۰ سال پيش كار خوانندگى را با «اركستر گل ها» آغاز كرده بود و در ايران به «خواننده دل ها» مشهور بود، به هنگام مرگ ۶۱ سال داشت.
متمايل به سنت
افتخار سالارپور (دده بالا) نام هنرى خود را از مهستى گنجوى، بانوى شاعرى كه در سده دوم هجرى در شهر گنجه مى زيسته الهام گرفته بود.
او فعاليت هنرى خود را در يكى از طلايى ترين دوران هاى حيات موسيقى در ايران، با اجراى ترانه «آن كه دلم را برده خدايا» اثر پرويز ياحقى، ترانه بيژن ترقى و تنظيم جواد معروفى آغاز كرد و اين بخت را داشت كه در ادامه فعاليت هنرى خود، با آهنگسازان و ترانه سرايان سرشناسى چون على تجويدى، همايون خرم و تورج نگهبان همكارى كند.
بنا به گفته ناصر چشم آذر، آهنگساز و تنظيم كننده اى كه با مهستى همكارى نزديك داشته، او به خواندن تصنيف هاى نزديك به موسيقى سنتى- اصيل ايرانى متمايل بود ولى فعاليت هايش را در زمينه هاى گوناگونى دنبال كرد.
آقاى چشم آذر در مصاحبه اى با راديو فردا مى گويد: «فعاليت خانم مهستى در قيد حياتشان تقريبا به سه دوره تقسيم مى شود؛ دوره اول ملودى هاى اصيل ايرانى را براى گل ها مى خواند، بعد مقدارى با اجراى ملودى هائى از آقاى جهانبخش پازوكى مثل بچه نشو اى دل كه با اركسترهاى سنتى ايرانى اجرا مى شد وارد موسيقى مردمى شد. در بخش سوم تقريبا وارد حيطه پاپ ايرانى شد كه از سازبندى مدرن ترى استفاده مى شد. در آن مقطع من تعدادى از كارهاى آقاى جهانبخش پازوكى رابراى خانم مهستى تنظيم كردم و تعدادى هم ملودى برايشان ساختم.»
ترانه «راز خلقت» ساخته اى از انوشيروان روحانبر روى شعرى از رحيم معينى كرمانشاهى كه با صداى مهستى منتشر شد، لقب «شورانگيزترين ترانه سال» را به خود اختصاص داد.
اين ترانه كه با مطلع «دارم سئوالى اى خدا...» آغاز مى شد در مدت زمان كوتاهى تعداد ۱۵۰هزار صفحه آن به فروش رفت كه در نوع خود بى سابقه بود.
به اعتقاد بسيارى از جمله عارف خواننده همدوره مهستى، سبك ويژه او را بايد در دوران همكارى اش با برنامه گل ها جست و جو كرد.
عارف به راديو فردا مى گويد: «صداى خانم مهستى با مشخصاتى كه داشت براى خودش استثنا بود. سبك خواندنش را اجراى ترانه هاى موسيقى اساتيدى مثل آقاى تجويدى، آقاى بديعى و آقاى پرويز ياحقى شكل داده بودند. ايشان خطشان مشخص بود وبا خط خانم گوگوش، من، آقاى ويگن وبقيه فرق داشت. ما ترانه هاى پاپ روز ايرانى را مى خوانديم اما آن ها تصنيف هائى را اجرا مى كردند كه به موسيقى سنتى متمايل بود.»
با اين حال مهستى در سبك پاپ هم كوشيد از فضاى موسيقى سنتى دور نشود و رد پاى موسيقى سنتى ايرانى، هر چند گاه بسيار كمرنگ، در بخشى از آثار دوران واپسين فعاليت هايش ديده مى شود.
ناصر چشم آذر درباره تأثير صداى مهستى بر بافت آثارى كه او برايش ساخته بود، مى گويد: «اگر بخواهم به كارهاى خودم با زنده ياد مهستى اشاره كنم، ارادت، علاقه وتمايلم نسبت به تناژ صداى او، كارايى و تكنيك اجراييشان به همراه كارهايى كه از آقاى پازوكى خوانده بودند و من برايشان تنظيم كرده بودم، براى آغاز همكارى كافى بود. ضمنا ديدم خانم مهستى با تسلط، صداى خودشان را با هارمونى هاى جديدى كه روى ملودى هاى آقاى پازوكى گذاشته بودم وفق مى دادند.»
