مقام هاى ارشد شش قدرت جهانى طى نشستى در روز پنجشنبه در برلين براى فراخوانى مجدد شوراى امنيت جهت تصويب تحريم هائى عليه ايران تبادل نظر كردند ولى از گزارشهايى كه تا نيمه شب منتشر شده چنين بنظر مى رسد كه هنوز نمى توان گفت كه جبهه مشتركى در باره نوع تحريم هاى احتمالى عليه ايران تشكيل شده باشد.
در حال حاضر نگاه ها بيشتر متوجه ديدار روز شنبه خاوير سولانا و على لاريجانى نمايندگان اتحاديه اروپا و ايران است.
يك هفته پس از پايان مهلت شوراى امنيت و نافرمانى ايران از پذيرفتن تعليق غنى سازى اورانيوم در برنامه اتمى خود اكنون نمايندگان بلندپايه سياسى وزارت خارجه هاى آمريكا، بريتانيا، فرانسه، روسيه و چين، پنج كشور صاحب حق وتو و عضو دائمى شوراى امنيت سازمان ملل متحد، بعلاوه آلمان روز پنجشنبه ۷ سپتامبر در نشستى كه در برلين داشتند در باره اقدامات بعدى شور كردند.
هدف از تبادل نظر گروه موسوم به ۱+5 فراخوانى مجدد شوراى امنيت براى بررسى پيامد سرپيچى ايران از اجراى قطعنامه ۱۶۹۶ مورخ ۳۱ ماه ژوئيه شوراى امنيت است كه در آن از ايران خواسته شده تا برنامه غنى سازى اورانيوم خود را به حالت تعليق در آورد ولى تهران آنرا رد كرده است.
خبرگزارى آلمانى «دى پى اِى» در گزارشى به نقل از شركت كنندگان در جلسه نوشت سعى بر اين شده كه موضع مشترك اين ۶ كشور در مورد تعليق غنى سازى به وضوح بيان شود ولى در اين باره كه آيا زمان تحريم اقتصادى ايران فرا رسيده يا نه و اينكه هنوز فرصت گفتگو باقى است معلوم است كه ديدگاهها متفاوت است.
يك ديپلمات غربى گفت از نشست مديران ارشد انتظار تصميمات نمى رود ولى جمع بندى آنها از وضع و طرح گزينه ها براى تصميم بعدى شوراى امنيت و مقام هاى مسئول اين ۶ كشور مهم خواهد بود.
نشست اين مديران كاملاً محرمانه و در يك ويلاى ميهمانسراى دولتى در يك نقطه شمالى برلين صورت گرفت و سعى شد مطالب زيادى از اين جلسه به بيرون درز نكند.
با اين حال مشخص شده كه چين همچنان بر ادامه ديپلماسى و گفتگوهاى مسالمت جويانه پافشارى مى كند و روسيه هم از همين حد پيشتر نرفته و دولت فرانسه علنا اعلام كرده است ك ميدان عمل با ايران هنوز باز است و شايد بايد به اين كشور فرصت بيشترى داده شود.
در اجلاس برلين ترويكاى اروپا- سه كشور مذاكره كننده با ايران- يك جمع بندى تازه از آخرين مواضع ايران به اطلاع بقيه نمايندگان رساندند و به نظر مى رسد با وجود فشار آمريكا در اتخاذ موضع تند عليه ايران، بيشتر كشورها توصيه كردند كه بايد منتظر نتيجه گفتگوهاى خاوير سولانا و على لاريجانى بود.
خاوير سولانا، مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا پيشتر گفت كه روز شنبه با على لاريجانى، دبير شوراى امنيت ملى و مسئول پرونده هسته اى ايران ديدار خواهد كرد.
آقاى سولانا در مورد محل اين ديدار توضيحى نداده است. على لاريجانى نيز برنامه ديدار با آقاى سولانا را تأييد كرده است.
فيلم هندى كابل اكسپرس در جشنواره تورنتو
امسال در جشنواره بين المللى فيلم تورنتو كه از روز پنجشنبه ۷ سپتامبر در كانادا برگزار مى شود، فيلم كابل اكسپرس محصول سينماى تجارتى هند (باليوود) نيز به نمايش گذاشته مى شود.
اين فيلم اتفاقات بعد از يازدهم سپتامبر را در افغانستان با حال و هواى باليوودى به تصوير مى كشد.
