يكى از امراى معروف ارتش ايران كه در زمان شاه فقيد به عالى ترين درجات نظامى رسيد ارتشبد فتح الله مين باشيان بود كه اخيراً در سن ۹۰ سالگى در فرانسه زندگى را ترك گفت. در ارتش ايران ۱۸ نفر به درجه ارتشبدى رسيدند.
فتح الله مين باشيان فرزند سرتيپ نصرالله مين باشيان در سال ۱۲۹۷ شمسى در تهران متولد شد. پس از دريافت ديپلم به دانشكده افسرى وارد شد و جزو كسانى بود كه در كلاس وليعهد درس مى خواند. به همين جهت با پادشاه فقيد ايران روابط نزديكى پيدا كرد، خصوصاً اين كه به بازى فوتبال خيلى علاقه داشت و دروازه بان تيم فوتبال باشگاه تاج بود كه وقتى وارد ميدان ورزشى مى شد فرياد تجليلى از (فتى) بلند مى شد.
و پس از رسيدن به درجه سروانى براى ادامه تحصيلات نظامى به آمريكا اعزام شد، تدريجاً در ارتش مشاغلى به او داده شد تا اين كه در سال ۱۳۳۲ به درجه سرتيپى رسيد و فرمانده تيپ شد و هنگامى كه به سرلشگرى رسيد فرمانده سپاه فارس شد.
در اين سِمَت بود كه به درجه سپهبدى رسيد و به فرماندهى ارتش سوم نايل آمد. طى دوران خدمت در آمريكا نيز دوره هاى نظامى را طى كرد و از افسران جدى نيروى نظامى ايران بود. مدتى هم رئيس دانشكده افسرى شد.
در خاطرات ارتشبد حسين فردوست، معاون سازمان اطلاعات و امنيت ايران (ساواك) آمده كه تيمسار مين باشيان در زمان فرماندهى لشكر فارس در سركوب قيام مسلحانه عشاير فارس شركت داشته است.
اين قيام در واقع مقاومت سران عشاير فارس در مقابل اصلاحات ارضى و تقسيم املاك خوانين ميان دهقانان بود كه از زمستان ۱۳۴۱ خورشيدى (۱۹۶۳ ميلادى) آغاز شد.
تيمسار مين باشيان سپس فرمانده نيروى زمينى ارتش شد و از جمله اقدامات مهمى كه در زمان فرماندهى او صورت گرفت رزمايشى نظامى بر ساحل شط العرب (اروندرود) در سال ۱۳۵۴ خورشيدى (۱۹۷۵ ميلادى) و در زمانى بود كه احتمال تحركات نظامى عراق عليه ايران مى رفت.
برخى صاحبنظران بر اين عقيده اند كه اين رزمايش باعث انصراف حكومت وقت عراق از اقدام نظامى عليه ايران شد.
ارتشبد مين باشيان در مشاغل نظامى با قدرت كارها را اداره مى كرد و در هنگامى كه فرمانده نيروى زمينى بود درباره بودجه ارتش با دكتر آموزگار وزير دارائى وقت گفتگوى تندى كرد:
در خاطرات اسدالله علم، وزير دربار شاهنشاهى در اين باره آمده كه ارتشبد مين باشيان در جلسه اى با وزير دارايى پيشنهاد داده بوده كه كمك مالى كه به افسران ارتش مى شده تا براى مداواهاى خاص به خارج بروند افزايش يابد و در بحث بر سر اين قضيه گفته بوده: «اين كار اگر با هزينه هاى فسق و فجور والاحضرت اشرف [خواهرشاه] مقايسه شود مثل قطره اى در اقيانوس است» .
در اين كتاب آمده كه تيمسار مين باشيان در توجيه اين گفته به اسدالله علم گفته بوده كه اگر نام خواهر شاه را برده، فقط به اين سبب بوده كه پيشنهاد كند وى قدرى در ولخرجيهايش كوتاه بيايد «وگرنه قصد اسائه ادب نداشته است» اما شاه اين توجيه را نمى پذيرد. و موجب ميشود كه سرانجام در سال ۱۳۵۱ از خدمت در ارتش كناره گيرى كند.
وى مدتى آجودان نظامى شاه فقيد بود و در سفر به رومانى و يوگسلاوى و مراكش كه جزو همراهان پادشاه بودم و او آجودان نظامى شاه، شاهد بودم كه شاه فقيد به او مرحمت خاصى داشت.
ارتشبد مين باشيان در سال ۱۳۲۹ با فريده شمس آورى همسر سابق مهندس رضا گنجه اى (باباشمل) ازدواج كرد و صاحب سه فرزند شدند او در فرانسه دوران كهولت را گذراند و از نظر مالى وضع مناسبى نداشت. او را افسرى درستكار و مغرور مى دانند كه وارد هيچگونه دسته بندى سياسى و نظامى نشد. در كارها يكدندگى و صراحت خاصى داشت.
عبدالمجيد مجيدى، وزيرمشاور و رئيس سازمان برنامه و بودجه ايران پيش از انقلاب كه از بستگان فتح الله مين باشيان است در گفتگوئى با بى بى سى گفته است كه ارتشبد مين باشيان در سالهاى پس از انقلاب با هيچيك از گروههاى سياسى كه عليه حكومت جمهورى اسلامى در ايران فعاليت مى كنند همراهى نكرد و اوقات خود را عمدتاً به ورزش تنيس و فعاليت هنرى مى گذراند.
