در حالى كه روز بين المللى آگاهى از مين و اقدام عليه خطرات آن در هفته دوم فروردين ماه در بى خبرى و بى توجهى مسئولان و برخى از رسانه هاى داخلى سپرى شد، انفجار يك مين ضدخودرو باقى مانده از دوران جنگ هشت ساله ايران و عراق در منطقه چزابه به مرگ دونفر و زخمى شدن ششتن ديگر منجر شد.
خبرگزارى ايرنا در خبرى كوتاه گزارش داد: در پى بى توجهى يكى از بازديد كنندگان مناطق جنگى در منطقه چزابه يك مين ضد خودرو منفجر شد كه در اين حادثه دو نفر كشته و شش تن ديگر مجروح شدند.
اين درحالى است كه در واپسين روزهاى سال گذشته نيز انفجار يك مين ضد خودرو در منطقه چزابه به مرگ سه دانشجو و مجروح شدن ۱۱ نفر ديگر منجر شده بود.
مين هاى عمل نكرده باقى مانده از دوران جنگ در حالى همچنان روزانه قربانى مى گيرند كه به گفته سردار مرتضى حبيبى، رئيس مركز مين زدايى ايران، از پنج ميليون ۶۰۰ هزار هكتار اراضى آلوده به مين ضد نفر سه ميليون و ۴۰۰ هزار هكتار آن در سالهاى گذشته پاكسازى شده و بيش از دوميليون و ۲۰۰ هزار هكتار از اراضى مرزى كشور همچنان به مين هاى ضد نفر و انواع ديگر اين ابزار جنگى آلوده است.
وجود ۱۶ ميليون مين در ايران
شيرين عبادى، رئيس كانون مشاركت در پاكسازى مين روز چهارشنبه ۱۵ فروردين ماه به خبرگزارى كار ايران، ايلنا، گفت: در حال حاضر ۱۶ ميليون مين عمل نكرده در كشور باقى مانده است و به طور متوسط هشت ميليون نفر در معرض خطر مين قرار دارند.
برنده جايزه صلح نوبل در نشست خبرى روز بين المللى آگاهى از مين و كمك و اقدام عليه آن همچنين گفت: متاسفانه بيشترين قربانيان مين در ايران، كودكان هستند كه به دليل عدم آگاهى اين وسيله را مورد استفاده قرار مى دهند و به همين دليل، دچار صدماتى مى شوند. البته آمار دقيقى از مصدومان ناشى از مين وجود ندارد، اما قطعا مى توان گفت كه بيش از ۵۰ درصد قربانيان مين كودكان هستند.
خانم عبادى همچنين با اشاره به عدم عضويت ايران در كنوانسيون اتاوا (معاهده منع توليد، ذخيره، فروش و استفاده از مين با ۱۵۳ كشور عضو) گفت: بعد از پاكسازى زمين هاى آلوده به مين، نبايد اجازه داد مجددا در اين اراضى مين گذارى شود و در زمان جنگ به دليل شرايط بحرانى كشور، تصميماتى مبنى بر كارگذارى مين گرفته شد كه نبايد تكرار شود. بسيارى از مين ها در عمق ۳۵ كيلومترى شهرها كشف شده كه اين موارد نمى تواند توسط دشمن كار گذاشته شده باشد.
از سوى ديگر، سردار مرتضى حبيبى، رئيس مركز مين زدايى ايران، همزمان با سخنان شيرين عبادى در باره عدم پيوستن به كنوانسيون اتاوا و همچنين استفاده مجدد ايران از مين در سال هاى پس از جنگ گفت: موضوع پاكسازى اراضى آلوده نبايد با مسأله پيوستن به كنوانسيون اتاوا خلط شود، در زمان جنگ ناچار به استفاده از مين بوديم، اما در حال حاضر نيز كشور در معرض تهديدات مستقيم دشمن قرار دارد.
سردار حبيبى همچنين با انتقاد از اصرار براى پيوستن به كنوانسيون اتاوا گفت: اصرار براى پيوستن به اين كنوانسيون براى من تعجب آور است، زيرا اثرات پيوستن ايران به NPT را در مسأله دستيابى به انرژى صلح آميز هسته اى ديديم. جامعه جهانى به تعهدات خود عمل نمى كند و پيوستن به كنوانسيون اتاوا نيز قطعا موجب كمك به ايران در زمينه مين زدايى نمى شود، زيرا به بهانه تحريم ايران از بسيارى از كمك ها محروم مى شود.
سخنان سردار حبيبى به عنوان يكى از مسئولان ايران در وزارت دفاع در حالى مطرح شد كه به گفته كنوت اوستپى، نماينده سازمان ملل متحد هم اكنون ۱۳ كشور عضو معاهده منع مين هاى زمينى و ضد نفر نيستند اما داراى مين هاى ضد نفر يا قادر به توليد آن هستند كه ايران يكى از اين كشورها است. به علاوه ۱۶۰ ميليون مين زمينى ضد نفر به وسيله كشورهايى كه به معاهده نپيوسته اند، هم اكنون انبار شده است.
هشت استان آلوده به مين
رئيس مركز مين زدايى ايران گفت: بر اساس برنامه ريزى ها بايد در سال ،۸۵ ۱۵۰ هزار هكتار از اراضى آلوده به مين پاكسازى ميشد و در اين زمينه ۱۰۵ هزار هكتار محقق شد و پيش بينى ميشود امسال مين زدايى با سرعت بهترى صورت گيرد.
اين سخنان در حالى مطرح شد كه دولت ايران در بيش از ۱۷ سالى كه از پايان جنگ ايران و عراق مى گذرد تنها موفق به پاكسازى سه ميليون و ۴۰۰ هزار هكتار از كل اراضى آلوده به مين شده و در سال هاى اخير بودجه اختصاص يافته به پاكسازى مين را كاهش داده و در برخى اراضى نيز اقدام به كارگزارى مين براى مبارزه با مهاجران غيرقانونى، قاچاقچيان مواد مخدر و كالا كرده است.
همچنين براساس اعلام وزارت دفاع جمهورى اسلامى، هم اكنون دو ميليون و ۲۰۰ هزار هكتار از اراضى استان هاى خراسان رضوى، سيستان و بلوچستان، ايلام، آذربايجان شرقى و غربى، كردستان، خوزستان و كرمانشاه همچنان آلوده به مين هاى كارگذاشته شده در دوران جنگ و پس از جنگ هستند كه تلفات ناشى از انفجار اين ابزار جنگى در سال هاى اخير به دليل سفرهاى زيارتى مردم ايران به كشور عراق و عبور آنها از مناطق مرزى افزايش چشمگيرى يافته است.
در همين رابطه منصور آقانصير، رئيس سازمان امداد و نجات جمعيت هلال احمر ايران درباره تعداد تلفات ناشى از مين در كشور به ايرنا گفت: متولى اصلى ارائه آمار و اطلاعات در اين خصوص وزارت كشور و بنياد شهيد و امور ايثارگران است. اما پيش از اين و درسال هاى گذشته روزانه دو نفر قربانى مين هاى كارگذاشته شده در اراضى كشور مى شدند كه هم اكنون با آموزش هاى داده شده به ساكنان هشت استان آلوده به مين اين تلفات را تا حد قابل توجهى كاهش داده ايم.
بنا بر اعلام سازمان ملل متحد سالانه ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر در جهان قربانى مين مى شود كه بيشتر آنها غير نظاميان هستند.