«كابل اكسپرس» ساخته كبيرخان كارگردان هندى است كه فيلم هاى مستند زيادى از افغانستان تهيه كرده است.
كبيرخان مى گويد او هميِشه در اين فكر بوده كه يك فيلم هنرى در مورد افغانستان بسازد و افتخار مى كند كه فيلم او در جشنواره تورنتو به نمايش در مى آيد.
جان ابراهام و ارشد وارثى بازيگران باليوود، نقش هاى عمده را در اين فيلم به عهده دارند.
اعضاى گروه تهيه كننده اين فيلم كه ادعا مى كنند از طرف طالبان تهديد شده بودند، مى گويند كار كردن در افغانستان بسيار دشوار بوده است.
افغانستان يكى از عمده ترين بازارهاى منطقه براى فروش فيلمهاى تجارتى عمدتاً هندى بود. در ده نود ميلادى، طالبان نمايش فيلم را در افغانستان ممنوع كردند.
اما بعد از فروپاشى طالبان بازار فيلم هند در افغانستان بار ديگر رونق قابل ملاحظه اى پيدا كرده است.
اولين فيلم هندى كه سوژه افغانى داشت «كابلى والا» بود كه بر اساس رمان رابيندرانات تاگور ساخته شده بود و در باره سرگذشت يك مرد دستفروش افغان بود.
دومين فيلم هندى كه در داخل افغانستان ساخته شد، «دهرماتما» نام داشت كه تصاوير قشنگى از بند امير و دره باميان در افغانستان دهه هفتاد داشت.
در دهه نود سه فيلم هندى در افغانستان ساخته شد «خدا گواه» ، «فرار از دست طالبان» و «جانشين» .
تازه ترين فيلم اين سلسله نيز، «كابل اكسپرس» است كه انتظار مى رود با استقبال زيادى از سوى مردم افغانستان مواجه شود.
در حالى كه سينماى افغانستان براى مردم هند همچنان ناشناخته است، فيلم هاى هندى طرفداران زيادى در افغانستان دارد.
راه حل مردم اروپا و آمريكا براى مسئله هسته اى ايران
صندوق آلمانى مارشال كه مؤسسه اى پژوهشى در آمريكاست و مؤسسه سان پائولو در ايتاليا دست به نظرسنجى اى براى مقايسه روحيات مردم آمريكا و اروپا زده اند كه بخشى از آن به مقايسه رويكرد مردم اين دو قاره نسبت به ايران اختصاص دارد.
صندوق آلمانى مارشال همان مؤسسه اى است كه رامين جهانبگلو، پژوهشگر ايرانى مى گويد در ارتباط با فعاليت براى آن، در كشورش بازداشت و زندانى شده است.
نظرسنجى اخير صندوق آلمانى مارشال و مؤسسه سان پائولو با همكارى شمارى از مؤسسات پژوهشى آمريكايى انجام گرفته و طى آن، در هر يك از سيزده كشور آمريكا، آلمان، بريتانيا، فرانسه، تركيه، رومانى، بلغارستان، ايتاليا، پرتغال، هلند، اسپانيا، لهستان و اسلواكى هزار نفر به عنوان نمونه در نظرگرفته شده و مورد نظرسنجى قرارگرفته اند.
اين نظرسنجى طى روزهاى پنجم تا بيست و چهارم ژوئن گذشته انجام گرفته است.
بنابر اين نظرسنجى، در ميان سيزده كشور يادشده، مردم تركيه و سپس رومانى مثبت ترين رويكرد را به ايران دارند، در حالى كه اسلوواكها كمتر از بقيه كشورها به ايران با ديد مثبت مى نگرند.
همچنين، اين نظرسنجى نشان مى دهد كه ۹۹ درصد آمريكايى ها، فعاليت اتمى ايران را خطرى براى ده سال آينده آمريكا و اروپا مى دانند و در تركيه، همسايه غربى ايران، ۷۱ درصد مردم در اين زمينه با آمريكايى ها موافقند.
اين نسبت در هلند ۹۹ درصد، در آلمان و ايتاليا ۹۸ درصد، در فرانسه و اسپانيا ۹۶ درصد، در بريتانيا و اسلوواكى ۹۵ درصد، در پرتغال و لهستان ۹۴ درصد، در رومانى نود درصد و در بلغارستان ۸۸ درصد است.
