محمد البرادعى، مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى روز پنج شنبه ۲۲ فوريه در گزارش تازه اى تأييد كرد كه ايران از اجراى قطعنامه ۱۷۳۷ شوراى امنيت سازمان ملل متحد سرپيچى كرده است.
طبق قطعنامه ۱۷۳۷ شوراى امنيت كه در دوم ديماه به اتفاق آراء به تصويب رسيد، ايران ملزم شد كه ظرف ۶۰ روز تمام فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم را متوقف كند. اين مهلت روز چهارشنبه دوم اسفند به پايان رسيد.
در گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى تصريح شده است كه نه تنها روند غنى سازى توسط ايران متوقف نشده بلكه اين كشور برنامه هاى خود را براى توليد اورانيوم در مقياس صنعتى نيز شدت بخشيده است.
براساس گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى، ايران دو آبشار هر كدام متشكل از ۱۶۴ سانتريفيوژ را در قسمت زير زمينى مجموعه غنى سازى نطنز نصب كرده و در آستانه تكميل دو آبشار ديگر است.
اين اقدام ايران در راستاى توسعه غنى سازى اورانيوم از مقياس آزمايشگاهى به مقياس صنعتى است.
اين گزارش مى افزايد چند محوله ۸ تنى هگزافلوريد اورانيوم به داخل سانتريفيوژ ها ريخته شده است، فرايندى كه هم مى تواند براى غنى سازى در حد توليد سوخت هسته اى باشد و هم ممكن است در مقياس بالاترى براى توليد بمب به كار گرفته شود.
موارد تخلف
بنابر گزارش تازه آژانس بين المللى انرژى اتمى ايران نه تنها به خواست شوراى امنيت مبنى بر غنى سازى اورانيوم عمل نكرده، بلكه فعاليتهاى خود در زمينه غنى سازى اورانيوم را افزايش داده و با نصب صدها دستگاه تازه سانتريفوژ اورانيوم در تأسيساتى زيرزمينى در نطنز، حدود نه تن گاز هگزافلوئوريد اورانيوم را آماده تزريق به اين دستگاهها به منظور افزايش غلظت اورانيوم موجود در آن كرده است.
در گزارش آژانس آمده كه مسئولان ايرانى اعلام كرده اند قصد دارند تا ماه مه (ارديبهشت) آينده هزاران دستگاه سانتريفوژ را آماده بهره بردارى كند.
آژانس همچنين اعلام كرده كه به دليل همكارى ناكافى ايران، بازرسان آژانس امكان پى بردن بيشتر به اقدامات و فعاليتهاى گذشته ايران در توسعه تأسيسات اتمى خود ندارند و اين خود ناقض قطعنامه شوراى امنيت است.
ادامه عمليات ساخت رآكتور آب سنگين در اراك نيز از جمله موارد تخلف ايران از قطعنامه شوراى امنيت قلمداد شده است.
گام بعدى
سرپيچى ايران از عمل به قطعنامه شوراى امنيت به احتمال زياد به تصويب قطعنامه سختگيرانه ترى عليه ايران مى انجامد و حتى پيش از آنكه آژانس بين المللى انرژى اتمى سرپيچى ايران را رسماً تأييد كند، نيكلاس برنز، معاون وزير خارجه آمريكا به بى بى سى گفته بود كه ايالات متحده براى وادار كردن ايران به اجراى مصوبه شوراى امنيت خواستار تشديد تحريمهاى بين المللى عليه اين كشور خواهد شد.
در قطعنامه ۱۷۳۷ شوراى امنيت كه ماه دسامبر گذشته تصويب شد، به ايران تا ۲۱ فوريه مهلت داده شده بود غنى سازى اورانيوم را متوقف كند اما ايران با وجود پايان اين مهلت، همچنان اصرار دارد كه قطعنامه شوراى امنيت غيرقانونى است، غنى سازى اورانيوم بر اساس پيمان بين المللى منع گسترش جنگ افزارهاى اتمى حق اين كشور است و فعاليت اتمى ايران هيچ هدفى جز توليد انرژى و ديگر مقاصد صلحجويانه را دنبال نمى كند.
بنابر قطعنامه شوراى امنيت، سرپيچى ايران از عمل به قطعنامه باعث تحريم صدور برخى كالاها به اين كشور، مسدود شدن دارايى برخى شركتها، مؤسسات و افراد ايرانى در خارج از اين كشور و جلوگيرى از سفر برخى مقامات و كارشناسان ايرانى به خارج از كشور مى شود.
