بر اساس يك سرى مطالعات درباره مضامين كتاب هاى درسى كشورهايى چون ايران، كويت، مصر و اسراييل، در كتاب هاى درسى ايران مواردى از ترويج و تشويق شهادت طلبى در جنگ با جهان غرب و كشورهايى كه وانمود مى شود مخالف اسلام هستند، وجود دارد.
اما در عين حال همين تحقيق نشان مى دهد در كتب درسى ايران، فرهنگ غرب به طور كلى، انكار نمى شود و برخورد با اديان ديگر در اين كتاب ها نه تنها خصومت آميز نيست، بلكه احترام به پيروان آن اديان و گفت و گو با آنان تشويق مى شود.
به گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس، يك فعال حقوق بشر به نام غزال اميد ضمن تأييد اين يافته هاى مطالعاتى گفت: «اين تحقيقات ثابت مى كند كه افراطيون مذهبى در ايران مى كوشند به وسيله كتاب هاى درسى، دانش آموزان را به بمب هاى ساعتى تبديل كنند.»
با اين حال يك كارشناس آمريكايى كه به طور تخصصى در مورد ايران و اسلام تحقيق مى كند و همچنين يك معلم سابق ايرانى، معتقدند كه كتاب هاى درسى ايران بازتاب تاريخ اين كشور و سوء ظن عميق ايرانيان نسبت به جهان غرب است و الزاما تلاشى براى تبديل كردن دانش آموزان به تروريست هاى خطرناك نيست.
اما به رغم يافته هائى كه نشان مى دهند، در كتب درسى ايران، گفت و گوى ميان اديان، ترويج مى شود، غزال اميد، فعال حقوق بشر كه از ايران گريخته و خاطرات خود را در كتابى به نام «زندگى در جهنم» به رشته تحرير در آورده است، در يك مصاحبه مطبوعاتى با حضور آرون گرويس مدير مركز تحقيقاتى «نظارت و تأثير گذارى بر صلح» ، ايجاد تغييراتى در كتاب هاى درسى ايران و ساير كشورهاى خاورميانه را «ضرورى» دانست و افزود كه به عنوان يك ايرانى و يك زن مسلمان معتقد وظيفه خود مى داند كه در برابر مسلمانان افراطى ايستادگى كند و از اعمال آنها كه مى كوشند به گفته او با «سوء استفاده از اسلام» ، كودكان را «شستشوى مغزى» دهند، جلوگيرى به عمل آورد.
آرون گرويس گفت كه مطالعات ياد شده بر روى ۹۵ كتاب درسى با راهنمايى هاى بيست آموزگار مدارس دولتى انجام شده و نشانگر اهداف «جنگ طلبانه دولت ايران» است كه بايد زنگ خطرى باشد براى تمام كسانى كه دغدغه استقرار صلح در جهان را دارند.
از سوى ديگر شيرين هانتر، كارشناس اسلام و ايران در مركز «تفاهم بين مسيحيان و مسلمانان» در دانشگاه جرج تاون واشينگتن گفت: «اين تصور اشتباهى است كه كتاب هاى درسى ايران را ابزارى براى تربيت تروريست بدانيم.»
وى افزود اين گونه كتاب ها بازتاب ساده بى اعتمادى كشورهاى جهان سوم به سياست هاى قدرت هاى بزرگى است كه در نظر مردمان اين كشورها نماد جديد استعمارگرى هستند.
با اين حال در اين بررسى از كشورهاى مسلمان خواسته شده كه در مضامين كتاب هاى درسى خود تجديد نظر كنند و تأييد مى كند كه تلاش هائى در اين زمينه در كشورهايى چون مصر، اردن و كويت آغاز شده است.
پيش از اين، كارشناسان بسيارى از مواضع «ضد عربى» كتب درسى در اسراييل نيز انتقاد كرده بودند، اما چنانكه اين تحقيق مى گويد، كتاب هاى درسى اسراييل از دهه ۹۰ تا كنون مورد بازنگرى هائى قرار گرفته و بسيارى مواضع عرب ستيز از اين كتاب ها حذف شده است.