برخى خبرگزارى هاى داخل ايران روز شنبه اعلام كردند كه آبگيرى سد سيوند در استان فارس، به صورت غيررسمى و بدون اعلام قبلى، آغاز شده است.
موضوع ساخت سد سيوند و آبگيرى آن در سال هاى اخير يكى از نگرانى هاى عمده طرفداران ميراث فرهنگى ايران در داخل و خارج از كشور بوده است كه اعتقاد دارند رطوبت آن، سبب نابودى آثار دوران هخامنشى در تنگه بلاغى خواهد شد كه بسيارى از آنها هنوز كشف و بررسى نشده اند.
نگرانى عمده ديگرى كه از آبگيرى اين سد ناشى مى شود مربوط به آسيب ديدن جدى آرامگاه كوروش، بنيانگذار سلسله هخامنشى است كه به گفته كارشناسان، رطوبت ناشى از اين سد سبب نابودى تدريجى اين اثر باشكوه تاريخى خواهد شد.
درهمين ارتباط، دكتر محمد على دادخواه، حقوقدان و از جمله فعالان سازمان هاى غير دولتى ميراث فرهنگى در ايران، به راديو فردا گفت كه تا روز دوشنبه، ۲۰ فروردين، دادخواستى را به دادستان مرودشت در استان فارس، خواهد داد و خواستار توقف آبگيرى سد سيوند خواهد شد.
وى با ابراز تاسف از آغاز مخفيانه آبگيرى سد سيوند افزود: «وزارت نيرو به صراحت اعلام كرده بود تا زمانى كه تحقيقات لازم در زمينه باستانشناسى و كشف موارد منحصر به فردى كه در تنگه بلاغى وجود دارد، پايان نيابد، مبادرت به اين كار نخواهد كرد.»
به گفته دكتر دادخواه، «نماينده سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى هم در جريان يك برنامه راديويى، كه من نيز در آن شركت داشتم، اعلام كردند تا زمانى كه اين سازمان اجازه ندهد، آبگيرى سد سيوند انجام نخواهد شد.»
اين حقوقدان كه پرونده سد سيوند را دنبال مى كند، اضافه كرد: «يا وزارت نيرو بدون اجازه سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى مبادرت به اين كار كرده، كه اين يك جرم مسلم است، و يا اينكه سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى، اجازه آبگيرى را به وزارت نيرو داده است، كه اين يك تخلف آشكار و ناقض قولى است، كه تا ادامه تحقيقات درتنگه بلاغى، مبادرت به اين كار كند.»
او، آبگيرى سد سيوند را به عنوان يك اقدام عليه ميراث فرهنگى ايران توصيف و ابراز اميدوارى كرد كه «دادستان مرودشت، با توجه به نظرى كه اداره حقوقى قوه قضائيه در خرداد ماه سال گذشته ابراز كرد و به صراحت اعلام كرد كه حفظ و پاسداشت ميراث فرهنگى در زمره امر به معروف و نهى از منكر محسوب مى شود، در جهت متوقف كردن آب گيرى سد سيوند اقدام كند.»
دكتر محمد على دادخواه در پاسخ به اين پرسش كه چرا آبگيرى سد سيوند بى سروصدا انجام مى گيرد، گفت: «كاملا مشخص است. به اين دليل كه فكر كردند اعلام آبگيرى سد با مخالفت و اعتراض هاى گسترده در جامعه ايران مواجه خواهد شد.»
عليرضا روحانى، دبير فدراسيون ميراث فرهنگى و گردشگرى در اصفهان، نيز به راديو فردا گفت: «برخى از دوستداران ميراث فرهنگى كه در روزهاى هفتم و هشتم فروردين كه به محل سد رفته بودند، مشاهده كردند كه به طول حداقل دو كيلومتر، در پشت سد سيوند آب گيرى شده است. در ضمن، مسير ورودى سد بسته شده بود.»
