چهل سفير و رئيس هيأت نمايندگى جمهورى اسلامى در كشورهاى جهان، ديروز در زمانى در پايان اجلاس سه روزه سالانه خود ترك گفتند كه نشست هاى آنان پشت درهاى بسته برگذار شد و از سوى رسانه ها هم اصرارى به كنجكاوى و خبريابى از اجلاس نبود.
حتى سال پيش هم كه اولين اجلاس سفيران در دوران رياست جمهورى محمود احمدى نژاد و وزارت خارجه منوچهر متكى برپا مى شد، به دليل حضور سفيران و روساى نمايندگى با سابقه باز هم شور و گفتگوئى در متن و حاشيه اجلاس بلندپايگان سياست خارجى ديده مى شد كه امسال با يكدست شدن دستگاه سياست خارجى و كنار گذاشتن كسانى كه در دولت هاى گذشته مصدر سفارت بودند، ظاهرا اجلاس به گفتگوئى درون گروهى براى رد و بدل شدن تعارفاتى مانند اطلاعات منتشر شده عادى گذشته است.
اجلاس سفيران و روساى نمايندگى خارجى ايران از دوران وزارت دكتر على اكبر ولايتى معمول شد. دو سالى اين عده در كنار اجلاس به ديدار رهبر و رئيس جمهور مى رفتند و در جريان امور قرار مى گرفتند، گاه نيز در برنامه هاى تشريفاتى حضور مى يافتند و به هر حال فرصتى بود تا آنان مسائل و مشكلات نمايندگى خود را مطرح كنند كه به گفته يك سفير سابق بيش از همه مسائل مالى و بودجه و مانند اين بود و كمتر مسائل سياسى در آن مطرح مى شد.
با وقوع حادثه دوم خرداد، روال وزارت خارجه به آرامى ديگرگون شد بدون آن كه الزاما نيروهاى سابق از آن كنار گذاشته شده باشند. اما حادثه مهم اين بود كه به ابتكار صادق خرازى معاون پژوهشى وقت، اجلاس سفيران تبديل به كارگاه هاى آموزشى شد. چهره هائى مانند سعيد حجاريان [در آن زمان مشاور رئيس جمهور]، بهزاد نبوى، عبدالله نورى، عطا الله مهاجرانى در اولين اجلاس سفيران در دولت خاتمى سخنرانى كردند و گاه سخنرانى آنان با شور و حال دنبال شد، چرا كه خبر از پايان دوران مأموريت براى جمع آورى دلار مى داد و به گفته حجاريان روشن مى كرد كه نمايندگان ايران در خارج از كشور موظفند كه نماينده جنبش اصلاحات ايران و فرهنگ ايرانى باشند. طرح و ابتكار بدهند. در حوزه مأموريت خود فعال و اثرگذار باشند. و از جمله اين كه از هر كدام از آن ها خواسته شد كه طرح خود را براى بيست سال بعدى روابط با كشور ميزبانش ارائه دهد.
هم اجلاس اول و هم اجلاس دومين سال با انتقاد شديد روزنامه هاى تندرو و مخالف دولت مانند كيهان و رسالت روبه رو شد كه با استفاده از نيروهاى جناح راست كه هنوز در وزارت خارجه بودند توانستند خلاصه اى از تمام نطق ها را به دست آورند و نسبت به آن واكنش نشان دهند. كيهان سفيرانى را كه در اجلاس داخلى وزارت خارجه از سياست هاى قبلى جمهورى اسلامى انتقاد كرده و از انزواى بين المللى كشور گفته بودند به شدت مورد حمله قرار داد و نوشت آن ها شايسته نمايندگى جمهورى اسلامى نيستند.
اين برخورد در سال هاى بعد هم- تا دولت خاتمى بر سر كار بود- ادامه يافت و همچنان كيهان با استفاده از اخبارى كه از اين اجلاس به دست مى آورد نسبت به سفيرانى كه با زبان بازتر از مشكلات مى گفتند دست به تهديد مى زد. چنان كه در آخرين اجلاس، هنگامى كه دو تن از سفيران عالى رتبه از سخنان حدادعادل رئيس مجلس و جريان انتخابات مجلس هفتم انتقاد كرده بودند باز با جمله شديد كيهان روبه رو شدند.
به هر ترتيب، ظاهرا اجلاس سال ۸۵ سفيران كه چهل سفير و عده اى از روساى هيأت هاى نمايندگى در آن شركت داشته اند اين بار بدون هيچ هيجانى به ابلاغ دستورات گذشته و در آن هيچ اتفاقى كه نامطلوب دولت و رسانه هاى همسو باشد به وقوع نپيوسته است.