اعضاى دائم شوراى امنيت بالاخره پس از نزديك به دو ماه بحث و اختلاف نظر در مورد قطعنامه پيشنهادى اروپايى ها براى تحريم ايران مى گويند به توافق در اين زمينه نزديكتر شده اند.
نمايندگان آمريكا، روسيه، چين، بريتانيا و فرانسه به علاوه آلمان روز دوشنبه در مقر سازمان ملل در نيويورك نشست ديگرى براى بررسى راه هاى تحريم ايران به خاطر خوددارى آن كشور از معلق كردن بخش هاى حساس برنامه اتمى اش برگزار كردند.
اين بار علاوه بر فرانسه كه از طراحان پيش نويس قطعنامه عليه ايران است، روسيه نيز نسبت به حصول توافق ابراز اميدوارى كرده است كه اين موضوع چشم انداز تصويب قطعنامه عليه ايران تا پيش از فرارسيدن سال تازه ميلادى را تقويت مى كند.
پيش نويس تازه نمونه كمرنگ تر سند اوليه اى است كه فرانسه، بريتانيا و آلمان در اواسط ماه اكتبر ارائه كرده بودند و با اعتراضات شديد مسكو و پكن روبرو شد.
از سوى ديگر رئيس جمهور ايران با لحن بسيار تندى گفته است كه ايران از اين پس اقدام اروپايى ها در برخورد با برنامه اتمى ايران را حركتى «خصمانه» تلقى خواهد كرد.
دولت هاى بريتانيا، فرانسه و آلمان دو روز پيشتر (شنبه ۹ دسامبر) در حركتى براى قانع كردن روسيه و چين، پيش نويس اوليه را اصلاح كرده و از ابعاد تحريم هاى مورد نظر كاستند.
متن اوليه تقريبا كليه كالاهاى مرتبط با برنامه اتمى و موشكى ايران از جمله اجناس داراى كاربرد دوگانه نظامى و غيرنظامى را هدف مى گرفت اما بنابه گزارش ها در متن تازه تحريم ها تنها به حساس ترين مواد و فن آورى هاى ساخت بمب محدود مى شود.
به نظر مى رسد اين اصلاحات به رضايت بيشتر مسكو انجاميده باشد.
ويتالى چركين، نماينده روسيه در سازمان ملل، بعد از ديدار غيررسمى روز دوشنبه در نيويورك از تغييرات اعمال شده در پيش نويس استقبال كرد و نسبت به معامله اى در مورد آن تا پيش از پايان سال جارى ميلادى ابراز خوشبينى كرد.
وى گفت: «فلسفه روسيه در مورد جهت و محتواى قطعنامه آشكارا در پيش نويس تازه گنجانيده شده است.»
ايران تابستان گذشته از تن دادن به قطعنامه شوراى امنيت كه خواستار تعليق غنى سازى اورانيوم و ساير بخش هاى حساس برنامه اتمى اش تا روز ۳۱ اوت بود سر باز زد كه تنظيم پيش نويس قطعنامه اى تازه براى تنبيه اين كشور را به دنبال داشت.
اما روسيه از همان ابتدا استدلال مى كرد كه اين پيش نويس راه را بر مذاكرات با ايران مى بندد درحالى كه به اعتقاد مسكو نبايد ايران را منزوى كرد. به علاوه مسكو به اشارات پيش نويس به نيروگاه بوشهر اعتراض داشت.
نيروگاه بوشهر
چركين در مورد پيش نويس اصلاح شده گفت: «اين يك نوع متن تنبيهى نيست. بلكه متنى است كه به يك نتيجه ديپلماتيك مبتنى بر مذاكره چشم دوخته است.»
چركين به خصوص تصميم اروپايى ها براى از قلم انداختن كليه اشارات در پيش نويس به نيروگاه يك ميليارد دلارى بوشهر كه مسكو به ساخت آن كمك مى كند را ستود و گفت: «اين مسلما تحولى مهم است.»
