مذاكرات هسته اى بين ايران و اتحاديه اروپا ناكام ماند
مقام هاى دولت بريتانيا مى گويند خاوير سولانا، مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا، براى اولين بار پيام روشنى از ايران دريافت كرده كه اين كشور غنى سازى اورانيوم را متوقف نخواهد كرد.
يك سخنگوى ارشد دولت بريتانيا روز سه شنبه ۳ اكتبر اعلام كرد كه خاوير سولانا، رئيس سياست خارجى اتحاديه اروپا، به كشورهاى عضو اين اتحاديه اطلاع داده كه على لاريجانى، رئيس هيأت مذاكرات هسته اى ايران، گفته است كه جمهورى اسلامى به هيچوجه حاضر نيست فعاليت غنى سازى اورانيوم را تعليق كند.
اين مقام بريتانيايى در گفتگويى با خبرنگاران در ساختمان وزارت امورخارجه اين كشور گفت مذاكرات بين اعضاى شوراى امنيت سازمان ملل براى بررسى تحريم ها عليه ايران آغاز خواهد شد.
بعد از خوشبينى هاى نسبى چند هفته اخير درباره اينكه ممكن است گفتگوهاى بين خاوير سولانا و على لاريجانى رسيدن به يك توافق را نزديك كرده باشد، حال وزارت امور خارجه بريتانيا مى گويد كه هيچ پيشرفتى در اين مذاكرات صورت نگرفته است.
سخنگوى ارشد وزارت خارجه بريتانيا به خبرنگاران گفت كه لاريجانى براى نخستين بار صريحا به آقاى سولانا اطلاع داده كه ايران حاضر نيست حتى براى يك لحظه فعاليت غنى سازى اورانيوم را تعليق كند.
اين سخنگو افزود كه سولانا اين موضع ايران را روز يكشنبه به اطلاع كشورهاى عضو اتحاديه اروپا رسانده است. البته سولانا تاكنون شخصاً چنين موضوعى را علنا مطرح نكرده است.
اين مقام بريتانيايى گفت علت ناكامى مذاكرات ممكن است اين بوده باشد كه ايران هيچ پيشنهاد جديدى نداشته و صرفا مى خواسته وقت كشى كند.
او همچنين افزود كه ممكن است بين رهبران جمهورى اسلامى نيز در باره سياست هسته اى اين كشور اختلافاتى وجود داشته باشد و درحالى كه لاريجانى سعى داشته از طريق ديپلماسى اين مناقشه را حل كند، عده اى ديگر در تهران سياست متفاوتى درپيش گرفتند و اقدامات او را خنثى كردند.
اين مقام ارشد وزارت امور خارجه بريتانيا در ادامه افزود كه اتحاديه اروپا در اين مذاكرات ازخود نرمش زيادى نشان داده و حتى بر شرط تعليق غنى سازى پيش از آغاز مذاكرات اصرارى نداشته است.
توقف غنى سازى فقط براى مدتى كوتاه
او همچنين تأكيد كرد كه موضع بريتانيا و اتحاديه اروپا اين نيست كه ايران براى هميشه غنى سازى اورانيوم را رها كند. اين سخنگو افزود كه تعليق صرفا براى طول مذاكرات و حصول اطمينان از صلح آميز بودن برنامه هسته اى ايران است.
سخنگوى وزارت امور خارجه بريتانيا تأكيد كرد كه اگر بين ايران و جامعه جهانى درباره مناقشه هسته اى ايران توافقى حاصل نشود و پرونده ايران به شوراى امنيت ارجاع داده شود چين و روسيه نيز با تحريم ايران مخالفت نخواهند كرد.
از اظهارات اين سخنگوى بريتانيايى چنين پيداست كه پرونده هسته اى ايران بار ديگر به نقطه اول بازگشته و طرفين گويا حاضر نيستند به هيچوجه از خود نرمش نشان دهند.
آيا نظر ايران تغيير كرده است؟
البته در طول گفتگوهاى چند هفته اخير بين لاريجانى و سولانا گزارش هائى منتشر شده بود مبنى بر اينكه ايران حاضر است بعد از شروع مذاكرات براى مدت كوتاهى مثلا دو ماه فعاليت غنى سازى را تعليق كند. معلوم نيست كه آيا اين گزارش ها از اساس نادرست بوده و يا اينكه عناصر تند رو در حاكميت ايران نظرات خود را بر ديگران تحميل كردند و گفتگوها ناكام مانده است.