افسانه دو خواهر
پنج سال پس از ظهور مهستى درموسيقى ايرانى، هايده پا جاى پاى او گذاشت.
ظهور دو خواهر در موسيقى روز ايرانى و محبوبيت هر دو، سال ها به سوژه جذاب نشريات عامه پسند بدل شد و تا مدت ها، مقايسه اين دو در ميان هوادارنشان، شرايطى كمتر تجربه شده را براى كسانى پديد آورد كه به شكلى جدى خوانند هاى عامه پسند را تعقيب مى كردند.
برخى معتقدند كه در داورى ميان دو خواهر، خواهر كوچكتر- مهستى- بارها در سايه خواهر بزرگتر قرار مى گرفت.
عارف كه زمانى ترانه «نگاهم كن» را به همراه هايده در سال هاى پيش از انقلاب اجرا كرده است، اين مقايسه را ناشى از تفاوت صداى اين دو خواهر مى داند.
عارف مى گويد: «آنچه كه هست شادروان خانم مهستى پيشكسوت بودند و زودتر از خانم هايده به شهرت و محبوبيت رسيدند. خانم هايده حنجره تواناى داشتند و كاليبر حنجره شان يك استثنا بود ولى خانم مهستى از صدايى لطيف و مخملى برخوردار بودند. گاهى وقت ها به دليل توانايى هاى حنجره خانم هايده، او جلوتر مى ايستاد.»
اما به اعتقاد ناصر چشم آذر صداى مهستى در قياس با صداى ساير همكارانش، ويژگى هاى خود را آشكار مى كرد و تكنيك و جذابيت را توامان به نمايش مى گذاشت.
او معتقد است: «از ويژگى هاى صداى خانم مهستى، جذابيت و گرماى صدايش بود. من خواننده را هيچ گاه به دليل وسعت صدا انتخاب نمى كنم، براى من تلفيق، دكلمه و اداى شعر با ملودى اهميت دارد. خواننده بايد با تسلطى كه دارد گرماى شعر و معناى آن را با گرماى ملودى تلفيق كند كه خوشبختانه از چند كارى كه براى خانم مهستى ساختم راضى هستم. شايد در كار من اشكالى بوده باشد ولى در كار ايشان نقصى نبوده است.»
معدل هنرى
مهستى پس از انقلاب اسلامى در ايران ابتدا به بريتانيا مهاجرت كرد و پس از مدتى به دعوت ناصر چشم آذر كه آن زمان در ايالات متحده آمريكا به سر مى برد و پرويز قريب افشار، مجرى معروف برنامه هاى تلويزيونى، به لس آنجلس رفت و در آنجا ماندگار شد.
او پيش از مرگ آلبومى را با همكارى شادمهر عقيلى آهنگساز، خواننده و نوازنده ويولن ضبط كرد.
مهستى معتقد بود كه اين آلبوم بازگشتى است به فضاى كار هاى گذشته اش. از خواننده دل ها تا مرز ۶۱ سالگى، ۳۵ آلبوم منتشر شده است كه از آن ميان مى توان به «گل هاى رنگارنگ» ، «بزم» ، «آشفته» ، «بيگانه» و «هواى يار» اشاره كرد.
او كه در طول حيات هنرى اش دوره هاى متفاوتى را سپرى كرد و اين موضوع ارائه تصويرى يكدست از اين خواننده را دشوار مى كند.
