وزارت بازرگانى ايران برنامه اى در دست تهيه دارد كه با اجراى آن نانوايى هاى سنتى تعطيل و نانوايى هاى موجود به توزيع كننده نان هاى ماشينى تبديل خواهند شد.
بنا به گزارش ها براى اجراى اين برنامه در ايران امكانات و تسهيلاتى براى توليد نان هاى ماشينى و صنعتى در نظر گرفته شده تا نان ماشينى در حجم انبوه و در كارخانه هاى نان سازى توليد شود.
طرح صنعتى شدن نان در وزارت بازرگانى تهيه شده و اگر اين طرح در دولت و مجلس ايران تصويب شود، نانوايى هاى سنتى در طول چند سال جمع آورى خواهد شد.
مسعود ميركاظمى، وزير بازرگانى ايران، در مورد اين طرح گفته است: «صنوف خبازى (نانوايان) مى توانند سهامدار كارخانه هاى صنعتى شوند و چون خبازهاى واحد تجارى محسوب نمى شوند با دريافت مجوز تجارى توزيع كننده نان شوند.»
ايران در سال جارى خورشيدى ۲۶۰۰ ميليارد تومان (نزديك به يك و نيم ميليارد پوند) يارانه به توليد نان اختصاص داده، اما نانوايان كه در دو سال گذشته به دليل اجراى طرح تثبيت قيمت ها ناچار به ثابت نگه داشتن قيمت بوده اند، نسبت ثابت بودن قيمت نان معترضند.
به گفته نانوايان ايرانى عرضه نان به قيمت ثابت دو سال پيش ديگر امكان پذير نيست چون حقوق كارگران نانوايى و ديگر هزينه هاى توليد افزايش يافته و آنها ديگر قادر به تامين هزينه ها نيستند.
گزارش محمد امينى در خصوص نرخ نان در ايرانـ برنامه جام جهان نما
برخى برآوردها نشان مى دهد كه هزينه نيروى انسانى در قيمت نان حدود ۷۵ درصد است و نقش اساسى در قيمت نان دارد.
به گفته وزير بازرگانى ايران، دولت يارانه را به دستمزد ها مى پردازد نه به قيمت نان؛ براى همين بايد صنعتى سازى توليد نان به شكلى انجام شود كه سهم نيروى انسانى در قيمت نان به سه تا پنج درصد كاهش يابد.
در يك سال گذشته نانوايان ايرانى بارها خواستار افزايش قيمت نان بودند اما دولت محمود احمدى نژاد با افزايش قيمت مخالفت كرده است.
به گفته برخى كارشناسان ثابت ماندن قيمت نان باعث كاهش بيشتر كيفيت نان شده و به علت افزايش هزينه ها، توليد نان غير اقتصادى شده است.
مزايا و معايب طرح
نان به عنوان مهمترين ماده غذايى در سبد خانوارهاى ايرانى است و بخش عمده نان مصرفى به شكل سنتى و در انواع مختلفى نظير بربرى، سنگك، تافتون و لواش توليد مى شود.
بر اساس گزارش ها نزديك به ۳۰ درصد نان توليدى در ايران به دليل كيفيت نامطلوب دور ريخته مى شود و يكى از اهداف اجراى اين طرح تازه جلوگيرى از حجم گسترده ضايعات نان اعلام شده است.
برخى كارشناسان مى گويند در صورت عملى شدن طرح توليد نان صنعتى اين امكان وجود دارد كه بخشى از كمبودهاى غذايى و بهداشتى مردم با اضافه كردن موادى نظير آهن جبران شود.
كم خونى يكى از بيمارى هاى شايع در ايران است و اين كشور با همكارى بانك جهانى برنامه غنى سازى آرد با آهن را براى مقابله با كم خونى ناشى از فقر آهن در چند استان به اجرا گذاشته است.
بر اساس آخرين گزارش ها هم اكنون ۲۲ ميليون نفر در ۹ استان ايران از آرد غنى سازى شده استفاده مى كنند.
ايران تا دو سال پيش از جمله بزرگترين وارد كنندگان گندم در جهان به شمار مى رفت ولى اكنون در توليد گندم به خودكفايى رسيده است.
اين كشور در سال ۱۳۸۰ با وارد كردن ۵ ميليون و ۸۰۰ هزار تن توليد گندم در صدر وارد كنندگان گندم جهان قرار داشت اما اكنون با توليد بيشتر از ۱۱ ميليون تن نياز مصرفى خود را تامين مى كند.
طرح ساماندهى گندم، آرد و نان با هدف متوقف كردن پرداخت يارانه نان و جايگزينى آن با پرداخت مستقيم يارانه به قشرهاى محروم از پنج سال پيش مطرح بوده اما چون جمعيت زير خط فقر در ايران شناسايى نشده اند، اين طرح قابليت اجرا پيدا نكرده است.
به گفته كارشناسان توليد گندم تنها مشكل ايران نيست و اين كشور بايد فعلا به فكر بهبود كيفيت نان باشد و حذف يارانه نان را به شناسايى افراد زير خط فقر موكول كند زيرا بيشتر از يك چهارم گندم توليد شده به دليل ارزان بودن با پخت نامناسب نان از گردونه مصرف انسان خارج مى شود و به صورت ضايعات و خوراك دام در مى آيد.