هفده مؤسسه پژوهشى و تشكل اجتماعى بريتانيايى با تهيه گزارشى به بررسى پيامدهاى حمله احتمالى ايران پرداخته و نتيجه گرفته اند كه براى حل مناقشه اى كه بر سر فعاليت اتمى ايران به راه افتاده بايد قاطعانه روشى ديپلماتيك در پيش گرفت، چراكه جنگ با اين كشور بشدت براى جهان مخرب و خطرناك خواهد بود.
عمده مؤسساتى كه در تهيه اين گزارش شركت داشته اند عبارتند از: گروه تحقيقاتى آكسفورد (Oxford Research Group)، مركز سياست خارجى (Foreign Policy Centre)، سازمانهاى امدادرسان و خيريه اكسفام (Oxfam)، اكندن (Ockenden)، صندوق اموس (Amos، Trust)، مردم و كره زمين (People & Planet)، پكس كريستى (Pax Christi)، پزشكان مخالف با جنگ هسته اى (IPPNW)، اتحاديه هاى كارى يونيسون (UNISON)، خدمات عمومى و تجارى (PCS) و صنعتگران، كارگران ماهر و كارشناسان فنى (AMICUS) و شوراى مسلمانان بريتانيا (MCB).
اغلب اين مؤسسات عمدتاً نزديك به جريانهاى سياسى ميانه رو و حزب كارگر به شمار مى روند.
در آغاز گزارشى كه اين مؤسسات تهيه كرده اند، پيش بينى شده كه اگر فعاليت اتمى ايران با سرعت كنونى ادامه يابد، اين كشور بين سالهاى ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ ميلادى توانايى توليد سلاح اتمى خواهد يافت اما دشواريهايى كه ممكن است در روند پيشرفت برنامه اتمى ايران پيش بيايد اين تاريخ را به عقب خواهد انداخت.
سپس در اين گزارش، حمله آمريكا يا اسرائيل به ايران براى جلوگيرى از گسترش فعاليت اتمى اين كشور احتمالى واقعى در سال جارى ميلادى دانسته شده و پيامدهاى حمله به ايران به صورت جزء به جزء مورد بررسى قرار گرفته است.
پيامدهاى حمله
در اين گزارش پيش بينى شده كه اگر به ايران حمله شود، حكومت اين كشور مصمم مى گردد كه به سلاح اتمى دست يابد و به احتمال زياد از پيمان منع گسترش جنگ افزارهاى اتمى خارج خواهد شد.
واكنش ديگرى كه درباره حكومت ايران در اين گزارش پيش بينى شده، استفاده از گروههايى همچون حزب الله در لبنان و حماس در فلسطين و گروههاى هوادار ايران در عراق و ساير كشورهاى خاورميانه براى هدف قرار دادن اهداف مربوط به آمريكا، اسرائيل و حتى بريتانياست.
نويسندگان گزارش معتقدند كه دست كم برخى از مسلمانان، حمله به ايران را حمله به جهان اسلام قلمداد خواهند كرد و اين امر به آتش تروريسم در جهان دامن خواهد زد.
ديگر پيامدى كه در اين گزارش براى حمله به ايران پيش بينى شده، قطع صادرات نفت ايران و بسته شدن تنگه هرمز است كه بازار نفت را در بحران فروخواهد برد و بهاى هر بشكه نفت خام را از يكصد دلار بالاتر خواهد برد.
چنين بحرانى در بازار نفت، به پيش بينى تهيه كنندگان گزارش هم نارضايتى مردم را در كشورهاى اروپايى و آمريكا به دنبال خواهد داشت كه به كوتاه آمدن اتحاديه اروپا در برابر ايران خواهد انجاميد و هم اينكه فقر را در كشورهاى جهان سوم افزايش خواهد داد.
آلودگى محيط زيست بر اثر حمله به تأسيسات اتمى يا نفتى ايران نيز در اين گزارش مورد اشاره قرارگرفته و نويسندگان گزارش براى اينكه نمونه اى از آلودگى محيط زيستى ناشى از جنگ احتمالى با ايران ارائه بدهند حمله آمريكا و متحدانش به عراق در جنگ اول خليج فارس را مثال زدند كه طى آن عراقى ها ۷۳۶ چاه نفت را در كويت آتش زدند و در نتيجه چاههاى شعله ور تقريباً پانصد ميليون تن گاز كربنيك به هوا فرستادند و چنان ابر تاريكى فضا را فراگرفت كه دماى هوا در منطقه ده درجه سانتيگراد كاهش يافت، تا فاصله هزارونهصد كيلومترى بارانهاى اسيدى باريد، ده ميليون متر مكعب خاك آلوده به مواد سمى شد، ۲۵ هزار پرنده جان باختند و ميليونها پرنده ديگر منطقه را ترك گفتند، سواحل خليج فارس به طول بيش از هزاروپانصد كيلومتر آلوده شد و حتى با وجود گذشت شانزده سال، هنوز دو پنجم تمامى ذخائر آب شيرين كويت آلوده است.
در گزارش تصريح شده كه كسانى كه معتقدند حمله هدفمند به تأسيسات اتمى و نظامى تلفات غيرنظامى بار نخواهد آورد در اشتباهند، چراكه اين تأسيسات در نزديكى شهرهاى پرجمعيت قرار دارند.
آن گونه كه در گزارش اشاره شده، در حمله هوايى آمريكا به عراق در سال ۲۰۰۳ و با وجود تمام تلاشى كه آمريكا براى هدفمند بودن بمبارانها و جلوگيرى از كشته شدن غيرنظاميان كرد، بيش از هفت هزار غيرنظامى در عراق جان خود را از دست دادند.
راه حل
تهيه كنندگان گزارش در نهايت به اين نتيجه رسيده اند كه تنها راه براى راضى كردن ايران به دست برداشتن از فعاليتهاى حساسيت برانگيز اتمى، راه ديپلماسى است و توصيه كرده اند كه در مجموعه امتيازاتى كه دولتهاى اروپايى ماه ژوئن گذشته به همين منظور به ايران پيشنهاد دادند تجديدنظرهايى صورت بگيرد و خواسته هاى ايران در مورد آن لحاظ شود.
در اين گزارش پيشنهاد شده كه براى جلب موافقت دولت ايران، تضمين امنيتى به حكومت اين كشور در مجموعه امتيازات اتحاديه اروپا كه بسته پيشنهادى نام گرفته گنجانده شود.
نقش بريتانيا
تهيه كنندگان گزارش كه همگى از مؤسسات بريتانيايى اند، احتمال اينكه اين كشور در حمله احتمالى به ايران شركت كند را بسيار بعيد دانسته و در عين حال تأكيد كرده اند كه همراهى بريتانيا در عمليات نظامى عليه ايران براى آمريكاييها خيلى مهم است.
بدين ترتيب به دولت بريتانيا توصيه شده كه براى جلوگيرى از حمله به ايران گام بردارد و در اين راه از سويى براى فراهم آوردن امكان گفتگوى مستقيم ميان ايران و آمريكا پيشقدم شود و از سوى ديگر اعتماد اصلاح طلبان داخل حكومت ايران را به خود جلب كرده، مواضع آنان را تقويت كند.