بررسى موارد نقض حقوق بشر در ايران و وضعيت حاد پناهندگان ايرانى در اروپا موضوع نشست يك روزه اى بود كه روز ۱۵دسامبر با حضور فعالان حقوق بشر در بروكسل برگزار شد.
اين نشست به مناسبت سالگرد تصويب اعلاميه جهانى حقوق بشر با حضور عبدالكريم لاهيجى، نايب رئيس فدراسيون جوامع جهانى مدافع حقوق بشر و رئيس جامعه دفاع از حقوق بشر در ايران و همچنين گروهى از نمايندگان عفو بين الملل در بلژيك، حقوقدانان، خبرنگاران و فعالين امور پناهندگى، برگزار گرديد.
فريدريك مائوئه، از مسئولين انجمن بلژيكى مدافع حقوق پناهندگى، و فيليپ هانسمان مسئول سازمان عفو بين الملل در بلژيك گردانندگان اين جلسه بودند.
خانم مائوئه و آقاى هانسمان با اشاره به وضعيت حقوق بشر در ايران اعلام كردند كه هر دو اين سازمان ها در جلسه هاى مختلف با مقامات بلژيكى، وضعيت حقوق بشر در ايران را تشريح كرده اند و با ارائه موارد گوناگون، نشان داده اند كه با روى كار آمدن دولت محمود احمدى نژاد شرايط بدتر از گذشته شده است و در چنين شرايطى بازگرداندن پناهجويان عواقب ناگوارى به همراه خواهد داشت.
«كنترل اسلامى قوانين در ايران»
در ادامه، عبدالكريم لاهيجى درباره بنيادهاى حقوق شهروندان در قوانين جمهورى اسلامى سخن گفت.
وى اظهار داشت: در رسانه هاى همگانى اروپا گاهى از «دمكراسى» در ايران سخن مى رود؛ اما بياييد ببينيم آيا چيزى كه در ايران حاكم است دمكراسى است يا تنها ظاهرى از آن.
آقاى لاهيجى با اشاره به نابرابرى حقوقى در قوانين جمهورى اسلامى در عرصه هاى مختلف جنسيتى، مليت ها و مذاهب گفت: تصويب قوانين در مجلس شوراى اسلامى توسط شوراى نگهبان كه نهادى انتصابى است «كنترل اسلامى» مى شود.
رئيس جامعه دفاع از حقوق بشر در ايران در بخش ديگرى از سخنان خود گفت: با روى كار آمدن دولت احمدى نژاد، رژيم همان رژيم است و تنها بازيگرانش تغيير يافته اند و محمد خاتمى تنها مى خواست «رفرم هاى كوچكى» را پيش ببرد.
وى افزود: اروپا مى خواست كه ايران دو كنوانسيون در مورد حقوق بشر را بپذيرد؛ يكى كنوانسيون عليه شكنجه و ديگرى كنوانسيون درباره خشونت عليه زنان. اين دو در زمان محمد خاتمى در مجلس پيش رفت اما از سوى شوراى نگهبان پذيرفته نشد. چرا؟ آيا اسلام با شكنجه و خشونت عليه زنان موافق است كه اين كنوانسيون ها رد مى شوند؟
كنوانسيون ژنو؛ مرده يا زنده؟
ديگر سخنران اين نشست، سيلوى سارولا، وكيل پناهندگان ايرانى بود كه در مورد وضعيت متقاضيان پناهندگى به كنوانسيون ژنو اشاره كرد و گفت: برخى فكر مى كنند كه كنوانسيون ژنو مرده است در حالى كه اين طور نيست و همچنان مى توان به آن استناد كرد.
به گفته وى، در اين كنوانسيون قوانينى هست كه به شرايط ايرانيان مربوط است. در اين كنوانسيون پناهنده كسى است كه نه فقط به دليل فعاليت هاى سياسى كه به دلايل مذهبى و داشتن عقيده زير فشار باشد. تكرار توهين به زن، تكرار آزار و شكنجه، با اتفاق افتادن آن براى يك بار فرق دارد. بيكارى در هر كشورى طبيعى است ولى بيكارى به دليل زن بودن و يا تعلق به مذهبى ديگر، مسئله است و در شمول نقض حقوق بشر قرار مى گيرد.