به گفته مجيدى، فتح الله مين باشيان ويلون مى نواخته و آهنگسازى مى كرده است.

خانواده مين باشيان
خانواده مين باشيان از فاميل سرشناس در ايران هستند كه اكثرشان هنرمند بوده و نقش مهمى در موسيقى داشته اند.
حبيب الله نصيرى مى نويسد:
غلامرضا مين باشيان معروف به سالار معزز از اشخاص برجسته اى است كه خدمات شايسته اى به موسيقى نظامى ايران كرده است. از اولين كسانى است كه موسيقى ايرانى را به نت اروپائى نوشت.
سالار معزز در تهران متولد شد. پدرش نصرالله خان وقتى استعداد فرزند را در موزيك ديد او را به شعبه موسيقى دارالفنون كه تحت رياست لومر فرانسوى اداره مى شد سپرد كه به علت استعداد زياد در كوتاه مدت معاون لومر فرانسوى شد كه در زمان ناصرالدينشاه براى بنياد رسته موزيك نظام در دارالفنون به ايران آمد. پس از فوت لومر مين باشيان جانشين او شد.
مدتى براى تكميل تحصيلات به كنسرواتوار (پترزبورگ) رفت و در كلاس ريمسكى كورساكوف موسيقيدان بزرگ روس به تحصيل پرداخت. پس از مراجعت به ايران ابتدا در بريگاد قزاق دسته موزيك را اداره مى كرد. در نهضت مشروطيت به علت علاقه به آزادى از نيروى قزاق بيرون آمد و به فرانسه رفت. پس از مراجعت با درجه سرتيپى به رياست كل دسته هاى موزيك نظام منصوب شد و در سال ۱۳۰۰ دسته موزيك ارتش را تأسيس كرد.
سال ها مدرسه موزيك دارالفنون را اداره مى كرد كه بعد از او زير نظر كنل علينقى وزيرى درآمد. مدتى نيز (نصرالسلطان مين باشيان) پسرش اين مدرسه را اداره مى كرد.
سالار معزز مين باشيان چند كتاب موسيقى نوشت و ترجمه كرد و سرودهاى مهيجى ساخت كه از جمله سرود (سلام رسمى ايران) مى باشد.
سالار معزز مين باشيان علاوه بر موسيقى نظام كه در آن متخصص بود توجه خاصى به موسيقى اصيل ايرانى داشت و چند سال تار نواخت و با رديف موسيقى ايران آشنا شد و اولين كسى است كه سعى كرد اين نوارها را روى پيانو پياده كند.
سالار معزز مين باشيان مدتى اقدام به نوشتن دستگاه ماهور كرد و حسين خان هنگ آفرين نيز با او همكارى مى كرد.

عزت الله مين باشيان (مهرداد پهلبد)
مهرداد پهلبد برادر ارتش مين باشيان مى باشد كه بعد از ازدواج با والاحضرت شمس نام خانوادگى خود را از عزت الله مين باشيان به مهرداد پهلبد تغيير داد. از انسان هاى بسيار شريفى است كه در زندگى شناخته ام و از احترام خاصى در ميان طبقات مختلف برخوردار است.
در كتاب (پهلوى ها) چنين نوشته شده است:
عزت الله مين باشيان فرزند سرتيپ نصرالله مين باشيان رئيس اداره موزيك ارتش ايران و بانو حسنيه دختر دوم دوام الملك است. وى در سال ۱۲۹۶ شمسى در تهران متولد شد و تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در مدرسه زرتشتيان و فيروزبهرام به اتمام رسانيد و از دانشكده فنى در رشته مهندسى راه و ساختمان فارغ التحصيل شد. در سال ۱۳۲۴ با شمس پهلوى در قاهره ازدواج كرد و نام خود را به مهرداد پهلبد تغيير داد. كلمه پهلبد از نام (فهلبد) موسيقيدان دوره ساسانى گرفته شده است. برادران مين باشيان به علت اين كه عمويشان غلامحسين مين باشيان با خانم عالمتاج خواهر تاج الملوك (ملكه مادر) ازدواج كرده بود، رابطه نزديكى با خاندان پهلوى داشتند. عزت الله مين باشيان به دليل آشنائى با آلات موسيقى و خصوصاً ويلن به عنوان معلم موسيقى و مربى شمس پهلوى به كاخ رفت و آمد داشت.
مهرنورانى در نشريه اى چنين نوشته است:
پدرم سرهنگ مهرنورانى كه در دوران رياست ستاد سپهبد رزم آرا رياست كل موزيك ارتش را برعهده داشت، افرادى را مأمور ساختن سرود شاهنشاهى كرد كه كار ستوان نجمى از افسران زيردست غلامرضاخان مين باشيان (سالار معزز) مورد پسند شاه قرار گرفت كه من نيز بالاى نت سلام شاهنشاهى خواندم كه نجمى سازنده آهنگ معرفى شده بود.
سالار معزز مين باشيان كه در سال ۱۲۴۰ شمسى متولد شد در سال ۱۳۱۴ در سن ۷۴ سالگى در تهران درگذشت.