وى در پاسخ به اين پرسش كه چرا برخلاف تمام وعده هاى داده شده مبنى بر بررسى هاى بيشتر در موردتاثير آب گيرى سد سيوند بر روى تنگه بلاغى و آثار دشت پاسارگارد، از جمله آرامگاه كوروش، و همچنين، مشروط شدن آب گيرى به موافقت كتبى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى، اين اقدام به شكل مخفيانه انجام گرفته است، به اين موضوع اشاره كرد كه حتى مسئولان سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى در استان فارس هم از موضوع ابراز بى اطلاعى كرده اند.
آقاى روحانى گفت: «اگر سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى به طور كتبى با آب گيرى سد سيوند موافقت كرده است، به دليل انعكاس جنجالى اين موضوع، بايد آن را به اطلاع افكار عمومى ايران مى رساند.»
وى در مورد اقداماتى كه سازمان هاى غيردولتى براى متوقف كردن آب گيرى سد سيوند انجام خواهند داد، گفت كه اين سازمان ها در كنار نامه اى كه دكتر محمد على دادخواه به عنوان دادخواست به دادستان مرودشت ارائه خواهد كرد، درصدد برگزارى نشست هائى با مسئولان طراز اول كشور، و در صورت امكان، ارسال نامه در اين مورد، به آيت الله على خامنه اى، رهبر جمهورى اسلامى، و يا ديدار با وى هستند.

ورود ممنوع!
خبرگزارى كارايران، ايلنا، در گزارش مربوط به آبگيرى سد سيوند نوشته بود: «از زمان آغاز بارندگى هاى پيش از نوروز، مسوولان سد با اين بهانه، آبگيرى سد را به صورت غيررسمى آغاز كردند، و اجازه ورود هيچ فردى را به محوطه اين سد نمى دهند، و از ورود برخى دوستداران ميراث فرهنگى كشور براى بازديد از اين سد جلوگيرى به عمل آورده اند.»
بر اساس اين گزارش، كه تاكنون با تكذيب مقام هاى ايرانى مواجه نشده است، برخى سازمان هاى دوستدار ميراث فرهنگى، كه قصد بازديد از اين سد را داشتند، با پلاكاردى در محل ورود محوطه آن مواجه شدند، كه برروى آن نوشته شده بود: «به دليل سيلاب، سد در حال آبگيرى است».
براساس اين گزارش، «عكس هاى گرفته شده از سد سيوند در ۱۲ فروردين ماه، از افزايش آب پشت سد، به صورت غيرمعمول خبر مى دهند، و اين نظريه را به واقعيت نزديك مى كند، كه سد سيوند بدون اطلاع مردم و مطبوعات، آبگيرى شده است».
به گزارش اين خبرگزارى، اين احتمال وجود دارد در سفر محمود احمدى نژاد، رئيس جمهورى اسلامى ايران به استان فارس، سد سيوند توسط وى افتتاح شود.
پيش از اين نيز على اكبر قبادى، نماينده مرودشت در مجلس شوراى اسلامى، در گفت و گويى با خبرگزارى مهر، با اعلام اينكه آبگيرى سد سيوند هنوز انجام نشده است، گفت: «مسئولان ميراث فرهنگى، آبگيرى اين سد را بلامانع اعلام كرده اند. وهمچنين گفته اند كاوش ها و تحقيقات كارشناسان نشان داده است، كه خطرى متوجه مجموعه تاريخى پاسارگاد پس از آبگيرى سد سيوند نيست».
با اين همه، بسيارى از فعالان فرهنگى و همچنين كارشناسان باستانشناسى و ميراث فرهنگى اعتقاد دارند، كه رطوبت ناشى از درياچه پشت سد سيوند كه ۱۱ كيلومتر مربع خواهد بود، مى تواند در دراز مدت، مجموعه تاريخى پاسارگار، بويژه آرامگاه كوروش، را فرسوده كند، واز بين ببرد. به علاوه، آنان معتقدند با آبگيرى اين سد، بسيارى از محوطه هاى باستانى و تاريخى ايران در تنگه بلاغى، كه به زمان هخامنشيان اختصاص دارد، به زير آب خواهد رفت.