بنابراين نظرسنجى، ۷۹ درصد آمريكايى ها اعتقاد دارند كه حتى با اينكه تلاش ديپلماتيك براى حل مسئله اتمى ايران ظاهراً با بن بست مواجه شده، تلاش براى بازداشتن اين كشور از دستيابى به سلاح اتمى بايد همچنان ادامه يابد، در حالى كه شانزده درصد مردم آمريكا بر اين باورند كه بايد به دستيابى ايران به سلاح اتمى رضايت داد.
در تركيه ۴۷ درصد نظرسنجى شوندگان با پذيرش دستيابى ايران به سلاح اتمى موافقت كرده اند و اين نسبت در پرتغال شش درصد، در ايتاليا هفت درصد، در آلمان هشت درصد، در رومانى ده درصد، در هلند و لهستان يازده درصد، در فرانسه و اسپانيا دوازده درصد، در اسلوواكى چهارده درصد، در بلغارستان پانزده درصد و در بريتانيا ۲۴ درصد است.
اين نظرسنجى نشان مى دهد كه در شرايط كنونى و در حالى كه هنوز رهبران اروپا و آمريكا به دنبال راه حل ديپلماتيك براى حل مسئله هسته اى ايران مى گردند، ۳۶ درصد مردم آمريكا معتقدند كه براى بازداشتن ايران از دستيابى به سلاح اتمى بايد اين كشور را تحت تحريم اقتصادى قرار داد، ۲۸ درصد دادن امتيازهاى اقتصادى به ايران در ازاى توقف فعاليت هاى حساس اتمى را راه حل مناسب مى دانند، ده درصد با حمله نظامى به ايران موافقند و پانزده درصد راه حل را در حمايت از مخالفان جمهورى اسلامى براى تغيير حكومت در ايران مى دانند.
در اروپا، حمله به ايران بيش از هر كشور ديگرى در پرتغال طرفدار دارد، هرچند بيش از هشت درصد نظرسنجى شوندگان در اين كشور با حمله به ايران ابراز موافقت نكرده اند. اين در حالى است كه از لحاظ موافقت با حمله به ايران، تركيه بلافاصله پس از پرتغال جاى مى گيرد.
مردم تركيه همچنين بيش از ديگر نظرسنجى شدگان اروپايى با تحريم ايران اعلام موافقت كرده اند.
اين در حالى است كه در اسلوواكى و لهستان كمتر از ديگر كشورها با حمله به ايران ابراز موافقت شده و نسبت موافقان حمله به كل نظرسنجى شدكان از سه درصد فراتر نمى رود.
در زمينه تحريم اقتصادى نيز آلمانها كمتر از همه با تحريم ايران موافق بوده اند.
هنگامى كه از نظرسنجى شدگان پرسيده شده در صورتى كه همه راه حل هاى مسالمت آميز براى بازداشتن ايران از دستيابى به سلاح اتمى به شكست بينجامد چقدر با حمله به ايران براى جلوگيرى از تبديل اين كشور به قدرت اتمى موافقند، ۵۳ درصد نظرسنجى شوندگان آمريكايى با حمله به ايران اعلام موافقت كرده اند.
فرانسويها با ۵۴ درصد، بيش از آمريكايى ها به حمله به ايران علاقه نشان داده و كمترين علاقمندان به حمله به ايران اسلوواكها با ۲۳ درصد بوده اند، اين نسبت در تركيه ۳۱ درصد بوده است.
در اين ميان، ۳۲ درصد نظرسنجى شوندگان آمريكايى گفته اند كه اگر راهى براى بازداشتن ايران از دستيابى به سلاح اتمى نماند، بايد ايران را به عنوان قدرتى اتمى پذيرفت.
اين نظر در آلمان بيشترين (۴۶ درصد) و در رومانى كمترين (پانزده درصد) طرفدار را داشته است و در تركيه نيز ۳۳ درصد نظرسنجى شوندگان با چنين نظرى ابراز موافقت كرده اند.
سرانجام، ۳۶ درصد نظرسنجى شوندگان آمريكايى، سازمان ملل متحد را مناسبترين نهاد بين المللى براى حل مسئله هسته اى ايران مى دانند، هيجده درصد سازمان پيمان آتلانتيك شمالى (ناتو) را كه نهادى نظامى است براى اين منظور مناسب مى دانند، سيزده درصدشان متعقدند كه اين وظيفه را بايد به اتحاديه اروپا سپرد و ۲۲ درصد نيز بر اين باورند كه آمريكا بايد خودش رأساً عهده دار حل مسئله هسته اى ايران شود.
