مجلس سناى آمريكا طرحى را كه مقررات حاكم بر محاكمه و بازجوئى از مظنونان تروريستى را معين مى كند تصويب كرده است.
مجلس سنا با ۶۵ رأى مثبت در مقابل ۳۴ رأى منفى، طرحى را به تصويب رساند كه نمونه تقريبا عينى آن روز قبل در مجلس نمايندگان به تصويب رسيده بود.
انتظار مى رود جورج بوش، رئيس جمهور آمريكا، ظرف چند روز آينده آن را امضا و قانونى كند.
براساس مصوبه تازه، محكمه هاى ويژه اى براى تعيين سرنوشت چند صد مظنون تروريستى كه در بازداشتگاه خليج گوانتانامو نگاهدارى مى شوند ايجاد خواهد شد.
دولت بوش قبلا دادگاه هائى نظامى براى محاكمه زندانيان گوانتانامو تشكيل داده بود اما در پى طرح شكاياتى در دادگاه هاى آمريكا، ديوان عالى عليه اين محكمه ها رأى داد و رئيس جمهور را فاقد اختيار قانونى براى محاكمه اين زندانيان دانست.
اكنون با دخالت كنگره و تصويب اين طرح، راه قانونى براى تشكيل محكمه هاى تازه در گوانتانامو باز خواهد شد.
كاخ سفيد ابتدا طرح ديگرى را در اين زمينه تسليم سنا كرده بود اما با شورش برخى از سناتورهاى برجسته حزب جمهورى خواه در كميته خدمات مسلح سنا، دولت بوش مجبور شد از برخى خواسته هايش در آن لايحه كوتاه بياد. سناتورهاى شورشى و اعضاى دموكرات اين كميته، در مقايسه با طرح دولت، خواستار اعطاى حقوق بيشترى براى مظنونان تروريستى بودند.
طرح تازه شكنجه مظنونان را ممنوع مى كند اما دست رئيس جمهور را در استفاده از ساير تكنيك ها براى بازجوئى از مظنونان باز مى گذارد.
با اين حال هنوز احتمال دارد كه مصوبه تازه نيز با شكايت روبرو شده و در ديوان عالى به چالش گرفته شود.
فشار جورج بوش
جورج بوش پيشتر در روز پنجشنبه با حضور در سنا از اعضاى اين مجلس خواست به اين لايحه رأى مثبت دهند.
تصويب اين لايحه جنجالى در آستانه انتخابات ميان دوره اى هفتم نوامبر براى جورج بوش و حزب جمهورى خواه يك پيروزى سياسى به حساب مى آيد.
طى سه ماه گذشته، پس از غيرقانونى اعلام شدن محاكم نظامى بازداشتگاه گوانتانامو به وسيله ديوان عالى آمريكا، بحث هاى زيادى درباره محتواى لايحه بازداشت مظنونان جنگ آمريكا با تروريسم انجام شده است.
دولت جورج بوش در ابتدا خواستار ارائه تفسير جديدى از مفاد كنوانسيون ژنو درباره حقوق اسراى جنگى شده بود تا اِعمال برخى شيوه ها در بازجوئى از مظنونان مانند بيدار نگه داشتن آنها، نگهدارى آنها در هواى سرد يا بستن آنها به «تخته آب» براى اعتراف گرفتن قانونى شود.
در شيوه «تخته آب» زندانى به صورت وارونه به يك تخته بسته مى شود و درحالى كه سر او با پارچه پوشيده شده بر سر او آب ريخته مى شود. در اين حالت اين احساس به زندانى دست مى دهد كه درحال خفگى است درحالى كه جان او تهديد نمى شود.
ولى مخالفت تعدادى از سناتورهاى جمهورى خواه به رهبرى جان مك كين و جان وارنر با پيش نويس آن لايحه باعث شد تا كاخ سفيد اصلاحاتى را در آن به عمل آورد.
لايحه اى كه روز چهارشنبه در مجلس نمايندگان تصويب شد، اختيارات محدودى به قوه مجريه آمريكا مى دهد تا بتواند سازگارى يا عدم سازگارى رفتار نظاميان با تعهدات بين المللى اين كشور را تفسير كند.
يكى از انتقادهاى وارده به اين لايحه، به رسميت نشناختن حق بازداشت شدگان «جنگ با تروريسم» براى شكايت به دادگاه هاى مدنى آمريكا عليه زندانى شدن در اردوگاه هائى مانند گوانتانامو است.
اعضاى جمهورى خواه مجلس نمايندگان آمريكا در مذاكرات روز چهارشنبه اصلاحيه ارائه شده در اين باره به وسيله دموكرات ها را رد كرده بودند.
جمهورى خواهان مى گويند دسترسى اين زندانيان به وكيل مدافع بيانگر رعايت حقوق آنهاست و دليلى براى مراجعه آنها به دادگاه هاى مدنى آمريكا وجود ندارد.
برخى از گروه هاى حقوق بشر و نهادهاى اجتماعى نگرانند اين قانون باعث ادامه بازداشت بدون محدوديت مظنونان بدون دسترسى آنها به مراجع قضائى شود.