با اين حال ناصر چشم آذر نيم نگاهى دارد به آثار اين هنرمند و طلوع و غروب او را چنين به تصوير مى كشد:
«دوره اول فعاليتشان كه به همان اواسط دهه ۴۰ و اواخر آن باز مى گردد، دوره اى الماسى و بسيار درخشان است. در دوره دوم كه ايشان به اجراى ملودى هاى مردمى روى آوردند و با اركستر هاى يك خطى كار كردند، باز هم كارهاى موفقى داشتند. ولى در يك ارزيابى كلى بخش سوم فعاليت هايشان كه بيشتر به پس از انقلاب ودر غربت مربوط مى شود، كار هاى فاخر به دليل جوى كه هست، آنچنان ديده نمى شوند. بنابراين روى معدل دوره سومشان نمى توان حساب كرد.»
|
|
|
|
|
راى جهانى براى انتخاب عجايب هفتگانه جديد
نتايج نظر سنجى جهانى براى انتخاب عجايب هفتگانه دنياى جديد، كه توسط يك سازمان غيرانتفاعى انجام شده، طى مراسمى در شهر ليسبون پايتخت پرتغال اعلام شد.
اين مراسم، با حضور و هنرنمايى آوازخوانان و هنرمندانى از كشورهاى مختلف جهان همراه بود.
بر اساس اين نظر سنجى، سه جاذبه تاريخى در آسيا، يك اثر در اروپا و سه مكان تاريخى در آمريكاى جنوبى، در فهرست عجايب هفتگانه دنياى جديد قرار گرفته اند.
ديوار بزرگ چين، مسجد تاج محل در شهر آگراى هند، شهر تاريخى پترا در اردن، آمفى تئاتر كولوسيوم در شهر رم ايتاليا، پيكره مسيح رهايى بخش در برزيل، هرم چيچن ايتزا در كشور مكزيك و بقاياى شهر تاريخى ماچو پيكچو در كشور پرو، در رأى گيرى عمومى اينترنتى، به عنوان عجايب هفتگانه دنياى جديد انتخاب شده اند.
واكنشها
در مكزيك، هزاران تن با برافراشتن پرچم اين كشور، اعلام نام هرم چيچن ايتزا به عنوان يكى از عجايب هفتگانه جديد را جشن گرفتند.
به گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس، هزاران شهروند اردنى نيز در ساعات پايانى روز شنبه، در امان پايتخت به خاطر قرار گرفتن نام شهر تاريخى پترا در اين فهرست شادمانى كردند و در اطراف پترا، به افروختن شمع، آتش بازى و جشن و پايكوبى پرداختند.
در اطراف شهر تاريخى ماچو پيكچوى پرو نيز، پس از اعلام فهرست عجايب هفتگانه جديد، جمعى از شهروندان اين كشور، شادمانى و پايكوبى كردند.
اما با وجود اين واكنشها، يونسكو، سازمان علمى، آموزشى و فرهنگى ملل متحد، كه فهرستى از ميراث فرهنگى جهان تهيه كرده است، مى گويد كه نتايج نظر سنجى انتخاب عجايب هفتگانه جديد، فقط نشاندهنده نظر افراد شركت كننده در آن است.
صد ميليون
«بنياد عجايب هفتگانه جديد» نهاد سويسى برگزار كننده اين رأى گيرى، مى گويد كه حدود صد ميليون نفر از طريق اينترنت، تلفن و ارسال پيام كوتاه نوشتارى (SMS) در اين رأى گيرى شركت كرده اند.
بنياد عجايب هفتگانه جديد، نام بيست و يك بناى ديدنى و تاريخى در نقاط مختلف جهان را به نظرخواهى گذاشته بود تا از ميان آنها، هفت اثر برگزيده شود.
افزون بر ميراثهاى تاريخى جهان، بناهاى مدرنى چون ساختمان اپراى سيدنى، برج ايفل پاريس و مجسمه آزادى نيويورك نيز در فهرست پيشنهاد شده از سوى بنياد عجايب هفتگانه جديد قرار داشت.
شرط ورود به فهرست نامزدهاى عجايب هفتگانه جديد ساخته شدن آن توسط انسان، تكميل آن پيش از سال ۲۰۰۰ و «قابل قبول بودن» چگونگى نگهدارى آن بوده است.
بنياد عجايب هفتگانه جديد كه رئيس سابق يونسكو نيز در ميان اعضاى آن است هدف اين نظرسنجى را جلب توجه جهان نسبت به خرابى ميراث فرهنگى جهان اعلام كرده بود.
