محمد البرادعى، مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى گزارش خود را درباره ميزان همكارى ايران با قطعنامه ۱۷۳۷ شوراى امنيت سازمان ملل متحد ارائه داد.
قطعنامه ۱۷۳۷ شوراى امنيت سازمان ملل متحد كه در تاريخ ۲۳ دسامبر به اتفاق آراء به تصويب شد، از ايران خواسته بود كه همه فعاليت هاى هسته اى مربوط به چرخه سوخت هسته اى از جمله غنى سازى اورانيوم را متوقف كند. مهلت ۶۰ روزه شوراى امنيت روز چهارشنبه، دوم اسفند ماه پايان يافت.
گزارش محمد البرادعى در باره ميزان همكارى ايران با قطعنامه شوراى امنيت اكنون به اين شورا ارائه مى شود.
در اين زمينه با گريگورى شولتى، سفير آمريكا در آژانس بين المللى انرژى اتمى گفت و گويى داشته ايم.
آقاى سفير شما كه گزارش آقاى البرادعى را مشاهده كرده ايد در باره اين گزارش چه مى گوييد؟
متاسفانه دكتر محمد البرادعى بار ديگر درباره فعاليت هاى هسته اى ايران، خبر بدى دارد. بر اساس گزارش آقاى برادعى، ايران همچنان از همكارى با آژانس بين المللى انرژى اتمى خوددارى كرده و
به جاى فراهم كردن دسترسى به افراد، اطلاعات و تاسيسات مشخص، بازديدهاى آژانس را از تاسيسات هسته اى خود كاهش داده است.
پس از سه سال بازرسى هاى فشرده آژانس بين المللى انرزى اتمى از تاسيسات هسته اى ايران، اين سازمان هنوز نمى تواند با قاطعيت بگويد كه ماهيت فعاليت هاى هسته اى ايران صلح آميز است.
دوم اينكه بر اساس گزارش آقاى برادعى، ايران به خواست قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل متحد براى تعليق آن بخش از فعاليت هائى كه براى جامعه جهانى نگران كننده است، از جمله غنى سازى اورانيوم عمل نكرده است.
آقاى برادعى مى گويد ايران به جاى تعليق اين فعاليت ها، در حال گسترش است.
با پايان مهلت شوراى امنيت به ايران، واكنش هاى متفاوتى را مشاهده كرده ايم. فرانسه از تحريم هاى شديدتر و برخورد قاطع تر و سخت تر با ايران سخن به ميان آورده. فيليپ دوست بلازى وزير امور خارجه فرانسه گفت اميدوار است تحريم ها و فشار بر ايران، باعث دامن زدن به بحث هاى داخلى ايران در باره سياست هاى دولت محمود احمدى نژاد شود. كاندوليزا رايس هم گفت تحريم هاى بيشتر مى تواند تأثير خود را بر سرمايه گذارى خارجى در ايران بگذارد. واقعاً هدف مشخص تحريم ها چيست؟
اولين دور تحريم ها كه رهبران ايران باعث اعمال آن عليه ايران شدند، تأثير داشته است.
بحث داخلى و شايد بى سابقه اى در ايران درباره سياست رهبران ايران در گرفته كه از نظر ما بسيار مهم است. اين بحث مى تواند مشخص كند كه در اين لحظه اصولا چه چيزى براى كشور لازم است.
واضح است كه رويارويى با جامعه جهانى و انزواى فزاينده ايران و تحريم، نمى تواند مثبت باشد. تحريم ها مانع از سرمايه گذارى خارجى در كشور خواهد شد.
ايران فرصت دارد با غرب رابطه داشته باشد. لازمه اين رابطه اين است كه رهبران اين كشور به تعهدات بين المللى خود عمل كنند و ايران به ميز مذاكره بازگردد.
پيام جامعه جهانى منسجم و پيوسته بوده است. شوراى امنيت سازمان ملل متحد به اجماع در ماه دسامبر به قطعنامه عليه ايران رأى داد. اما در عين حال كشورهاى جهان اين نكته را هم يادآور شدند كه اگر ايران فعاليت هاى هسته اى را به حال تعليق در آورد، تحريم ها مى تواند پايان يابد.
بنابراين همه خواستار يك راه حل ديپلماتيك هستند و تنها لازم است كه ايران به خواست هاى شوراى امنيت سازمان ملل متحد عمل كند و به ميز مذاكره بازگردد.
در باره بحث حمله نظامى احتمالى به تاسيسات هسته اى ايران چه فكر مى كنيد؟ كارشناسان مى گويند يك حمله نظامى مى تواند به عنوان توجيهى براى تلاش احتمالى آينده ايران براى دستيابى به سلاح هسته اى به كار رود. از سوى ديگر، برخى مى گويند يك حمله احتمالى مى تواند باعث حمايت مردم از دولت جمهورى اسلامى كه از محبوبيت زيادى برخوردار نيست بشود. احتمال يك حمله احتمالى تا چه حد است؟
اخيراً هياهوى پوچى در اين زمينه درگرفته و «كارشناسان» بسيارى در اين زمينه اظهار نظر كرده اند.
