نمى نالم، كه ناليدن گناه است؛
گل از باغِ بدى چيدن گناه است.
بشو، اى چشم، نابينا كه بد را
به دنيا بودن و ديدن گناه است!

حريم جان، حرم عشق جاودانه تست
به دام، مرغ دلم در هواى دانه تست
تو طاير فلك قدسى و تلاءلؤ نور
سپهر پاك خيال من آشيانه تست
زلال چشمه خورشيد كى توان ديدن
در آن مقام كه سر خم بر آستانه تست
به جويبار رگم مهر تو روان چون نور
به ساز هر غزلم، شور تو، ترانه تست
به چنگ زهره ترد نغمه هاى عشق و اميد
كه اين سرود به چنگ تو و چغانه تست
زبان شعله ورم در سخن زد آتشها
چو شعر من همه عشق تو و بهانه تست
به موى تو كه چنان آبشارى از زر ناب
روان به سينه مواج و عاج شانه تست
به موج خيز حوادث شكسته كشتى من
پناه امن و كريمانه در كرانه تست
صلاى سر خوشى از نغمه (صبور) رسيد
چو مايه سخنش شور عاشقانه تست

زخون رنگين بود چون لاله دامانى كه من دارم
بود صد پاره همچون گل، گريبانى كه من دارم
مپرس اى همنشين احوال زار من كه چون زلفش
پريشان گردى از حال پريشانى كه من دارم
سيه روزان فراوانند اما كى بود كس را
چنين صبر كم و درد فراوانى كه من دارم
غم عشق تو هر دم آتشى در دل بر افروزد
بسوزد خانه را ناخوانده مهمانى كه من دارم
بترك جان مسكين از غم دل راضيم، اما
به لب از ناتوانى كى رسد جانى كه من دارم
بگفتم چاره كار دل سر گشته كن، گفتا:
بسازد كار او، بر گشته مژگانى كه من دارم
ندارد صبح روشن روى خندانى كه او دارد
ندارد ابر نيسان چشم گريانى كه من دارم
زخون رنگين بود چون برگ گل اوراق اين دفتر
مصيبت نامه دل هاست، ديوانى كه من دارم
(رهى) از موج گيسويى دلم چون اشك مى لرزد
به مويى بسته امشب رشته جانى كه من دارم

شب چادر سياه بر افراشت بر سرم
وان كهنه قصه بازفرا شد بخاطرم
در وحشتى كه وا نشود چشم آشتى
من در هواى طلعت مهر منورم
چون ماكيان كه روز و شبانش مكررست
من شهر بند روز و شبان مكررم
دستى پى راهايى جان گر شود بلند
دردا كه ياورى نكند دست ديگرم
آوخ كه سالها شد و پيغامى آشنا
برقى نتافت در دل تاريك باورم
مهر زمانه تيره و حرف زمانه تلخ
از من مخواه نغمه شيرين برآورم
چيزى نماند و باز نگيرم دل از اميد
سودى نبود و باز بسوداى ديگرم
با رنجم آشنايى ديرينه است و نيست
جز بازتاب خاطره اش حرف دفترم
ديرينه دوستان به غرورم فروختند
اين درد با كه گويم و اين غم كجا برم
آن طايرم كه زاويه بام دوستى
از كف نميگذارم اگر بشكنى پرم
عمر از چهل گذشت و عجب كز ستيغ كوه
تن پر نشيب و دل بفرازست رهبرم
هنگامه جوى من، زمن اميد وا مگير
خاموشم مبين، كه چه پر شور و پر شرم
باغ گلست و زمزمه پرداز بلبلست
گلچين هنوز من، باميد تو بر درم
اينك من و خيال تو، شيرين كامجوى
وان يادگارها كه شكوفد به خاطرم

رو بخوان تاريخ زرين وطن اى هم وطن
تا شناسى مردم صاحب دل ايام را
هست ايران مأمن آزاد گان روزگار
اندكى آهسته تر بگذار اينجا گام را
سروريها ديده ايران از زمان باستان
رو بخوان تاريخ هند و كلده و ايلام را
بينم انگشت اجانب را بهر بلواى شرق
آنكه در هم افكند از كينه خاص و عام را
كى بود بيگانه درا نديشه مهر وطن
پاس ميهن نيست هرگز مردم بدنام را
عاقبت گردد دچار قهر ملت بى گمان
آنكه از افسون بپا سازد بهر جا دام را
چوبه دارى بپا بايد براى انتقام
تا دهد كيفر تبهكاران خون آشام را
همت آزاده مى داند كه با فضل خداى
صبح پيروزى زپى خواهد رسيد اين شام را

بر سر شاخ شبى مرغ حقى گفت به حفت
من از اين حق حق بيهوده روانم آشفت
تا بكى بر سر شاخ اينهمه حق حق گوئى
كه كس از ناله جانكاه تو نتواند خفت
گفت چون گفتن حق راست خطرها در پى
جز به تنهائى و تاريكى شب نتوان گفت

اى راحت جان ها بگو، آرام جان كيستى؟
دل در هوس جان مى دهد، تو دلستان كيستى؟
اى گلبر ناديده دى اصل تو چه؟ وصل توكى؟
با بوى مشك و رنگ مى، از گلستان كيستى؟
اى از بتان دلخواه تو، در حسن شاهنشاه تو
ما را بگو، اى ماه، تو، كز آسمان كيستى؟
بگشا صدف يعنى دهن بفشان گهر، يعنى سخن
پنهان مكن يعنى ز من، تا عشق دان كيستى؟
با مائى و ما را نئى، جانى، از آن پيدا نئى
دانم كز آن ما نئى، برگو از آن كيستى؟
(خاقانى) از تيمار تو، حيران شد اندر كار تو
اى جان او غمخوار تو، تو غم نشان كيستى؟