اين مقام بريتانيايى البته گفت كه راه مذاكرات هميشه باز است و اگر جمهورى اسلامى قطعنامه سازمان ملل درباره تعليق غنى سازى را بپذيرد رسيدن به توافق امكان پذير است.
او تأكيد كرد به رغم آنكه تلاش ها براى تصويب قطعنامه تحريم عليه جمهورى اسلامى آغاز شده ولى اگر ايران مايل باشد، مى توان دوباره گفتگوها را آغاز كرد.
وقت كشى در مذاكرات
ولى پرسش اساسى اين است كه اگر ايران واقعاً به اتحاديه اروپا رسماً اطلاع داده كه به هيچوجه حاضر نيست غنى سازى اورانيوم را تعليق كند و قدرت هاى بزرگ جهان نيز اصرار دارند كه ايران بايد حداقل در طول مذاكرات چنين فعاليتى را متوقف كند در آن صورت دو طرف درباره چه موضوعى مى توانند مذاكره كنند؟
سولانا در هفته هاى اخير دو بار با مقام هاى ايرانى در وين و برلين ديدار كرده بود تا راه حلى براى خروج از بن بست پيش آمده در مناقشه هسته اى ايران بيابند، اما مقام هاى بريتانيايى روز سه شنبه اعلام كرده اند كه اين گفتگوها به نتيجه قابل ملاحظه اى نرسيده است.
خبرنگار ديپلماتيك بى بى سى گفته است گرچه تماس بين طرفين ايرانى و اروپايى ادامه خواهد يافت، اما ناكامى مذاكرات به اين معناست كه اعضاى شوراى امنيت تلاش براى تهيه پيش نويس قطعنامه اى براى تحريم هاى اقتصادى عليه جمهورى اسلامى را از سر خواهند گرفت.
خبر نپذيرفتن تعليق غنى سازى از سوى ايران در حالى منتشر مى شود كه روز سه شنبه فرانسه پيشنهاد جديد ايران براى تشكيل كنسرسيومى براى غنى سازى اورانيوم در داخل خاك ايران را رد كرده و گفته است تهران بايد فعاليت هاى غنى سازى خود را متوقف سازد.
پيشنهاد ايران به فرانسه
پيشتر محمد سعيدى، معاون بين الملل سازمان انرژى اتمى ايران پيشنهاد داده بود براى حل بحران هسته اى كنسرسيومى از سوى فرانسه براى غنى سازى اورانيوم در خاك ايران تشكيل شود تا فرانسه اين امكان را پيدا كند كه بر فعاليت هاى اتمى ايران نظارت داشته باشد.
به گفته برخى ناظران ايران اميدوار بود با اين پيشنهاد بتواند بن بست موجود در مذاكرات اتمى با كشورهاى ۱+5 را بشكند.
اما يك سخنگوى وزارت خارجه فرانسه كه از اظهار نظر رسمى درباره اين پيشنهاد ايران خوددارى كرد، به شرط فاش نشدن نامش گفته مهم ترين چيز براى فرانسه، نتيجه مذاكرات خاوير سولانا با على لاريجانى، دبير شوراى امنيت ملى ايران است.
خبرنگار ديپلماتيك بى بى سى مى گويد در صورت شكست گفتگوهاى سولانا و لاريجانى، مذاكرات پيچيده و حساسى در شوراى امنيت در راه خواهد بود چرا كه چين و روسيه پيش از اين نشان داده اند تمايل چندانى به اعمال تحريم عليه ايران ندارند.
اتحاديه اروپا و آمريكا خواستار تعليق برنامه غنى سازى اورانيوم در ايران هستند چون به باور آنها، غنى سازى اورانيوم مى تواند به ساخت جنگ افزارهاى اتمى كمك كند.
در مقابل، ايران تأكيد دارد كه فعاليت هاى هسته اى اين كشور صرفا اهداف صلح آميز را دنبال مى كند.
)