همان طور كه جرج بوش، رئيس جمهورى آمريكا اشاره كرده، اين موضوع غير واقعى است.
من به گفته رابرت گيتس، وزير دفاع آمريكا استناد مى كنم كه اخيراً گفت قصد استفاده از زور در برخورد با ايران وجود ندارد.
اما خبر خوب اين است كه ما فكر مى كنيم براى يك راه حل ديپلماتيك هنوز وقت هست. ايران تا دستيابى به توانايى توليد سلاح هسته اى چند سالى فاصله دارد و به همين دليل ما فكر مى كنيم استفاده از همه ابزارهاى ديپلماتيك مى تواند موثر باشد.
از نظر ما براى جهان، براى منطقه، و براى مردم ايران بهتر است كه ايران به تعهدات بين المللى خود عمل كند و از انزوا خارج شود.
وزير امور خارجه آمريكا خيلى واضح گفته است كه ايالات متحده آمريكا حاضر به تغيير سياست هاى ۲۷ سال گذشته خود در مقابل ايران است به شرطى كه اين كشور غنى سازى را به حال تعليق در آورد.
تامين منافع مردم ايران، نه از طريق رويارويى اين كشور با جهان، بلكه در تعامل و بخشى از جامعه جهانى بودن ميسر مى شود. اين فرصت هم اكنون موجود است.
در آخرين مصاحبه اى كه با شما در ۱۴ دسامبر داشتم، از شما درباره احتمال قطع كمك هاى آژانس به ايران در زمينه ايمنى هسته اى پرسيدم. شما گفتيد و مقام هاى آژانس هم بعداً گفتند كه تحريم ها شامل مواردى كه به ايمنى هسته اى مربوط مى شود نخواهد شد.
با اين حال، يك كارشناس ايمنى هسته اى، استاد دانشگاه كاليفرنياى جنوبى در مقاله اى نوشته است كه تحريم ها شامل تكنولوژى لازم ايمنى نيز شده است. در اين زمينه او از پروژه اى به نام اى آر اِى ۴۰۳۶ نام برده است كه به مسأله ايمنى هسته اى مربوط مى شود.
پرسش من اين است كه آيا مردم ايران بايد به علت تحريم ها نگران ايمنى تاسيسات هسته اى باشند؟
به نظر من مردم ايران بايد نگران اين باشند كه رهبرى آنها به دنبال فعاليت هاى هسته اى است كه از نظر جهان، صلح آميز نيست و در جهت يك برنامه نظامى است.
شوراى امنيت سازمان ملل متحد از آژانس بين المللى انرژى اتمى خواست كه همكارى هاى فنى خود با ايران را به حال تعليق در آورد، اما در اين ميان موارد بسيارى وجود دارد كه مشمول تحريم ها نمى شود. ايمنى، پزشكى، زمينه هاى ايمنى، پزشكى، زمينه هاى انسانى مشمول اين تحريم ها نشده اند.
در گزارش محمد البرادعى كه در جلسه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى ارائه خواهد شد، گفته شده كه كمك هاى لازم در رابطه با زمينه ايمنى قطع نشده و كمك هاى فنى قطع شده در راستاى اجراى قطعنامه شوراى امنيت بوده است.
بايد اين موضوع را روشن كنم كه ايالات متحده آمريكا و كشورهاى ديگر هيچ مشكلى با دستيابى ايران به فن آورى صلح آميز هسته اى ندارد. ما از استفاده صلح آميز از انرژى هسته اى چه در زمينه پزشكى و چه براى توليد برق حمايت مى كنيم.
آنچه باعث نگرانى است، اين است كه نمى توان با قاطعيت گفت فعاليت هاى هسته اى ايران يكسره صلح آميز و همه جوانب آن ضرورى است.
بنابر اين ما مشتاق مذاكره اى با ايران هستيم كه اتفاقا در نهايت باعث پيشرفت تكنولوژى هسته اى در ايران خواهد شد. اما براى اين كار رهبرى ايران بايد ابتدا به تعهدات بين المللى خود عمل كند.
سوال را اين گونه مطرح مى كنم، آيا مى توانيم نتيجه بگيريم كه از نظر آژانس، ايمنى در تاسيسات نطنز و اصفهان آنچنان مهم نيست؟ آيا اين واقعيت دارد كه كمك هاى آژانس به ايران در زمينه ايمنى آن بخش از تاسيساتى كه بحث انگيز خوانده مى شود، قطع شده است؟
اين پرسش را بايد با آژانس در ميان بگذاريد. جامعه جهانى هيچ كمكى در رابطه با فعاليت هاى هسته اى در نطنز يا اصفهان ارائه نخواهد كرد.
در واقع قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل متحد به طور مشخص هر گونه انتقال مواد يا فن آورى مربوط به اين تاسيسات را به ايران ممنوع كرده است.
اما مايلم يك نكته را در پايان بگويم كه پيشتر هم گفته ام و آن پيام پرزيدنت بوش به مردم ايران است: «ما به دنبال روزى هستيم كه شما بتوانيد در آزادى زندگى كنيد و آمريكا و ايران بتوانند دوستان و متحدان نزديك يكديگر در راه آرمان صلح باشند.»