عجايب هفتگانه قديم
فانوس دريايى اسكندريه (مصر)، هرم بزرگ جيزه (مصر)، تنديس غول پيكر رودس (يونان)، نيايشگاه آرتميس (تركيه امروزى)، تنديس زئوس (يونان)، باغهاى معلق بابل (عراق امروزى) و آرامگاه هاليكارناسوس (تركيه امروزى)، به عنوان عجايب هفتگانه دنياى باستان شناخته مى شود.
از اين آثار كه همه در خاورميانه امروزى و يونان قرار داشتند، فقط هرم جيزه در مصر باقى مانده است.
|
|
|
|
|
مهرداد سپهرى
۳۷ سال كار؛ عرضه نسخه تازه اى از شاهنامه فردوسى
زبان پارسى در عمر كهن خود، تا به روزگار ما برسد، بر تكيه گاه هاى متعددى استوار بوده است. اما به باور قريب به يقين همه اديبان و محققان فرهنگ و ادب ايرانى، اين شاهنامه حكيم ابوالقاسم فردوسى بوده است كه بيش از همه، ماندگارى اين زبان را تضمين كرده است.
متن و ابيات شاهنامه اما، در هزار سالى كه از تولد به دست حكيم توس، تا امروز پشت سر نهاده، دخالت ها و حذف و اضافات بسيار ديده است. چه از سوى كاتبان و چه از سوى حاكمان هر دوران، كه به هر علت، مصرعى، بيتى، يا قطعه اى از اين سى هزار بيت، به مذاقشان خوش نمى آمد.
از يك قرن پيش، نخستين تلاش ها براى پيرايش اين متن از كم و زيادى كه بر آن رفته بود، آغاز شد. ابتدا به دست شرق شناسان غربى و سپس از جانب برخى اساتيد و ادباى ايرانى.
اما همه اين نسخه ها به رغم كوشش بسيار، باز هم با آنچه كه انتظار مى رفت، فاصله داشتند. دكتر جلال خالقى مطلق، شاهنامه شناس و پژوهشگر ايرانى كه سالهاست ساكن آلمان است از سال ۱۳۴۹ خورشيدى، به گفته خودش با به كارگيرى آخرين روش هاى علمى براى تصحيح متون كهن در پژوهشگاه هاى دنيا، شاهنامه را براى تصحيح به دست گرفت.
اگرچه روش او بسيار زمان بر و فرساينده بود اما امروز پس از ۳۷ سال، نتيجه كار، به گفته محققان زبان و ادب فارسى، درخشان از كار در آمده است. او مى گويد كه تكيه اصلى اش بر قديمى ترين نسخه دستنويس شاهنامه بوده كه در دنيا يافت شده و هم اكنون در موزه شهر فلورانس ايتاليا نگهدارى مى شود، و مقايسه آن نسخه با ۱۶نسخه دستنويس ديگربوده است.
اين اثر كه سر انجام در هشت جلد متن شاهنامه و پنج جلد تفسير و حاشيه نويسى بر آن، آماده چاپ شده است روز سه شنبه هفته جارى و طى مراسمى با حضور جلال خالقى مطلق و سخنرانى تنى چند از پژوهشگران شاهنامه، براى نخستين بار در تهران منتشرخواهد شد.
به همين مناسبت از دكتر خالقى مطلق كه به همين دليل به تهران سفر كرده است، در يك گفت وگوى تلفنى مى پرسم كه مهمترين ويژگى اين نسخه از نظر او چيست؟
وى مى گويد: ويژگى اين اثر اين است كه بر اساس نسخه هاى دستنويس زيادى بنا شده و اين نسخه بر اساس آنها تهيه شده است. بنا براين براى بسيارى از اهل تحقيق كه بيشترشان هم در ايران هستند، مرجع خواهد بود.
مهمترين نسخه اى كه خالقى مطلق بناى كار را بر آن نهاده، قديمى ترين نسخه موجود در دنيا از شاهنامه، مشهور به شاهنامه فلورانس است كه در موزه همين شهر نگهدارى مى شود.