به گفته معاون وزير خارجه آمريكا تحريمهاى كنونى نيز بتدريج آثار خود را آشكار خواهد ساخت و از جمله، ايران را با دشواريهايى در اخذ اعتبارات تجارى از اروپا مواجه ساخته است.
انتظار مى رود شوراى امنيت سازمان ملل در اوائل ماه مارس براى بررسى بحران هسته اى ايران تشكيل جلسه دهد.
درخواست براى صدور قطعنامه جديد برعليه ايران
فيليپ دوسته بلازى وزير امور خارجه فرانسه روز پنج شنبه در واكنش به گزارش آژانس بين المللى اتمى در باره ناديده گرفتن مهلت ۶۰ روزه شوراى امنيت توسط ايران، خواستار صدور قطعنامه جديدى برعليه ايران شد.
بان گى مون، دبيركل سازمان ملل متحد نيزبا ابراز تأسف عميق از رويكرد ايران در ناديده گرفتن مهلت شصت روزه قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل متحد، از جمهورى اسلامى خواسته كه براى يافتن راه حلى مسالمت آميزى براى مناقشه اتمى خود با جامعه جهانى گفت وگو كند.
مارگرت بكت، وزير امورخارجه بريتانيا، گفت در پى سرپيچى ايران از اجراى قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل متحد، دولت بريتانيا براى «انزواى بيشتر ايران» به بررسى اقداماتى تازه در شوراى امنيت سازمان ملل متحد خواهد پرداخت.
«تهران نمى توانست به قطعنامه پاسخ مثبت دهد»
معاون بين الملل سازمان انرژى اتمى ايران در واكنش به گزارش آژانس گفت: «تهران، تعليق را مغاير حقوق خود، معاهده» ان پى تى «و مقررات بين المللى مى داند.»
به گزارش خبرگزارى جمهورى اسلامى، ايرنا، محمدسعيدى گفت: «به همين علت، تهران نمى توانسته است نسبت به درخواست قطعنامه ۱۷۳۷شوراى امنيت مبنى بر تعليق غنى سازى پاسخ مثبت دهد.»
«اجرا نكردن قطعنامه شوراى امنيت»
گريگورى شولتى سفير آمريكا در آژانس بين المللى انرژى اتمى به راديو فردا گفت: «متاسفانه دكتر برادعى بارديگر درباره فعاليت هاى هسته اى ايران خبر بدى دارد.»
شولتى با اشاره به گزارش محمد البرداعى گفت: «طبق اين گزارش ايران به خواست قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل متحد براى تعليق آن بخش از فعاليت هائى كه براى جامعه جهانى نگران كننده است، از جمله غنى سازى اورانيوم عمل نكرده است.»
شولتى افزود: «براساس گزارش برداعى ايران همچنان از همكارى با آژانس بين المللى انرژى اتمى خوددارى كرده است و به جاى فراهم كردن دسترسى به افراد، اطلاعات و تاسيسات مشخص، ايران تعداد بازديدهاى آژانس را از تاسيسات هسته اى خود كاهش داده است.»
به گفته شولتى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى تأكيد كرده است كه ايران به جاى تعليق اين فعاليت ها، در حال گسترش آنها است.
«ايران به وظيفه خود عمل نكرده است»
يكى از سخنگويان شوراى امنيت ملى كاخ سفيد روز پنج شنبه اعلام كرد كه دولت آمريكا نسخه اى از گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى را دريافت كرده و مقامات رسمى در حال مطالعه آن هستند.
گوردون جاندرو گفت: «بررسى مقدماتى اين گزارش نشان مى دهد كه ايران به وظايف خود براى تعليق غنى سازى اورانيوم عمل نكرده كه اين مسئله نااميد كننده است.»
ايران در اين فاصله بارها اعلام كرد كه حاضر نيست برنامه غنى سازى اورانيوم را به حالت تعليق درآورد و حتى در اقدامى چالش برانگيز خبر داد به زودى كار نصب سه هزار سانتريفيوژ را در تاسيسات نطنز آغاز خواهد كرد.
تهران در عين حال اعلام كرد كه بدون هيچ گونه پيش شرطى حاضر است تا درباره برنامه اتمى خود مذاكره كند و حتى تضمين دهد كه تلاش هاى هسته اى آن در مسير دستيابى به سلاح هاى كشتار جمعى نيست.
كشورهاى غربى كه احتمال مى دهند ايران در پوشش برنامه غنى سازى اورانيوم به دنبال توليد سلاح اتمى است، برگشت به ميز مذاكره را مشروط به تعطيلى فعاليت هاى اتمى ايران دانسته اند.
