ترجمه به انگليسى: رضا اردوباديان
از انتشارات شركت آيپكس- مريلند آمريكا
در ميان شاعران پارسى زبان كه آثارشان به انگليسى ترجمه شده است، مولانا جلال الدين رومى، در حال حاضر محبوب ترين در ميان انگليسى زبانان است. اما در بيش از پنج سده گذشته، حافظ محبوب ترين شاعر در سرزمين رومى بوده است.
با اين كه حافظ كه حدود ششصد سال پيش در جنوب ايران به دنيا آمد، اشعار او در دوران معاصر بيشترين هوادار را دارد و علاقمندان به زبان و فرهنگ پارسى به او بيش از هر شاعر ديگرى توجه دارند. اشعار حافظ نه تنها بازتاب واقعى فرهنگ ايرانى است بلكه دريچه اى است به درك بشرى از عالم وجود. تاثيرى كه بيان حافظ در زبان پارسى داشته به مراتب بيش از اثر نوشته هاى ويليام شكسپير در زبان و فرهنگ انگليسى بوده است.
در گذشته بارها سعى شده كه غزليات حافظ به زبان هاى خارجى ترجمه شود بدون آن كه به لطافت و زيبائى شاعرانه آن لطمه اى وارد شود و در عين حال عمق معنايش هم حفظ شود. نامدارانى چون رالف والدو امرسون و گوته در اين امر پيش قدم شده اند.
اما آن چه كه باعث شده كه غزليات حافظ نتواند ارج واقعى خود را در ميان خارجى ها پيدا كند، محدوديت دانش مترجم از زبان و فرهنگ پارسى يا انگليسى بوده است. اكنون مترجمى كه به هردو زبان و فرهنگ تسلط دارد، ترجمه اى از ۲۰۲ غزل حافظ ارائه داده است كه مى تواند از زيبائى اشعار حافظ و مفهوم فلسفى آن درك كاملى به خواننده انگليسى بدهد.
رضا اردوباديان توانسته است مفهوم، آهنگ و روح بيان پارسى حافظ را به انگليسى اى زيبا و صحيح منتقل كند، به نحوى كه خواننده انگليسى همان دركى را از غزل حافظ پيدا مى كند كه خواننده پارسى زبان. اردوباديان كه متولد ايران است، ادبيات فارسى و انگليسى را به خوبى فراگرفته و در دانشگاه هاى آمريكا ادبيات انگليسى تدريس كرده است. او نكات دقيق و ظريف زبان و افكار حافظ را درك مى كند و مى داند كه اين نكات امروزه همانقدر واقعى و ملموس هستند كه بيش از پنج سده پيش بودند.
ترجمه اردوباديان مجموعه نفيسى از غزليات حافظ را در اختيار علاقمندانى از حافظ مى گذارد كه يا زبان اصلى شان پارسى نيست يا ايرانيانى هستند كه با زبان انگليسى بزرگ شده و خو گرفته اند. اهميت اين ترجمه از آن رو بيشتر مى شود كه در نظر بگيريم در حال حاضر چندصدهزار ايرانى يا ايرانى نژاد در غرب زندگى مى كنند كه قادر به خواندن و نوشتن به پارسى نيستند.
اردوباديان منبع و ماخذ اصلى خود را مجموعه دوجلدى حافظ نامه به قلم بهاالدين خرمشاهى ذكر كرده كه در سال ۱۳۷۸ توسط شركت انتشارات علمى و فرهنگى در تهران منتشر شده است. ويراستارى نهائى كتاب اشعار حافظ به انگليسى كه شامل ۲۰۲ غزل است را شهريار زنگنه برعهده داشته است كه در پيش گفتارى به معرفى حافظ و رضا اردوباديان پرداخته است. اين مجموعه همچنين شامل مقدمه اى مفصل از مترجم و يادداشت هاى راهنما است.
اين اثر نفيس را شركت انتشاراتى آيپكس در ايالت مريلند آمريكا منتشر كرده كه در گذشته نيز در انتشار بسيارى آثار به يادماندنى پيش قدم بوده است.