غلامحسين الهام، سخنگوى دولت ايران، از برنامه محمود احمدى نژاد رئيس جمهور اين كشور براى شركت در نشست شوراى امنيت سازمان ملل به منظور «دفاع از حقوق هسته اى ايران» خبر داده است.
اعضاى دائم شوراى امنيت سازمان ملل هم اكنون در حال رايزنى بر سر تدوين قطعنامه اى تازه براى تشديد تحريم هاى بين المللى عليه ايران هستند و اگر در اين مورد به توافق كامل برسند، پيش نويس قطعنامه براى تصويب در جلسه شوراى امنيت سازمان ملل مطرح خواهد شد.
در جلسات شوراى امنيت معمولا نماينده كشورى كه در قرار است در باره آن تصميم گرفته شود، حضور مى يابد اما سطح اين نماينده بستگى به سطح نمايندگان اعضاى شوراى امنيت در آن جلسه دارد.
ظاهرا احمدى نژاد تصميم گرفته است كه بدون توجه به سطح نمايندگى اعضاى شوراى امنيت در جلسه مربوط به ايران، در آن حضور يابد و به قول سخنگوى دولت از «حقوق هسته اى ايران» دفاع كند.
گفتگو با منصور فرهنگ، استاد دانشگاه در آمريكاـ برنامه جام جهان نما
به نظر مى رسد اعلام آمادگى احمدى نژاد براى حضور در نشست شوراى امنيت، در آستانه سالروز تصويب قانون ملى شدن صنعت نفت ايران (۲۹ اسفند ماه)، خالى از جنبه تبليغاتى و بى ارتباط با اقدام محمد مصدق نخست وزير فقيد ايران نباشد.
محمد مصدق در سفر ده روزه خود به آمريكا در ماه نوامبر ۱۹۵۱ شخصاً دادخواست ايران را در مورد ملى شدن صنعت نفت اين كشور در شوراى امنيت سازمان ملل در نيويورك مطرح كرد و در اين باره خاطره اى خوش در بين ايرانيان به يادگار گذاشت.

از ملى شدن نفت تا انرژى هسته اى
البته احمدى نژاد و طرفدارانش به خلاف بسيارى از نيروهاى سياسى ايران، احترام چندانى براى محمد مصدق نشان نمى دهند و بعضا از موضع افراط گرايى مذهبى، او را به عنوان سمبل ملى گرايى سكولار در ايران، مورد حمله و حتى توهين قرار مى دهند.
با اين همه، محبوبيت مصدق همواره مورد رشك برخى گروه هاى تندرو مذهبى بوده است و از همين رو، برخى از رهبران ايران مايلند كه با تكرار تاكتيك هاى او، در بين اقشار مختلف جامعه براى خود محبوبيت كسب كنند.
اين موضوع، بخصوص از زمانى كه برنامه اتمى ايران با تهديد هاى بين المللى روبرو شده، ابعاد وسيعترى يافته است.
در واقع پيش از طرح بحرانى شدن پرونده هسته اى ايران، مقام هاى جمهورى اسلامى مسأله ملى شدن صنعت نفت ايران را يا چندان بها نمى دادند و يا آنكه آن را به تمامى، نتيجه فعاليت روحانيونى مانند آيت الله ابوالقاسم كاشانى و مجتبى ميرلوحى (معروف به نواب صفوى) مى دانستند.
با بحرانى شدن برنامه اتمى ايران اما رهبران جمهورى اسلامى در صدد برآمدند تا از خاطره تاريخى ملى شدن نفت ايران كه تاثيرى ماندگار بر جامعه ايرانى گذاشته است، در جهت ضرورت پافشارى بر ادامه غنى سازى اورانيوم استفاده كنند و از همين رو، مقايسه بين برنامه اتمى و ملى شدن صنعت نفت مورد تأكيد مسئولان ايرانى قرار گرفت.
اين در حالى است كه دولت احمدى نژاد نيز به رغم آنكه در نظام فكرى خود اصالتى براى ملى گرايى ايرانى قائل نيست، اما مى كوشد تا برنامه هسته اى ايران را به صورت هدفى ملى كه حتى بيش از ملى شدن صنعت نفت ايران اهميت دارد، نشان دهد.

تفاوت احمدى نژاد با مصدق
بر اين اساس، اعلام آمادگى احمدى نژاد براى شركت در اجلاس شوراى امنيت سازمان ملل، آن هم در آستانه ۲۹ اسفند ماه يعنى سالروز ملى كردن نفت ايران به رأى مجلس شانزدهم شوراى ملى، توجيهى جز الگوبردارى از محمد مصدق ندارد، اما مسأله اين است كه آيا وى توانايى حقوقى دفاع از موضع ايران را به مانند مصدق دارد؟
محمد مصدق افزون بر منش سياسى ظريف، حقوقدان تراز نخستى نيز محسوب مى شد. او در واقع، پيش ازتدوين لايحه ملى كردن صنعت نفت ايران، سال ها در مورد جنبه هاى حقوقى مسأله تحقيق كرده و در اين باره كارشناس و صاحب نظر بود.
بر اين مبنا، حضور او در شوراى امنيت سازمان ملل نه فقط به علت موقعيت سياسى او به عنوان نخست وزير ايران، بلكه به عنوان شخصيتى آشنا به مبانى حقوق بين الملل، از اهميت و تاثيرگذارى خاصى برخوردار بود.
احمدى نژاد اما نه فقط تخصصى در زمينه حقوق بين الملل ندارد، بلكه به گفته اغلب ناظران مسائل ايران، در بيان نظرات و ديدگاههاى خود ظرافت هاى ديپلماتيك را نيز لحاظ نمى كند.
از اين رو، حضور احتمالى او در جلسه شوراى امنيت سازمان ملل، به احتمال بسيار، تأثير مثبتى بر رأى اعضاى شورا نخواهد گذاشت و اين موضوع، موقعيت او را در مناسبات سياسى ايران بيش از پيش تنزل خواهد داد.
با توجه به مسأله فوق، بعيد است كه نظام سياسى ايران خطر حضور احمدى نژاد را در شوراى امنيت سازمان ملل بپذيرد، هر چند كه حضور نيافتن او در نيويورك، رسانه هاى بين المللى را از پرداختن به سوژه اى جذاب محروم خواهد كرد.