سخنان ضدو نقيضى كه اخيراً به نقل از محمد حسين صفارهرندى، درباره مخالفت دولت با تعدد خبرگزارى ها منتشر شده است، به اين نگرانى دامن زده است كه احتمالا دولت به دنبال وضع قوانين سخت گيرانه ترى براى فعاليت اين رسانه ها است.
روز پنج شنبه، ۱۶ آذرماه، خبرگزارى رسمى جمهورى اسلامى ايران (ايرنا) به نقل از صفار هرندى نوشته بود: «دولت فقط به يك خبرگزارى رسمى و سخنگو كه خبرگزارى جمهورى اسلامى (ايرنا) است، نياز دارد.»
اما روز شنبه، ۱۸ آذرماه، خبرگزارى مهر گزارش داد كه صفارهرندى گزارش ايرنا را تكذيب كرده است. به گزارش مهر، وزير ارشاد درباره خبر ايرنا گفت: «اين حرف من نيست، من گفته ام خبرگزارى دولتى يكى بيشتر نيست و اين خبرى كه منتشر شده دروغى مطلق است كه شما نبايد آن را باور كنيد.»
يك دولت، يك خبرگزارى
خبرگزارى ايرنا عصر پنج شنبه گذشته خبر داد كه وزير ارشاد در جمع خبرنگاران استان مازرندران طى سخنانى اعلام كرده «اين كه دولت چندين خبرگزارى دولتى داشته باشد، قابل قبول نيست.»
به گزارش اين خبرگزارى وزير ارشاد گفته است كه اين وزارتخانه با چنين وضعى مخالف است چرا كه «اكنون بسيارى از خبرگزارى ها كه مدعى هستند كه خصوصى هستند، در حالى كه دولتى محسوب مى شوند.»
در گزارش پنج شنبه، ايرنا از قول صفارهرندى نوشته بود: «اكنون هفتاد، هشتاد تا خبرگزارى با عنوان سياسى، فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى در صف هستند و مجوز طلب مى كنند و اين واقعاً جاى تعجب دارد.»
در گزارش پنج شنبه، ايرنا از قول صفارهرندى نوشته بود: «اكنون هفتاد، هشتاد تا خبرگزارى با عنوان سياسى، فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى در صف هستند و مجوز طلب مى كنند و اين واقعاً جاى تعجب دارد.»
او هم چنين با طرح اين موضوع كه «تعداد خبرگزارى هاى غيردولتى كه اكنون فعاليت دارند بيش از اندازه اند» گفته بود «اينكه دهها خبرگزارى همه يك مطلب را بنويسند چه فايدهاى دارد؟»
صفارهرندى خطاب به سازمان هاى دولتى گفته بود كه آنها مى توانند يك سايت اينترنتى براى «اطلاع رسانى تخصصى» داشته باشند.
در گزارش خبرگزارى ايرنا از سخنان وزير ارشاد در جمع خبرنگاران مازندرانى، هم چنين به نقل از وزير ارشاد آمده بود: «مى گويند بسيارى از نشريات در آستانه تعطيلى قراردارند يا فعاليت آنان متوقف شده است كه اين خبر خوبى نيست اما من مى گويم آغاز به كار اين نشريات نيز خبر خوشحال كننده اى نبوده است.»
او هم چنين با طرح اين پرسش كه «كجاى دنيا اين همه نشريه دارد؟» تأكيد كرده بود: «اصولا اين نشريات از ابتدا علت وجودى خود را تعريف نكرده بودند، همچنان كه برخى از خبرگزارى هاى موجود نيز تعريف نشده اند.»
خبرگزارى جمهورى اسلامى هم چنين به نقل از صفارهرندى نوشته بود: «اين همه نشريات را مى خواهيم چه كنيم، وقتى رسانه اى با انتشار كشورى و سراسرى فقط سه هزار تيراژ دارد، مجوز دادن به آن پسنديده نيست.»
«دروغ مطلق»
تنها يك روز پس از آن كه خبرگزارى جمهورى اسلامى نظر وزير ارشاد را درباره خبرگزارى ها منتشر كرد، خبرنگاران در حاشيه نخستين مراسم سالگرد قربانيان سقوط هواپيماى سى ،۱۳۰ به سراغ وزير ارشاد رفتند؛ اما محمد حسين صفار هرندى گزارش خبرگزارى ايرنا را تكذيب كرد.