خانم سارولا در ادامه گفت: تعداد متقاضيان پناهندگى را بهانه اى براى عدم حمايت از آن ها قرار مى دهند در حالى كه كنوانسيون ژنو از تحت فشار بودن فرد سخن مى گويد و نه از ميزان و تعداد متقاضيان.
«وضعيت وخيم حقوق بشر در دوران احمدى نژاد»
سابين ماير، مسئول روابط بين الملل و حقوق بشر سبزهاى پارلمان اروپا از مجموعه اقدامات پارلمان اروپا در اعتراض به نقض حقوق بشر در ايران سخن گفت و اعلام كرد كه در ۱۶ نوامبر تصميمات پارلمان اروپا در مورد وضعيت حقوق بشر در ايران مشخص تر و بيشتر شد.
وى با اشاره به دستگيرى وكلا، اعدام زنان، تشديد فشار بر اقليت هاى ملى و مذهبى، محدود تر شدن آزادى مطبوعات، فيلتر شدن سايت هاى اينترنتى، جمع آورى ماهواره ها و... اين وضعيت را پس از روى كار آمدن محمود احمدى نژاد وخيم تر ارزيابى كرد.
به گفته اين مقام پارلمان اروپا، ايران دومين كشور در جهان از لحاظ فشار بر اقليت هاى ملى و مذهبى است.
خانم ماير سپسبه روند مذاكرات اروپا و ايران از زمان دولت خاتمى تا كنون پرداخت و گفت: ايران از اهميت ژئوپليتيكى برخوردار است و پارلمان اروپا معتقد است تنها با گفت وگومى توان ايران را از ايزوله بودن خارج كرد. پارلمان مى داند كه در زمينه گفت وگوبه ويژه با شهروندان، نويسندگان و نيروهاى اپوزيسيون ايران مى بايست فعال تر بود و در كنار آن با مقامات ايران نيز صحبت كرد.
وى خاطرنشان كرد: دعوت از مريم رجوى در استراسبورگ از سوى ايران مورد انتقاد قرار گرفت. مقامات ايران مى گفتند كه با اين كار ما خواهان تغيير رژيم هستيم اما ما اين موضوع را رد كرديم. ما مى دانيم كه مجاهدين گروه دمكراتى ن بوده و گروه بسته اى هستند اما از لحاظ حقوقى، قوانين اروپا بايد تغيير مى كرد كه با اين تغييرات حساب هاى بانكى اين گروه در اروپا آزاد شدند.
«سركوب مداوم زنان در ايران»
فيروزه نهاوندى، رئيس دانشكده علوم اجتماعى دانشگاه آزاد بروكسل در زمينه حقوق زنان در ايران صحبت كرد و مسئله زنان را به بحث در مورد حكومت تئوكراتيك ايران مربوط دانست.
وى تصويب برخى قوانين در حمايت از زنان در دوران حكومت پهلوى را در چارچوب سياست مدرنيزاسيون آن حكومت، و آغاز جمهورى اسلامى را بازگشت به سنت ارزيابى نمود.
خانم نهاوندى با تشريح روند گام به گام محدود كردن حقوق زنان از آغاز جمهورى اسلامى تا كنون گفت: امروز مسئله زنان در ايران اهميت بيشترى يافته است. زنان خود را سازماندهى مى كنند؛ فعاليت دارند و بارها مورد سركوب واقع شده اند.
«جامعه ايران، سياه يا سفيد نيست»
بتى كلرين، خبرنگار شبكه آر تى بى اف بلژيك از سفر پرماجراى اخير خود به ايران حرف زد. وى در كوچه و خيابان با فضاى ايران آشنا شده، با روزنامه نگاران اصلاح طلب و گروهى از فعالين زن ديدار كرده و با آن ها به گفت و گو نشسته بود.
خانم كلرين گفت: جامعه ايران سياه و سفيد نيست. جامعه ايران پرتناقض است. مثلا از سويى مى بينيد در اتوبوس هاى شركت واحد زنان و مردان جدا از هم هستند و از سوى ديگر در تاكسى ها در كنار هم مى نشينند!
