گروهى از دانشمندان اروپايى مى گويند تحقيقات تازه آنها به روى بيمارى كه قادر به حركت كردن يا سخن گفتن نيست نشان مى دهد كه او مى تواند دستورات شفاهى را درك كرده و از طريق تفكر به آنها واكنش نشان دهد.
در اين مطالعه مغز يك زن ۲۳ ساله كه در يك تصادف رانندگى دچار جراحت شديد مغزى شد و در وضعيت نباتى (بيدار اما نه هوشيار) قرار دارد اسكن شد.
محققان پنج ماه پس از تصادف، كه در ژوئيه ۲۰۰۵ روى داد، با استفاده از «اف ام آر آى» كه نوعى تصويربردارى مغناطيسى است مغز اين خانم را اسكن كردند.
از اين خانم خواسته شد خود را درحال بازى تنيس تصور كند. اسكن نشان داد بخش هائى از مغز كه به جنبش بازوها و پاها ارتباط دارد فعال مى شود.
اين دقيقا همان بخش هائى از مغز بود كه در داوطلبان سالم فعال مى شود.
دكتر آدريان اوئن، متخصص اعصاب در شوراى پژوهش هاى پزشكى در دانشگاه كمبريج و يكى از دست اندركاران اين مطالعه گفت اين ثابت مى كند كه بيمار مى تواند بشنوند و تصميم گرفته است از طريق تفكر فعالانه به آن واكنش نشان دهد.
اين شيوه اسكن مى تواند به پزشكان كمك كند بفهمند آيا ساير بيمارانى كه در وضعيت نباتى قرار دارند نيز مى توانند فكر كنند يا نه.
با اين حال محققان هشدار دادند كه اين تنها ممكن است يك مورد منحصر به فرد باشد.
اما اين يافته ها به جنجال هاى مربوط به سرنوشت افرادى كه در وضعيت نباتى هستند و اجازه مرگ بعضى از آنها از طريق قطع تغذيه داده شده است دامن خواهد زد.
نتايج اين مطالعه تازه در مجله «ساينس» چاپ شده است.

يك مطالعه تازه نتيجه گيرى كرده است كه سيارات مشابه زمين كه حول ساير ستاره ها مى گردند احتمالا بسيار متداول تر از آن هستند كه تصور مى شد.
اكثر قريب به اتفاق سياراتى كه تاكنون در اطراف ساير ستاره ها كشف شده اند از نوع غول هاى گازى مانند مشترى يا كيوان هستند كه اين به دليل ضعف تكنيك هاى كنونى براى يافتن كرات كوچكتر در نقاط دور دست است.
اما تحليلى توسط دانشمندان در آمريكا نشان مى دهد كه يك سوم اين منظومه هاى حاوى سيارات غول پيكر همچنين ممكن است حاوى سياراتى مانند زمين باشند.
جزئيات اين تحقيق در تازه ترين شماره مجله «ساينس» چاپ شده است.
اين مطالعه بر نوعى از منظومه ها متمركز است كه حاوى به اصلاح «مشترى هاى داغ» هستند. اين اجرام غول پيكر به فاصله خيلى كم از ستاره مركزى مى گردند- در مواردى حتى نزديكتر از عطارد (تير) به خورشيد.
تكنيكى كه هم اكنون از آن براى يافتن سيارات دوردست استفاده مى شود در واقع وجود آنها را به طور غيرمستقيم با رديابى تأثير جاذبه اين اجرام بر ستاره مركزى استنباط مى كند. به همين دليل احتمال يافتن سيارات غول پيكرى كه نزديك به ستاره مادر مى گردند بيشتر است چرا كه اثر جاذبه آنها بسيار مشخص تر است.
تصور مى شود اين مشترى هاى داغ به هنگام تشكيل منظومه به سمت ستاره مركزى كشيده شده باشند.
در اين مرحله، منظومه اى كه درحال تكامل است، آكنده از سيارك ها، اجرام يخى و سنگى و گاز در «صفحه (ديسك) پيش سياره اى» است.
يك غول گازى كه در داخل اين صفحه قرار داشته باشد تلاطم زيادى در آن ايجاد مى كند. اما اينكه اين پديده دقيقا چگونه بر تكامل منظومه اثر مى گذارد موضوع بحث و اختلاف نظر است.
