ميكايل گاهلر نماينده حزب دمكرات مسيحى آلمان در پارلمان اروپا و عضو هيأت حقوق بشر اين نهاد است. گاهلر مسايل ايران را از نزديك دنبال مى كند و اخيراً ملاقاتى با نمايندگان مجلس ايران در بروكسل داشته است. وى در مصاحبه اى با راديو فردا در مورد مسايل مختلف از جمله اهميت وضعيت حقوق بشر در ايران از ديدگاه پارلمان اروپا سخن گفت.
سياست خارجى اتحاديه اروپا در قبال ايران در برگيرنده چه مواردى است و پارلمان اروپا در تعيين سياست خارجى اتحاديه اروپا چه نقشى ايفا مى كند؟
حتى اگر مسأله هسته اى با ايران حل شود، بدون بهبود وضع حقوق بشر موافقت نامه اقتصادى و تجارى در كار نخواهد بود
ما در سياست خارجى خود همه موارد را در نظر مى گيريم و پارلمان اروپا بر مسأله حقوق بشر تأكيد دارد. در مورد ايران نيز بهبود وضعيت حقوق بشر از مسايل اصلى است كه ما به آن اصرار مى ورزيم.
پارلمان اروپا موافقت نامه بازرگانى و اقتصادى را مشروط به بهبود وضعيت حقوق بشر در ايران دانسته است. حتى اگر مسأله هسته اى با ايران حل شود، بدون بهبود در وضع حقوق بشر موافقتنامه اقتصادى و تجارى در كار نخواهد بود.
آيا كشورهاى اروپايى سياست خارجى اتحاديه اروپا را در پيش مى گيرند و يا اينكه هر يك سياست مستقل خود را دارند؟
در مورد ايران توصيه من اين است كه همه كشورها يكپارچه عمل نمايند تا بتوانند تاثيرگذار باشند.
شما از اعضاى فعال هيأت حقوق بشر پارلمان اروپا هستيد. برخى مى گويند مسأله هسته اى ايران باعث شده است كه توجه كمترى به وضعيت حقوق بشر در ايران بشود. برخى نيز عقيده دارند كه غرب از مسأله حقوق بشر به عنوان ابزار فشار بر عليه دولت ايران استفاده مى نمايد. چه عقيد ه اى در مورد اين ابراز نظرها داريد؟
وقتى مسأله اى مانند مذاكرات هسته اى در جريان بود و محدوديت زمانى براى حل و فصل آن وجود داشت، طبيعتا توجه بيشترى را به خود جذب كرد. بايد اضافه كنم كه پارلمان اروپا مسايل حقوق بشر را به طور مستمر پى گيرى مى كند.
چند سالى است كه پارلمان اروپا با نمايندگان مجلس ايران رابطه بر قرار كرده است و نمايندگان دو مجلس ايران و اروپا با همديگر ملاقات و گفت وگو مى كنند. هدف از برقرارى اين ارتباط چه بوده است؟
گاهلر: در مورد مسأله هسته اى براى نمايندگان ايران مشخص شد كه سياست پارلمان اروپا جدا از تصميم گيرى هاى دولت هاى اروپايى نيست.
در ابتدا بايد يادآورى كنم كه اين مجلس جديد از نقطه نظر سياسى متفاوت از مجلس قبلى است كه ما با آن در ارتباط بوديم. به وسيله ايجاد ارتباط مستقيم با اعضاى مجلس ايران، مى توان سياست هاى اروپا را روشن تر توضيح داد.
مثلا در مورد مسأله هسته اى، براى نمايندگان مجلس ايران مشخص شد كه سياست پارلمان اروپا جدا از تصميم گيرى هاى دولت هاى اروپايى نيست. به نظر من اين نمايندگان متوجه نقطه نظرات ما شدند و اميدوارم كه اين امر در بحث هاى داخلى خودشان نيز تأثير داشته باشد.
در ماه اكتبر تعدادى از نمايندگان مجلس ايران به بروكسل آمدند و با اعضاى پارلمان اروپا ملاقات كردند. ممكن است توضيح دهيد اهداف اين ملاقات چه بوده است؟
ما در پارلمان اروپا گفتگويى با نمايندگان مجلس ايران داشتيم و همچنين اين نمايندگان ملاقات هائى خارج از پارلمان اروپا با اعضاى كميسيون و يا شوراى اروپا كردند. در برخورد شخصى همه مودب بودن و كسى داد و فرياد نمى كرد. ما موضع خودمان را به اين نمايندگان بصورت كاملاً روشن درباره مسايل هسته اى حقوق بشر و نقش ايران در خاورميانه اعلام كرديم.
دكتر على انصارى استاد تاريخ معاصر در انگلستان مى گويد رياست اتحاديه اروپا هر شش ماه تغيير پيدا مى كند، و سياست حقوق بشر كشورهايى كه رياست دوره اى را بر عهده مى گيرند، متفاوت است. بنابراين سياست حقوق بشر اروپا در قبال ايران متغير بوده است. آيا شما با اين نظر موافقيد؟
بى گمان كشورهايى هستند كه به مسايل حقوق بشر اهميت بيشترى مى دهند. البته تغيير رياست اتحاديه اروپا امرى است كه عموم مردم مشاهده مى كنند ولى نهادهاى اتحاديه مانند كميسيون، شورا و يا پارلمان اروپا تغيير نمى كنند.
برخى از دولت ها فقط به سرمايه گذارى و پول فكر مى كنند كه نمايانگر سياست هاى اتحاديه اروپا نيست. در تمامى موافقت نامه هاى همكارى، بخش مربوط به وضعيت حقوق بشر گنجاده شده است. اما با كشور ايران به دليل مسايل هسته اى و حقوق بشر، تاكنون چنين قراردادى امضا نكرده ايم.
چند سال پيش گزارشى در مورد ايران براى پارلمان اروپا تهيه كرده بوديد. در اين گزارش وضع حقوق بشر، توليد سلاحهاى كشتار دست جمعى را از جمله موارد نگران كننده اى دانسته ايد كه در مورد آنان احتياج به گفت و گو با ايران است. حال پس از گذشت چند سال چه نظرى در مورد اين گزارش و اوضاع ايران داريد؟
گاهلر: حدس و حتى تحليل من اين است كه احمدى نژاد براى سر پوش گذاشتن بر مشكلات داخلى از بحران هسته اى استفاده مى كند.
من فكر مى كنم كه اندك آزادى كه مجلس قديمى داشت ديگر وجود ندارد چرا كه اصلاح طلبان نتوانستند در انتخابات كانديدا شوند. فشار بر مطبوعات بيشتر شده است و تقريبا مى توان گفت كه روزنامه مستقلى وجود ندارد.
اقليت ها نيز تحت فشار هستند. حدس و حتى تحليل من اين است كه احمدى نژاد براى سر پوش گذاشتن بر مشكلات داخلى از بحران هسته اى استفاده مى كند. زمانى كه اين بحران وجود نداشته باشد، توجه مردم به وضع اقتصادى و نحوه اداره غير شفاف كشور توسط بنيادها جلب خواهد شد. سياست هاى ايران با اين همه ثروت ناشى از نفت بايد به مراتب نتايج بهترى براى توده هاى مردم اين كشور داشته باشد.