ارقام غير رسمى منتشر شده در آمريكا نشان مى دهد حدود ۷ ميليون مسلمان در اين كشور زندگى مى كنند.
يك سوم از آنها از جنوب آسيا يعنى كشورهايى نظير هند و پاكستان آمده اند، يك سوم از خاورميانه و آفريقا مهاجرت كرده و يك سوم نيز سياهپوستان و لاتين تبارها هستند.
به گفته ابراهيم هوپر، كارشناس شوراى روابط آمريكا و اسلام، اولين گروه از مسلمانانى كه به آمريكا آمدند نه به خواست خود بلكه به زور سرنيزه به اين كشور آورده شدند:
«اولين مسلمانانى كه به آمريكا آمدند برده هائى بودند كه از آفريقا آورده شدند. احتمالا بيست درصد از برده هائى كه از آفريقا آورده شدند مسلمان بودند. ما گزارشهايى داريم كه برخى برده هاى مسلمان به آفريقا بازگشتند. اما آنهايى كه ماندند مجبور به تغيير دين خود شده و مسيحى شدند.»
بر اساس گزارش هاى منتشر شده توسط وزارت خارجه آمريكا نخستين موج مهاجران مسلمان در سالهاى ۱۸۷۵ تا ۱۹۱۲ از مناطق تحت حاكميت امپراطورى عثمانى يعنى خاورميانه و اروپاى شرقى به آمريكا آمدند. بيشتر اين مهاجران بدلايل اقتصادى و يا از ترس خدمت در ارتش عثمانى در زمان جنگ جهانى اول به آمريكا وارد شدند.
پس از پايان جنگ جهانى اول كه به فروپاشى امپراطورى عثمانى انجاميد كشورهاى غربى قيومت برخى مناطق تحت حكومت عثمانى نظير سوريه، لبنان، فلسطين و اردن را بر عهده گرفتند. دلايل سياسى همراه با وضعيت بد اقتصادى ناشى از جنگ جهانى اول موج دوم مهاجران مسلمان را راهى آمريكا كرد.
تغيير قوانين مهاجرت آمريكا در دهه پنجاه ميلادى شرايط را براى عزيمت موج بعدى مسلمانان اين بار از اروپاى شرقى، شوروى سابق و هند و پاكستان به اين كشور مهيا كرد. در موج سوم مهاجران مسلمان بر خلاف موج هاى پيشين از تحصيلات بيشترى برخودار بوده و به جاى مناطق روستايى در شهرهاى بزرگى نظير نيويورك و شيكاگو رحل اقامت افكندند.
و بالاخره موج چهارم مهاجران از سال ۱۹۶۵ و به دنبال بهبود بيش از پيش قوانين مهاجرت توسط ليندون جانسون، رئيس جمهور وقت آمريكا، آغاز شد كه تا به امروز ادامه دارد. مهاجران اين موج نظير گذشته به دلايل سياسى، اقتصادى و تحصيلى به آمريكا آمده اند.
در مجموع مسلمانان آمريكايى از سطح تحصيلات و در آمد بيشترى در مقايسه با مسلمانان اروپا برخوردارند.
به گفته ابراهيم هوپر در حاليكه مسلمانان اروپا در حاشيه شهرها و در محلات خاص خود زندگى مى كنند مسلمانان آمريكا در سراسر اين كشور پراكنده اند.
«درجه يكپارچگى مسلمانان در آمريكا نسبتا بالاست. در مقايسه با اروپا مسلمانان آمريكا در جامعه خود بيشتر ادغام شده اند. اين احتمالا بيشتر به اين علت است كه آمريكا كشور مهاجران است.»
حجت اسلام حسن قزوينى رهبر مذهبى مركز اسلامى آمريكا در ديترويت نيز مى گويد تعصب و تبعيض عليه مسلمانان در آمريكا كمتر از اروپاست:
«من احتمال مى دهم تعصب در اروپا عليه اسلام بيشتر باشد. مثلا همانطور كه مطلع هستيد در فرانسه حجاب در مدارس دولتى و دانشگاه ها تحريم شد. در حاليكه در آمريكا دهها هزار خانم مسلمان با حجاب به كالج و دانشگاه مى روند و تاكنون مشكلى نبوده است. علت اين است كه آمريكائيان يك ملت مهاجر هستند كه از كشورهاى ديگر آمده اند و لذا تعصب چندانى عليه يك دين ندارند.»
آمارهايى كه وزارت خارجه آمريكا در سال ۲۰۰۱ درباره جامعه مسلمانان منتشر كرد حاكى از وجود بيش از ۱۲۰۰ مسجد در در سراسر اين كشور است.
