پنج سال از ورود يورو، واحد پول اتحاديه اروپا به تجارت جهانى مى گذرد.
طرح روى اسكناس هاى يورو در قياس با ديگر ارزهاى جهانى، چون پوند و دلار، نه چهره رهبران سياسى كشورها؛ مثلاً «ملكه بريتانيا»، يا «ابراهام لينكلن» و نه حتى چهره هاى شاخص ادبى و فرهنگى كشورها، مثل طرح روى اسكناس هاى سوئد و نروژ، بلكه طرح هاى ساده اى هستند كه سبك هاى هنرى تاريخ معمارى اروپا را روايت مى كند.
طراح اسكناس هاى يورو، «روبرت كالينا»، گرافيست اتريشى است. او كارمند رسمى بانك مركزى اتريش در وين است.
پس از اين كه يورو بر اساس پيمان ماستريخت در سال ،۱۹۹۱ به عنوان پول مشترك كشورهاى عضو اتحاديه اروپا تعيين شد، در فوريه سال ۱۹۹۶ مسابقه اى از سوى موسسه پول اروپا EMI براى انتخاب طرحى مناسب براى اسكناس اين واحد پولى برگزار شد و كالينا با طرح هاى پيشنهادى خود با عنوان «پيشرفت و ارتباط» در اين مسابقه شركت كرد.
در اين سال، ۴۳ نفر ديگر در مسابقه موسسه پول اروپا شركت كردند و آثارشان بدون نام طراح، مورد داورى قرار گرفت. در سپتامبر ۱۹۹۶ هيأتى متشكل از چهار متخصص مستقل در زمينه هاى بازاريابى، تبليغات، گرافيك و تاريخ هنر، دو پيشنهاد را به عنوان نامزد مسابقه انتخاب كردند: يكى تم دوره هاى مختلف هنرى در اروپا و دومى تم هنر مدرن و آبستره.
دو نمونه طراحى فوق، در يك نظر سنجى، توسط دو هزار نفر در سراسر اروپا، مورد بررسى قرار گرفتند و طرح روبرت كالينا انتخاب شد.
كالينا در پشت و روى هر اسكناس يورو، يك سبك معمارى را در دو طرح، معرفى كرده است. طرح روى هر اسكناس، شامل سردر يا ورودى ساختمان ها در دوره هاى مختلف تاريخى، و طرح پشت آن، نمونه اى از پل سازى همان دوره، همراه با نقشه كشورهاى عضو اتحاديه اروپا است.
او در اين طراحى ها از نمادهاى ساده و شناخته شده اى چون «پنجره»، «پل» و «دروازه» كه نماد ارتباط هستند استفاده كرده است.
اين هنرمند ۵۱ ساله، با اين سه نماد جهانى، علاوه بر اين كه در قالب طراحى، روايتى از تاريخ هنر اروپا ارائه داده، تلاش كرده است تا شيوه ارائه اطلاعات به نحوى باشد كه ارتباط با آن براى مردم ۲۷ كشور عضو اتحاديه اروپا و همچنين كسانى كه به واسطه رفت و آمد به اروپا و يا در معاملات خود از اين واحد پولى استفاده مى كنند به ساده ترين شكل ممكن برقرار شود.
كالينا در طرح هاى خود، تنها روح هنرى حاكم بر هر كدام از دوره هاى تاريخ هنر را نشان مى دهد. وى با بهره گيرى از نشانه ها و مختصات هر سبك معمارى، از ارائه طرحى مربوط به يك مكان و يا اثر هنرى خاص كه ذهن مخاطب را معطوف به كشور خاصى در اتحاديه اروپا كند پرهيز كرده است.
به گفته كالينا ممكن است اين پل به نمونه هائى كه در اينجا و آنجا ديده ايم شباهت داشته باشد اما هيچ ربطى به يك اثر و مكان مشخص ندارد.
به عقيده برخى از كارشناسان معمارى، طراح با انتخاب چنين شيوه اى، تحولات فرهنگى و هنرى كشورهاى منطقه اروپا را كه بى شك تاثيرات تكميلى روى يكديگر گذاشته اند، صرف نظر از خاستگاه آنها، متعلق به كل كشورهاى اتحاديه اروپا دانسته است.
به عنوان مثال طراح، در نقش روى اسكناس ۵۰ يورويى، «شكوه رنسانس اروپا» را فقط متعلق به خاستگاه آن ايتاليا نمى داند و به «عنوان بخشى از تمدن تمامى كشورهايى كه امروز در اتحاد با يكديگر هستند، به رسميت شناخته» است.
اسكناس ۵ يورويى مربوط به دوره كلاسيك، ۱۰ يورويى دوره رومانتيك، ۲۰ يورويى دوره گوتيك، ۵۰ يورويى دوره رنسانس، ۱۰۰ يورويى دوره باروك و روكوكو، ۲۰۰ يورويى قرن هنر نو و ۵۰۰ يورويى مربوط به هنر دوران مدرن است. با بالارفتن ارزش اسكناس، تصوير بنايى كه روى آن طراحى شده به دوران مدرن نزديك تر مى شود.
كالينا رنگ اسكناس را نيز متناسب با طرحى كه روى آن نقش شده انتخاب كرده است. او در گفت و گويى اشاره كرده است كه «براى اسكناس هائى كه ارزش كمترى دارد، از رنگى استفاده كردم كه قدمت را مى رساند و رنگ ها، سبك آن بنا را به ياد مى آورند. يعنى از روى رنگ، مى توان قديمى بودن آن را تشخيص داد.»
او كه با تم «ارتباط و پيشرفت» طرح خود را اجرا كرده، معتقد است كه ايده «پيشرفت» را در ترتيب و حركت رنگ اسكناس ها از ۵ يورويى تا ۵۰۰ يورويى، و همچنين ترتيب تاريخى دوره ها از قديم به جديد مستتر كرده است.
او براى اسكناس پنج يورويى رنگ خاكسترى، ۱۰ يورويى رنگ قرمز، ۲۰ يورويى رنگ آبى، ۵۰ يورويى رنگ نارنجى، ۱۰۰ يورويى رنگ سبز، ۲۰۰ يورويى رنگ زرد و و پانصد يورويى رنگ ارغوانى انتخاب كرده است.
كالينا اگرچه در طراحى يورو به زيبايى آن توجه كرده و نشان داده كه وجه فرهنگى كار برايش مهم بوده اما زيبايى را فقط ويژگى ظاهرى اسكناس مى داند و معتقد است كه ارزش مادى آن نبايد تحت تأثير وجه هنرى آن قرار بگيرد.
به همين دليل اسكناس يورو در عين سادگى جزئيات فراوانى دارد تا از امكان جعل آن كاسته شود.
در همين زمينه، انجمن نابينايان اروپا در سال ۱۹۹۵ به طور پى در پى به ضرورت طراحى مناسب اسكناس براى نابينايان تأكيد كرده بود.
در نتيجه، علاوه بر اين كه قطع هفت اسكناس يورو با هم متفاوت است، در برخى از نقاط آن علايمى چاپ شده كه اندكى برجسته است و مى تواند رقم آن را براى فرد نابينا قابل تشخيص كند.
از جمله چنين علايمى كمك مى كند تا مردم عادى و حتى نابينايان، اسكناس جعلى را به آسانى تشخيص دهند. يورو در حال حاضر بالاترين ميزان ايمنى را در مقايسه با ديگر اسكناس هاى جهان دارد.