وضعيت سياسى و تحريم اقتصادى ايران، روابط تجارى ايران و آلمان را به شكل جدى دچار مشكل كرده است.
طبق يك همه پرسى كه اتاق صنعت و بازرگانى آلمان در سراسر اين كشور انجام داده است، يك سوم شركت هائى كه با ايران معاملات تجارى انجام مى دهند اعلام كرده اند كه طى ماههاى گذشته رابطه تجاريشان با ايران بدتر شده است.
بر اساس هين گزارشها در كنار شركت هاى بزرگ تجارى آلمان كه شرايط جديد بر وضعيت كارى آنها تأثير جدى گذاشته شركت هاى كوچك تر داراى وضعيت بدترى هستند و تعدادى از آنها در آستانه ورشكستگى اقتصادى قرار گرفته اند.
بانكهاى آلمان مانع ديگرى بر سر راه تجارت با ايران
مشكل در رابطه با تجارت با ايران، فشارهايى است كه دولت آمريكا بر بانكهاى آلمانى ايجاد مى كند. آنها از پرداخت وام براى معامله با ايران سر باز مى زنند. نرخ بيمه اعتبارات ايران گران شده كه اين خود هزينه سنگينى را بر گردن تجار آلمانى مى گذارد.
يك شركت آلمانى كه در زمينه ماشين آلات ساختمانى با ايران تجارت مى كند اعلام كرده كه از هيچ بانك آلمانى نتوانسته براى تجارت با ايران وام بگيرد. شركت هائى كه معاملات خود را با دلار انجام مى دهند بطور ويژه با دشوارى هائى روبرو مى شوند.
«كومرز بانك» يكى از بانكهاى معتبر آلمانى از آخر ژانويه امسال معامله ارزى دلار با ايران را قطع كرد. «ميشائيل روزن هايمر» مسئول اتاق بازرگانى مونيخ هفته گذشته گفت كه در رابطه تجارى با ايران معلوم نيست چگونه بايد رفتار كرد.
حمايت دولت آلمان از تجارت با ايران
اين مشكلات در حالى وجود دارد كه بطور معمول دولت آلمان شركت هائى را كه با ايران معاملات تجارى دارند مورد حمايت قرار مى دهد. اين حمايت به معناى ضمانت دولت در صورت عدم دريافت پول از ايران است.
اين حمايت معنايش اين است كه مثلا در صورت وقوع جنگ و يا اتفاق ديگرى دولت آلمان بايد ۵ ميليارد يورو غرامت به شركت هاى آلمانى پرداخت كند. طرف معامله شركت هاى آلمانى در ايران عمدتا شركت هاى دولتى ايرانى هستند.
پائين آمدن سرعت و حجم كار تجارى
مسئول يك دفتر تجارى در هامبورگ يك ايرانى است و كه مشاور صنعتى نيز هست. او در رابطه با تحريم هاى اخير ايران مى گويد كه «شرايط جديد باعث شده است كه سرعت و حجم كار ما پائين بيايد و همه به نوعى منتظرند تا ببينند چه مى شود. در مورد قراردادهاى دراز مدت اعتماد وجود ندارد و درنتيجه آنطور كه بايد عمل نمى شود و در مورد كوتاه مدت هم گزينه هاى روز اجرا نمى شود. فعاليت هاى اقتصادى نسبت به يكسال گذشته بطور محسوسى محدود شده است. بانكها اعتبارات ايران را با بيمه ۸ تا ۱۲ درصد قبول مى كنند كه هزينه اضافه زيادى براى شركت هاى تجارى است.»
«اودو اشتاين باخ» از اتاق بازرگانى ايران و آلمان هم در رابطه با شرايط دشوار تجارى ايران و آلمان مى گويد: «شركت هاى آلمانى كه با ايران معاملات تجارى دارند از سال گذشته بطور دائم از وضعيت بد كارى خود به ما شكايت مى كنند. سخت گير بانكها، مشكلات بيمه هاى اعتبارى و شرايط نامطمئن، عملا آنها را از تجارت با ايران بازمى دارد. در سال ۲۰۰۶ ميزان صادرات آلمان به ايران حدود ۲۵ درصد در مقايسه با سال قبل آن كاهش داشته است.»
دشوارى كار در ايران
عدم اطمينان از دريافت پول از ايران و در موارد زيادى عدم حمايت و تضمين مالى دولت آلمان، سرمايه گذاران را از كار با ايران منصرف مى كند.
مسئول شركت ايرانى-آلمانى «ام، ك، ام» كه ماشين آلات و لوازم يدكى به ايران صادر مى كند، دشوارى كار را دراين مى بيند كه «پرداخت ها در ايران درست انجام نمى شود. سطح خريد پائين آمده و عده زيادى سرمايه هاى خود را از ايران به دوبى برده اند و خريد و فروش در آنجا انجام مى شود. حجم معاملات قاچاق در دوبى هم بالا رفته است. احساس ناامنى و عدم اطمينان بازار كار در اينجا را فلج كرده است. خود من در رابطه با معامله با ايران دچار ترديد مى شوم.»
شركت هاى آلمانى كه با ايران روابط تجارى دارند با وجود دشوارى هاى موجود تمام تلاش خود را مى كنند كه اين معاملات قطع نشوند. با وجود اين بطور مثال شركت زيمنس طبق گزارش اتاق بازرگانى آلمان درصد پايان دادن به قرارداد ۴۵۰ ميليون يورويى صدور لكوموتيوهاى سنگين به ايران است.
آلمان با صادرات ۴. 4 ميليارد يورو در سال روابط تجارى گسترده اى با ايران دارد. در آلمان ۱۲ هزار شركت با ايران رابطه تجارى دارند و ۵۰ شركت آلمانى در ايران مشغول به كارهستند.
از ژانويه تا نوامبر سال ۲۰۰۶ صادرات آلمان به ايران سه و هشت دهم ميليارد يورو بوده است كه هفت و هشت دهم درصد كمتراز سالهاى گذشته بوده است. در همين زمان آلمان ۳۶۷ ميليون يورو از ايران جنس وارد كرده است، كه نسبت به سابق ۱۵ درصد كمتر شده است. نامساعد شدن وضعيت تجارى آلمان با ايران به معناى اين است كه ۱۰ هزار نفر در آلمان شغل خود را از دست مى دهند.
وزارت اقتصاد آلمان در بررسى وضعيت تجارى آلمان و ايران به اين نتيجه رسيده است كه اجناس آلمانى در ايران از محبوبيت خاصى برخوردار هستند. ايرانى ها بطور ويژه به كالاهاى آلمانى اعتماد دارند و كيفيت آنها را تحسين مى كنند.