پيش نويس اوليه نقش روسيه در ساخت نيروگاه بوشهر را از هرگونه تحريم معاف مى كرد اما خواستار گزارش شدن انتقال هرگونه سوخت اتمى از سوى روسيه به ايران براى استفاده در اين نيروگاه بود.
مقام هاى بلندپايه تر روسيه نيز از اصلاحات تازه در پيش نويس استقبال كرده اند.
سرگئى لاوروف، وزير خارجه روسيه، پيشتر در روز دوشنبه گفت اين پيش نويس «حاوى تغييراتى بر اساس پيشنهادهاى روسيه است كه نياز به فشار بر ايران براى نشستن پشت ميز مذاكره را مد نظر قرار مى دهد.»
به گزارش خبرگزارى فرانسه متن پيش نويس تازه علاوه بر ممنوعيت صدور كالاهايى كه مستقيما در برنامه اتمى و موشكى ايران كاربرد دارد، همچنين خواستار اعمال محدوديت هاى مالى و مسافرتى بر اشخاص و نهادهاى درگير در آن برنامه مى شود.
بنابه گزارش ها متن پيشنهادى عليرغم اعتراضات روسيه شامل فهرستى از نام بيش از ۱۰ مقام ايرانى است كه مستقيما در برنامه اتمى و موشك هاى بالستيك آن كشور دست دارند.
خبرگزارى فرانسه گزارش داد نام مقام هاى دست اندر كار مركز فرآورى سوخت نطنز و راكتور آب سنگين اراك و همچنين اسم ژنرال يحيى رحيم صفوى، فرمانده سپاه پاسداران، در آن به چشم مى خورد.
ساير واكنش ها
ژان مارك دلا سابليه، سفير فرانسه در سازمان ملل، پس از نشست گفت: «ملاقات خوبى بود... درك من اين است كه موافقت شده به سرعت گام برداريم، كه اينها نشانه هاى خوبى است.»
جكى ساندرس از هيأت نمايندگى آمريكا در سازمان ملل با تأييد اين حرف نشست غيررسمى دوشنبه را «در مجموع مثبت» توصيف كرد.
خانم ساندرس گفت: «اميدوارم كه آن (پيش نويس) را فورا تصويب كنيم.»
وانگ گوانگيا، سفير چين گفت فكر مى كند پيش نويس تازه «پيشرفتى» نسبت به روايت قبلى است و گفت به توافق «نزديكتر شده ايم.»
با اين حال او هشدار داد كه ايران اعمال محدوديت بر سفر مقام هاى جمهورى اسلامى را «تحقيرآميز تلقى خواهد كرد.»
محمود احمدى نژاد رئيس جمهور ايران نيز روز دوشنبه با لحنى خشم آلود گفت: «مى خواهم يك جمله هم به اين دو سه تا كشور اروپايى بگويم. اگر تا امروز ما ذره اى ترديد داشتيم كه شما با ملت ما دشمنى مى كنيد و شما زير نقاب نگرانى از انحراف و نگرانى از توسعه سلاح هسته اى پنهان شده بوديد، از اين به بعد اصرار شما در مقابله با ملت (ايران) را ما يك اقدام خصمانه تلقى مى كنيم و متناسب با آن اقدام خواهيم كرد.»
هدف از تحريم ايران، واداشتن اين كشور به متوقف ساختن غنى سازى اورانيوم تا زمانى است كه دولتهاى غربى از صلحجويانه بودن اهداف فعاليت اتمى ايران اطمينان حاصل كنند.
اورانيومى كه با غلظت بالايى غنى شده باشد مى تواند در ساخت سلاح اتمى كاربرد داشته باشد اما ايران بارها تصريح كرده كه تنها هدفش از غنى سازى اورانيوم، توليد سوخت اتمى مورد نياز براى نيروگاههاى اتمى است.
مقام هاى ايرانى مكررا اعلام كرده اند كه حاضر به توقف فعاليت هاى هسته اى خود، كه آن را تنها براى تامين انرژى مى دانند، نيستند.
انتظار مى رود گفتگوهاى اعضاى دائم شوراى امنيت و آلمان روز سه شنبه ادامه يابد.