سفر خانم رايس به منطقه كنجكاوى هائى را برانگيخته است
چرا كاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريكا، اين هفته به اسرائيل و كرانه غربى سفر كرد؟
اين در حالى بود كه خانم رايس، هيچ طرح و نقشه تازه اى براى احياى روند صلح خاورميانه نداشت.
هم فلسطينى ها و هم اسرائيلى ها، دولت هاى ضعيفى دارند كه نمى توانند با ابتكار عمل هاى بزرگ روبرو شوند.
هر دو طرف، هر نوع ييشرفت در روند امور را رد مى كنند و به نظر مى رسد كه آنها باور درستى دارند، پس چرا خانم رايس به منطقه آمد؟
بسيارى از تحليلگران عربى و اسرائيلى، پاسخ مشابهى براى اين منظور يافته اند: ايران.
سائول سينگر، مقاله نويس روزنامه جروزالم پست روز جمعه نوشت كه هر زمانى كه كاخ سفيد درصدد مقابله با «رژيمى سركش» بر مى ايد، وزارت خارجه آمريكا تصميم مى گيرد كه زمان تشكيل يك اتئلاف فرا رسيده است.
عبدالله اسكندر، تحليلگر روزنامه الحيات نيز نوشت كه سفر كاندوليزا رايس به منطقه، براى احياى روند صلح خاورميانه وسفت و سخت كردن مواضع اعراب عليه ايران است.
به گفته اسكندر، دولت آمريكا، بحران خاورميانه را به پرونده ايران مربوط كرده است.
فيليپ زليكوف، مشاور وزارت خارجه آمريكا روز ۱۵ سپتامبر در طى سخنانى در يك موسسه تحقيقاتى در واشنگتن به اين مسأله اشاره كرده است.
زليكوف گفته بود كه اعراب ميانه رو و اروپايى ها، بر اين باورند كه پيشرفت در مناقشه اعراب و اسرائيل، شرط اصلى در جذب همكارى مشترك آنها با ايالات متحده در مورد بسيارى از مسايلى است كه براى آمريكا مهم هستند.
در سخنان او به ايران اشاره اى نشده اما مفهوم كاملاً آشكار است.
اين رويكرد آمريكا باعث بروز نگرانى هائى در طرفين مناقشه خاورميانه شده است.
اسرائيلى ها نگران آنند كه تحت فشار آمريكا و براى حمايت از اتئلاف گسترده تر عليه ايران، آنها مجبور به واگذارى امتيازهايى به فلسطينيان شوند.
براى اعراب، نگرانى اين است كه تمام آنچه كه مى گذرد، نمايشى بيش نباشد.
همانگونه كه فيليپ زليكوف مى گويد، نياز به احساس پيشرفت در مناقشه اعراب و اسرائيل، براى دادن اطمينان خاطر به متحدان عربى آمريكا وجود دارد. البته تنها احساس نوعى پيشرفت، اما نه پيشرفت واقعى و حقيقى.
اگر ايران، دليل واقعى اين سفر باشد، سفر خانم رايس مى تواند مفهوم ديگرى هم داشته باشد.
اگر آمريكا، مايل به پيگيرى روند ديپلماتيك در مناقشه اتمى با ايران است، حمايت اعراب از آمريكا، مهم و ضرورى نمى تواند باشد.
قطر، تنها كشور عربى حاضر در شوراى امنيت سازمان ملل متحد است كه رأى مهمى در لابى ها ندارد.
منطق اين سفر در اين است كه اقدام نظامى عليه ايران، هم اكنون به صورت جدى توسط واشنگتن دنبال مى شود.
هنرى كيسينجر، وزير خارجه سابق آمريكا، طبق كتابى كه اخيراً توسط باب وودوارد، روزنامه نگار سرشناس آمريكايى نوشته شده، فردى است كه جورج بوش، رئيس جمهورى آمريكا هميشه براى مشورت به او مراجعه مى كند و براى همين آنچه كه او مى گويد بايد جدى گرفته شود.
كيسينجر، طى مقاله اى كه دو ماه پيش در روزنامه واشنگتن پست منتشر شد، درباره اقدام شديدترعليه ايران در برخورد با برنامه هسته اى آن كشور نوشت.
وزير خارجه پيشين آمريكا در مقاله خود هشدار داد كه هر كشورى با تهديدهاى روزافزون مواجه خواهد شد و اين تهديد ها مى تواند ناشى از فشار داخلى از ناحيه گروه هاى اسلامگراى راديكال باشد و يا گسترش و استفاده از سلاح هاى كشتار جمعى.
اين همان بحثى است كه ديك چنى، معاون رئيس جمهورى آمريكا، شب قبل از اشغال عراق، از آن استفاده كرد و گفت: «تنها اقدام شديد مى تواند منجر به امنيت براى ما شود.»
اين تئورى هم اكنون در عراق در حال پياده شدن است و شواهد زيادى وجود دارد كه ايران ممكن است، آزمون بعدى باشد.