وى گفت: در ظاهر امر همه چيز در ايران عادى است اما پس از مدتى، فضايى را حس مى كنى كه اذيتت مى كند. روزنامه نگارانى كه با من ارتباط مى گرفتند همواره مواظب بودند و فشار هاى پنهان را حس مى كردند. من با اين كه سفرهاى بسيارى رفته ام اما اين فضاى «فشار پنهان» مرا آزار مى داد و دوست داشتم هر چه سريع تر آن جا را ترك كنم.
«برخورد سيستماتيك با اقليت ها»
اميل فرانك، مسئول بخش ايران و خليج فارس در سازمان عفو بين الملل بلژيك به بحث درباره حقوق اقليت هاى قومى و مذهبى ايران پرداخت.
وى به دستگيرى شيركوه جهانى، روزنامه نگار كرد در مهاباد اشاره كرد و اعلام نمود به رغم خبرهايى مبنى بر كشته شدن وى بر اثر اعتصاب غذا، خوشبختانه خانواده وى مطمئن شدند كه شيركوه جهانى زنده است و در سلامت به سر مى برد.
آقاى فرانك با اشاره به سركوب اعتراضات آذربايجانى ها در سال گذشته نتيجه گرفت كه در دوران محمود احمدى نژاد، نقض حقوق اقليت هاى قومى افزايش يافته است.
به گفته وى، بهائيان شديدا در ايران تحت فشار هستند و يهوديان همواره در جامعه ايران مشكل داشته اند. به نظر مى رسد كه برخورد با اقليت هاى دينى هم اكنون در ايران سيستماتيك شده است و با دوران رياست جمهورى محمد خاتمى فرق دارد.
بلاتكليفى پناهندگان دربلژيك
ونسان لوركن، وكيل، در انتهاى برنامه بار ديگر به پناهجويان ايرانى در بلژيك اشاره كرد و گفت: چرا دولت بلژيك صحبت هاى امروز را نمى شنود؟ چرا نمى خواهند بپذيرند كه حقوق بشر در ايران پايمال مى شود؟ شش سال است كه پناهجويان ايرانى بلاتكليف هستند؛ آيا همه اين صحبت ها كافى نيست كه دولت بفهمد ايرانيان مسئله دارند؟ وى به پناهجويان پيشنهاد كرد كه با طرح مسائل حقوق بشر در مجامع عمومى و در ميان مردم از حقوق خود به عنوان پناهنده دفاع كنند.
چرا اروپا از نهادها و گروه هاى مستقل ايرانى به طور جدى حمايت نمى كند و بيش از هر مذاكره اى، گفت وگو با مقامات ايرانى و منافع اقتصادى خود را مد نظر قرار مى دهد؟
عبدالكريم لاهيجى
برنامه با اظهارنظرها و پرسش هاى حاضرين در برنامه از سخنرانان پايان يافت. در اين بخش آقاى لاهيجى با اشاره به سخنان سابين ماير، از پارلمان اروپا، انتقاداتى را از سياست هاى اتحاديه اروپا طرح كرد و پرسيد چرا اروپا از نهادها و گروه هاى مستقل ايرانى به طور جدى حمايت نمى كند و بيش از هر مذاكره اى، گفت وگو با مقامات ايرانى و منافع اقتصادى خود را مد نظر قرار مى دهد.
خانم ماير در پاسخ گفت ما نمى توانيم از گروه هاى مستقل ايرانى مثلا حمايت مالى كنيم. در گفت و گو با صاحب نظران ايرانى به اين نتيجه رسيده ايم كه چنين حمايتى به ضرر خود اين گروه ها تمام مى شود و آن ها را بيش از پيش زير ضرب رژيم ايران مى برد.
همچنين عبدالكريم لاهيجى در رابطه با سخنان اميل فرانك در مورد اقليت هاى دينى آمارى در مورد يهوديان ساكن ايران ارائه داد. وى گفت در آغاز انقلاب، جمعيت ايران ۴۰ ميليون نفر بود كه ۷۰ هزار نفر آن را يهوديان تشكيل مى دادند؛ اما هم اكنون جمعيت ايران ۷۰ ميليون نفر است و جمعيت يهوديان كشور ۳۰ هزار نفر، اين موضوع به خوبى نشان مى دهد كه فشارهاى مداوم بر اين اقليت دينى تا چه ميزان موجب مهاجرت آنان از ايران شده است.
.