خبرگزارى مهر، ضمن انتشار تكذيب وزير ارشاد از قول او نوشته است: «البته مناسب است خبرگزارى هاى اقتصادى، فرهنگى، بين المللى ايجاد شود كه اين هم يك گرايش و سليقه است و ما هيچ محدوديتى را براى افراد ايجاد نمى كنيم.»
«اين همه نشريات را مى خواهيم چه كنيم، وقتى رسانه اى با انتشار كشورى و سراسرى فقط سه هزار تيراژ دارد، مجوز دادن به آن پسنديده نيست.»
وزير ارشاد به نقل از ايرنا
او در عين حال گفت: «ما مى گوييم معنى ندارد كه خبرگزارى دولتى چند تا باشد. يك خبرگزارى دولتى وجود دارد و كشور به ۷۰- ۸۰ خبرگزارى نياز ندارد.»
خبرگزارى ايسنا نيز در خبر مشابهى از قول وزير ارشاد نوشته است: «من در مازندران گفتم تا الان در حدود ۱۰ تا ۱۱ خبرگزارى دولتى فعاليت مى كند و در حدود ۷۰ تا ۸۰ خبرگزارى نيز در نوبت است و من نمى دانم واقعاً مملكت به اين همه خبرگزارى نياز دارد؟»
اين خبرگزارى هم چنين تأكيد وزير ارشاد را درباره خبرگزارى هاى دولتى منعكس كرده و نوشته كه او در عين تكذيب سخنان منتشر شده در ايرنا گفته است: «بعيد مى دانم اين تعدد بسيار و افراطى، امر درستى باشد، اما آن حرف، براى خبرگزارى هاى دولتى است.»
«البته مناسب است خبرگزارى هاى اقتصادى، فرهنگى، بين المللى ايجاد شود كه اين هم يك گرايش و سليقه است و ما هيچ محدوديتى را براى افراد ايجاد نمى كنيم.»
وزير ارشاد به نقل از مهر
به رغم واكنش رسانه هاى داخلى به سخنان منتشر شده وزير ارشاد در خبرگزارى ايرنا، و تكذيب خود وى، روزنامه كيهان كه صفار هرندى تا پيش از وزارت ارشاد سردبيرى آن را به عهده داشت، در شماره امروز خود تنها سخنان پيشين او را منتشر كرده است.
آينده نا معلوم خبرگزارى ها
اما تأييد و تكذيب سخنان وزير ارشاد درباره عدم نياز ايران به بسيارى از خبرگزارى هاى موجود، از آن رو مورد توجه رسانه هاى قرار گرفت كه چندى پيش مدير عامل خبرگزارى كار ايران گفته بود كه دولت اين خبرگزارى را براى عدم انتشار اخبار داخلى تحت فشار گذاشته است.
مسعود حيدرى تأكيد كرده بود كه «كوچك ترين فعاليت هاى اين خبرگزارى زير ذره بين قرار دارد و بخش هاى از دولت در صدد پرونده سازى براى اين رسانه هستند.»
او هم چنين دولت را شاكى حرفه اى رسانه ها معرفى كرده به عنوان «يك نمونه ساده و البته كاملاً بى سابقه» از شكايت وزارت كار بر عليه اين خبرگزارى خبر داده بود.
پنجم آذر ماه نيز بخش اطلاع رسانى هيأت دولت جمهورى اسلامى از تصويب آيين نامه ساماندهى سايت هاى اينترنتى خبر داد. بر اساس اين آيين نامه كليه خبرگزارى ها، سايت هاى اينترنتى و وبلاگ ها، از اين پس بايد از وزارت ارشاد مجوز دريافت كنند.
در حال حاضر جمع بزرگى از رسانه هائى كه با عنوان «خبرگزارى» فعاليت مى كنند، تنها از طريق سايت اينترنتى خود مى توانند خبرها و گزارش هاى توليدى خود را منتشر كنند.
برخى از صاحب نظران، اظهارنظرهاى اخير وزير ارشاد را در فاصله كوتاهى پس از توصيب آيين نامه براى سايت هاى اينترنتى، نشانه هائى از احتمال آغاز دور تازه اى از ايجاد محدوديت براى خبرگزارى هاى ايرانى ارزيابى كرده اند.