اين رقم در مقايسه با تعداد مساجد آمريكا در سال ۱۹۹۴ يك افزايش ۲۵ درصدى را نشان مى دهد. بر اساس اين بررسى وزارت خارجه آمريكا در حدود دو ميليون مسلمان در آمريكا با مساجد محل زندگى خود در ارتباط هستند. يعنى بطور متوسط در هر مسجد آمريكا ۱۶۰۰ نفر عبادت مى كنند.
از اين تعداد سى درصد تازه مسلمان، بيست و پنج درصد عرب و يك درصد ترك هستند.
تعداد ايرانيان شركت كننده در مراسم مذهبى مساجد هفت دهم درصد يعنى حدود چهارده هزار نفر برآورد شده است. اين در حاليست كه رقم ايرانيان مقيم آمريكا بين سيصد هزار تا يك ميليون نفر تخمين زده مى شود.
مطالعه ياد شده همچنين نشان مى دهد كه هفتاد درصد از مسلمانان آمريكا بطور جدى خواستار حضور بيشتر در نهادهاى سياسى اين كشور هستند.
به گفته حجت الاسلام حسن قزوينى پيش از حملات يازده سپتامبر مسلمانان آمريكا از موقعيت سياسى و اجتماعى نسبتا خوبى برخوردار بودند:
«قبل از يازدهم سپتامبر من شاهد بودم كه مسلمانان موقعيت خوبى در آمريكا پيدا مى كردند. روساى جمهور آمريكا و مسئولين مهم اين كشور هر وقت اسم از دينى مى بردند هميشه از اسلام ذكر مى كردند و اين يك روال عادى بود.»
اما حملات يازده سپتامبر سال ۲۰۰۱ به مركز تجارت جهانى نيويورك و وزارت دفاع آمريكا در واشنگتن كه توسط نوزده مسلمان انجام شد ضربه بزرگى به منزلت جامعه مسلمانان در آمريكا زد:
«متاسفانه حوادث يازده سپتامبر اثر بسيار منفى راجع به اسلام داشت. بسيارى از آمريكاييان نظرشان به اسلام عوض شد. در يك خبرى كه آسوشيتدپرس چهار ماه پيش منتشر كرد گفته شد كه حدود ۴۷ درصد از آمريكاييان به اسلام نظر منفى دارند.»
تارا بهرام پور خبرنگار روزنامه واشنگتن پست اخيراً گزارش مفصلى درباره مسلمانان آمريكا منتشر كرده است. وى مى گويد انتشار اين مقاله واكنش هاى گوناگونى را در بين مردم ايجاد كرد:
«من وقتى اين مقاله ام را چاپ كردم واكنش هاى متفاوتى از خوانندگان دريافت كردم. برخى از آمريكاييان بسيار از خواندن مقاله اى عميق تر درباره مسلمانان خوشحال شدند. برخى ديگر هم از حضور مسلمانان در آمريكا عصبانى بودند و فكر مى كردند كه همه آنها بايد به كشورهاى خود بازگردند. اين البته حرف بى معنايى است زيرا بسيارى از آنها در اين جا به دنيا آمده اند و آمريكا كشور آنها نيز هست.»
اما يازده سپتامبر ديانت مسلمانان در جامعه آمريكا را نيز تحت تأثير قرار داد.
تارا بهرام پور كه براى گزارش خود با چند جوان مسلمان آمريكايى مصاحبه كرده مى گويد گفتگوهاى او با جوانان مسلمان نشان مى دهد كه حوادث يازده سپتامبر سال ۲۰۰۱ برخى از آنها را احتمالا حتى مذهبى تر كرده است:
«آنها فكر كردند كه بايد از اسلام دفاع كنند و نشان دهند كه اين دينى خشونت آميز نيست. افراد مختلف واكنش هاى گوناگونى از خود نشان دادند. يكى از افرادى كه من با او مصاحبه كردم در اينجا متولد شده بود و چندان مذهبى نبود. اما بعد از يازده سپتامبر احساس كرد كه بايد بداند كه مسلمان بودن يعنى چه. او مطالعاتى درباره اسلام كرد و اين نهايتا موجب شد كه او مذهبى تر شود.»
برخى نيز احساس كردند بايد لابى قوى ترى براى مسلمانان فراهم كنند:
«فرد ديگرى كه من با او مصاحبه كردم از قبل مذهبى بود، اما پس از يازده سپتامبر تصميم گرفت كه در جامعه مدنى فعالتر شود و تلاش كند با اقدامات سياسى خود نفوذ مسلمانان را افزايش دهد.»
نسل جوان مسلمانان آمريكا گرچه گفته مى شود از سطح درآمد و تحصيلات بيشترى در مقايسه با متوسط مردم اين كشور برخوردارست اما با چالش هاى سياسى و اجتماعى زيادى براى افزايش نفوذ خود روبروست.