در گذشته محققان پيشنهاد كرده اند كه مهاجرت غول هاى گازى به طرف ستاره مركزى يا باعث مى شود مواد موجود در ديسك خورده شود يا به فضاى خارج پرت شود.
آوى مندِل از دانشگاه ايالتى پنسيلوانيا و از نويسندگان اين مقاله علمى گفت: «مسلما پراكندگى وجود دارد، اما يكى از چيزهايى كه مردم تاكنون به حساب نمى آوردند گاز فشرده اى بود كه در اين ديسك هاى پيش سياره اى وجود داشت.»
«اين گاز فراهم كننده نيرويى است كه باعث حركت سيارات عظيم الجثه به طرف مركز منظومه مى شود اما همچنين از شدت پراكندگى و پخش شدن ذرات مى كاهد و اجازه مى دهد اين خاك و خاشاك در مدار ستاره مركزى باقى بمانند.»
«آنها در مدارهاى پرهرج و مرج و اغلب بسيار پهن مى مانند؛ اما معمولا اگر براى ميليون ها سال در منظومه باقى بمانند، آرام مى گيرند و به مدارى مدور بازمى گردند و آنجا مى توانند با ساير اجرام تركيب شوند و به شكل سيارات كامل در آيند.»
منطقه مسكونى
محققان به سرپرستى شان ريموند از دانشگاه ايالتى كلورادو در بولدر مهاجرت غول هاى گازى در منظومه هاى درحال شكل گيرى را با كامپيوتر شبيه سازى كردند.
آنها كار را با بيش از هزار جرم مجازى به اندازه ماه از جنس سنگ و يخ آغاز كردند و در حدود ۲۰۰ ميليون سال تكامل سياره اى را شبيه سازى كردند.
اين تيم نتيجه گيرى كرد كه از هر سه منظومه شناخته شده تقريبا يكى مى تواند حاوى سيارات مشابه زمين در مناطق قابل سكونت منظومه يعنى در مدارهاى دورتر از مشترى هاى داغ باشد.
ناحيه قابل سكونت منطقه اى از منظومه است كه نه خيلى داغ است و نه خيلى سرد به طورى كه آب در سطح كره نه بخار مى شود و نه منجمد، و مى تواند درحالت مايع باقى بماند.
آوى مندل به سايت خبرى بى بى سى گفت: «شبيه سازى هاى ما نشان مى دهد كه مى توانيد يك سياره غول پيكر را همانجا كه مشترى در منظومه ما قرار دارد شكل بدهيد و آن را به بخش هاى داخلى تر منظومه به حركت در آوريد. سياراتى مانند زمين هنوز مى توانند در خارج از آن (بيرون مدار غول ها) شكل بگيرند- البته به شرطى كه خيلى به سيارات غول پيكر نزديك نشوند.»
«اگر خيلى نزديك شويد، غول گازى مواد را به سمت بيرون پراكنده خواهد كرد. اما اگر به اندازه كافى دور باشيد، مواد (موجود در ديسك) مى توانند به كرات بدل شوند.»
اين محققان مى گويند كه سيارات مشابه زمين در مناطق قابل سكونت در حضور مقدار زيادى آب شكل مى گيرند.
اگر اين نظريه درست باشد در آن صورت احتمال آنكه سيارات شبيه به زمين- كه در مناطق قابل سكونت دور مى زنند- پوشيده از اقيانوس ها باشند بيشتر مى شود؛ كه همه عناصر ضرورى براى پيدايش حيات را فراهم مى آورد.
دكتر ريموند گفت: «ما اكنون فكر مى كنيم كه دسته تازه اى از سيارات پوشيده از اقيانوس ها- و احتمالا قابل سكونت- در منظومه هاى شمسى بى شباهت به منظومه ما وجود دارند.»
شبيه سازى ها همچنين نشان داد كه كرات سنگى موسوم به «زمين هاى داغ» اغلب در داخل مدار مشترى هاى داغ شكل مى گيرند.
تيمى از دانشگاه كاليفرنيا در بركلى قبلا يك چنين نمونه اى را يافته است كه به فاصله فقط ۵‎/۳ ميليون كيلومتر از ستاره مركزى دور مى زند. فاصله زمين از خورشيد ۱۵۰ ميليون كيلومتر است.