جوليانو آماتو، وزير كشور ايتاليا در ارائه جمع بندى اولين روز كنفرانس «گسترش نقش ايران» كه روز شنبه پشت درهاى بسته به كارش ادامه داد، گفت: «ما با وجود دلسردى هاى ناشى از برخى از رفتارهاى حكومت ايران بايد به گفت و گو با جامعه مدنى در اين كشور ادامه دهيم.»
كنفرانس «گسترش نقش ايران» ، صبح روز جمعه، در يكى از سالن هاى شهردارى رم، بدون حضور استادانى كه از دانشگاه هاى تهران براى شركت در اين نشست دعوت شده بودند، آغاز به كار كرد.
وزير كشور ايتاليا درباره ممنوعيت هاى اخير كه براى سفر فعالان ايرانى ايجاد شده گفت: «براى ما درك برخى از عملكردهاى حكومت ايران چون مجبور ساختن استادان دانشگاهى به عبور از فيلتر دولتى براى شركت در كنفرانس هاى بين المللى بسيار مشكل است و اين عمل را ما كفر به حساب مى آوريم! اگر اين تبعيضات ادامه پيدا كند ما مجبور خواهيم شد اين چنين كنفرانس هائى را در آينده در داخل ايران برگزار كنيم.»
ايران؛ «پازل خطرناك»
وزير كشور ايتاليا در ادامه ايران را با پازلى مقايسه كرد كه اگر قطعات آن به طور منظم در كنار يكديگر قرار داده شوند، نتيجه مثبتى به بار خواهد آورد، در حالى كه در صورت اشتباه قرار دادن اين قطعات، «فاجعه اى عميق تر از عراق» را بدنبال خواهد داشت.
به گفته وزير كشور ايتاليا ايران غربى ترين كشور مشرق زمين است كه «متاسفانه امروز در مسير خطرناكى گام بر مى دارد و به كشورى مشكل آفرين تبديل شده است.»
جوليانو آماتو خبر تشكيل دولت اتحاد ملى در فلسطين را بسيار مثبت ارزيابى كرد و گفت: «اين توافق نشان مى دهد جبهه اى كه محمود احمدى نژاد بر محور نابودى اسرائيل به وجود آورده است، ضربه پذير است.»
ماريا پيا گاراواليا Maria Pia Garavaglia معاون شهردار رم كه يكى ديگر از حاضرين در اين كنفرانس بود نيز گفت: «از قديم، تجارت، ملت ها را به يكديگر نزديك مى سازد و مللى كه روابط اقتصادى برقرار مى كنند، حتى اگر دوست نشوند حداقل دست از دشمنى بر مى دارند.»
«كشور نسبتا دموكراتيك»
اولين سخنران رسمى كنفرانس، انوش احتشامى از دانشگاه دارهام Durham بريتانيا بود كه جمهورى اسلامى ايران را كشورى نسبتا دموكراتيك معرفى كرد.
احتشامى در اين زمينه گفت به استثناى تركيه و اسرائيل، جمهورى اسلامى ايران تنها كشور منطقه است كه براى اداره كشور به آراى مردم مراجعه مى كند، هرچند كه سيستم حاكم بر اين كشور معجونى از مردم سالارى، دين سالارى و قدرت سالارى است.
استاد دانشگاه دارهام شركت گسترده مردم، حدود ۶۳ در صد در انتخابات رياست جمهورى سال ۲۰۰۵ ميلادى را يكى از عواملى كه به رئيس جمهور كنونى، «قانونيت و حقانيت» بخشيده است دانست و گفت: «بسيارى از دولت هاى غربى براى شركت اين چنين گسترده مردم در انتخابات حاضر به پرداخت هزينه هاى بسيار بالا هستند.»
«ايرانى ها به دنبال دموكراسى نيستند»
كريم سجاد پور از گروه بين المللى بحران، ديگر سخنران اين كنفرانس بود. اين كارشناس جوان ايرانى گفت: «بسيارى از جناح هاى حاكم در جمهورى اسلامى ايران معتقدند مسأله اتمى و نقش ايران در خاورميانه، تنها مشكل اصلى در روابط تهران و واشنگتن نيستند.»
اين افراد به گفته سجادپور تلاش آمريكا براى بازگرداندن ايران به دوران قبل از انقلاب را سد راه مذاكرات بين تهران و واشنگتن مى دانند.
كارشناس گروه بين المللى بحران، محمود احمدى نژاد، رئيس جمهورى كنونى ايران را «مردى پيچيده كه هم به شدت مذهبى است، هم بسيار ملى است و بالاخره عميقا ضد امپرياليست است» توصيف كرد و افزود: «او عيب ديگرى هم دارد و آن هم جستجوى راه حل هاى بسيار ساده براى مشكلاتى بسيار پيچيده چون اسراييل است.»
سجادپور گفت: «كسانى كه مى گويند كه اكثريت مردم ايران خواهان دموكراسى هستند در اشتباهند زيرا اگر به مردم سه نام را به عنوان رهبر مورد علاقه پيشنهاد كنند، اگثريت ايرانى ها بين دكتر محمد مصدق، آيت الله خمينى و رضا شاه، سومى را انتخاب مى كنند!»
گرى سيك Gary Sick، عضو شوراى امنيت ملى آمريكا در زمان رياست جمهورى جيمى كارتر و رونالد ريگان ديگر سخنران نشست رم بود.
او گفت: «محمود احمدى نژاد ايران را به روزهاى بد و سخت گدشته بازگردانده است. و اگر امروز شوراى امنيت عليه اين كشور تحريم هائى را آغاز كرده است، عمده تقصير به گردن جمهورى اسلامى ايران است كه هرگونه مذاكره و گفت و گويى را دشوار را دشوار ساخته است.»