دكتر خالقى اهميت اين نسخه را هم در قدمت آن مى داند و هم در ميزان امانت دارى آن نسبت به منبع اصلى.
او مى گويد: نسخه فلورانس هم كهن ترين نسخه موجود است و هم معتبر ترين آنها. ولى اين فقط يكى از شانزده نسخه اى است كه من از آن استفاده كردم و يكى از چهل و پنج نسخه اى كه { در مجموع و براى رسيدن به اين شانزده نسخه آخر} بررسى كردم.
يكى از نسخى كه مورد بهره بردارى خالقى مطلق قرار داشته، ترجمه عربى «بندارى» بوده است. از او مى پرسم كه علت اهميت اين نسخه عربى در تصحيح شاهنامه چيست؟
وى مى گويد: اين نسخه عربى از تمام نسخه هاى موجود كه ما داريم قديمى تر و بر اساس دستنويسى ترجمه شده كه متعلق به قرن ششم هجرى است. در حالى كه هيچكدام از دستنويس هاى ديگر از قرن ششم نيستند اما نسخه بندارى هست.
در تمام سال هاى دهه چهل تاكنون، علاقمندان به شاهنامه، معتبرترين نسخه را نسخه مشهور به «مسكو» دانسته اند كه بوسيله آكادمى خاورشناسى شوروى سابق فراهم آمده بود.
اما از هنگام انتشار نسخه خالقى مطلق در خارج از كشور، اغلب قريب به يقين پژوهشگران شاهنامه، بهترين و مطمئن ترين نسخه شاهنامه را همين تصحيح دكتر خالقى مى دانند.
از خالقى مطلق درباره امتيازهاى اصلى نسخه تصحيح شده او بر نسخه مسكو مى پرسم.
اين شاهنامه شناس ايرانى مى گويد: از مهمترين ويژگى هاى اين نسخه اخير اين است كه تعداد نسخه هاى اساس {نسخه هائى كه با هم مقايسه مى شوند تا بهترين آنها انتخاب و يا تصحيح شود} چهار برابر نسخه مسكو بوده؛ ضمن آنكه نسخه هاى مهمتر و كهن ترى در ميان نسخه هاى مورد قياس آن قرار داشته است. وى مى افزايد: علاوه بر آن شيوه تصحيحى كه من به كار گرفته ام علمى تر و اساسى تر براى تصحيح شاهنامه است.
شيوه اى كه خالقى به كار گرفته، به شيوه «لاخمن» يا «تصحيح انتقادى» در جهان غرب مشهور و سال هاست كه مورد استفاده است.
اما در ميان ايرانيان، جلال خالقى مطلق نخستين مصححى است كه از اين روش به طور كامل و علمى بهره برده است.
وى درباره چگونگى اجراى اين روش براى متنى فارسى و بويژه شاهنامه مى گويد: اين شيوه در ايران هيچ وقت بدين شكل استفاده نشده و براى نخستين بار است كه در تصحيح آثار ايرانى مور استفاده قرار گرفته است.
در بخش ديگرى از اين گفت و گو مى پرسم كه از نظر خودش كه عمرى بر اين اثر نهاده است، آيا نكته باقيمانده اى براى ديگر محققان به جاى مانده كه در تصحيح شاهنامه مايل باشيد آيندگان بر آن كار تحقيقى بيشترى انجام دهند؟
به گفته وى، «كار روى شاهنامه بسيار خواهد بود اما در زمينه تصحيح انتقادى تا نسخه كهن ترى {از نسخه فلورانس} به دست نيايد، به تصحيح جديدى نياز نخواهد بود.»
او خود هنوز نسخه چاپ شده در ايران را كه دا ئر ه المعارف بزرگ اسلامى منتشر خواهد كرد نديده است اما ابراز اطمينان مى كند كه اين چاپ هم به لحاظ قيمت و هم كيفيت در حد بسيار خوبى خواهد بود
صاحب نظران ادبيات و زبان فارسى، پيشتر اظهار اميدوارى كرده اند كه انتشار نسخه جلال خالقى مطلق، بتواند به مشكلات موجود در ساير نسخه هاى شاهنامه به ميزان زيادى پايان دهد.
|
|
|
|