در اروپا، لهستانى ها بيش از همه با سپردن حل مسئله هسته اى ايران به آمريكا موافقند (هيجده درصد) و مردم تركيه كمتر از همه با چنين نظرى موافقت دارند (پنج درصد) .
سپردن حل مسئله هسته اى ايران به ناتو نيز در فرانسه بيشترين (۲۲ درصد) و در آلمان كمترين (دوازده درصد) طرفدار را دارد.
در مورد سازمان ملل، مردم تركيه كمتر از همه به توانايى اين نهاد در حل مسئله اتمى ايران باور دارند (۲۱ درصد) اما اغلب بريتانيايى ها (۵۶ درصد) معتقدند كه اين سازمان مناسبترين نهاد بين المللى براى حل مسئله هسته اى ايران است.
آمريكا خواستار تحريم سريع ايران است
يك مقام ارشد دولت آمريكا گفته است كه تلاش ايران براى ايجاد شكاف بين قدرت هاى بزرگ جهانى ناكام مانده و خواستار وضع سريع تحريم هاى بين المللى عليه اين كشور شده است.
روز جمعه، ۸ سپتامبر، نيكلاس برنز، معاون وزارت خارجه آمريكا در امور سياسى در اظهار نظرى پيرامون اجلاس نمايندگان گروه ۱+5 در روز پنجشنبه، گفت كه اين كشورها در زمينه توافق پيرامون وضع تنبيه هائى عليه ايران به پيشرفت هائى دست يافته اند و ايالات متحده انتظار دارد شوراى امنيت در خلال چند هفته آينده ايران را مشمول تحريم بين المللى قرار دهد.
آقاى برنز اظهار داشت كه دولت ايران در ابتدا در پى ايجاد شكاف بين ايالات متحده و سه كشور بريتانيا، فرانسه و آلمان بود و پس از شكست در اين امر، در صدد تفرقه افكنى بين كشورهاى غربى و چين و روسيه بر آمد.
به گفته اين مقام آمريكايى، در ادامه اجلاس روز پنجشنبه در برلين، نمايندگان گروه ۱+5 به مذاكرات تلفنى خود از روز دوشنبه ادامه خواهند داد.
هدف از اين مذاكرات دستيابى به توافق در مورد نحوه برخورد با ايران به دليل خوددارى اين كشور از عمل به خواست شوراى امنيت براى تعليق غنى سازى اورانيوم است.
قطعنامه ۱۶۹۶ شوراى امنيت كه روز ۳۱ ژوئيه به تصويب رسيد از ايران خواسته است تا فعاليت غنى سازى اورانيوم را از روز ۳۱ اوت متوقف كند اما جمهورى اسلامى اين قطعنامه را غيرقانونى خوانده و آن را رد كرده است.
پيش از آن نيز پنج عضو دايم شوراى امنيت- آمريكا، روسيه، چين، بريتانيا و فرانسه- همراه با آلمان، موسوم به گروه ۱+5- مجموعه پيشنهادهايى را براى حل بحران هسته اى ايران مطرح كرده بودند كه شامل امتيازاتى به اين كشور در برابر تعليق غنى سازى اورانيوم بوده است.
موضع ايران
تا كنون ايران اين شرط را نپذيرفته اما خواستار مذاكراتى پيرامون اين پيشنهادها شده است.
قرار است روز شنبه على لاريجانى، دبير شوراى عالى امنيت ملى و سرپرست مذاكرات هسته اى جمهورى اسلامى، با خاوير سولانا، مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا، در مورد بسته پيشنهادى گفتگو كند.
كشورهاى غربى با مذاكرات براى حل بحران هسته اى موافق هستند اما به طور كلى، شرط آغاز مذاكرات را تعليق غنى سازى اورانيوم در ايران دانسته اند.
جلسه روز پنجشنبه در برلين به منظور دستيابى به موضعى مشترك در مورد بحران هسته اى ايران برگزار شد.
در مقايسه با كشورهاى غربى، دو كشور چين و روسيه، كه داراى روابط تجارى گسترده با ايران هستند، تا كنون از نرمش بيشترى در برابر اين كشور حمايت كرده اند و گفته اند قبل از هر تصميمى، ترجيح مى دهند در انتظار نتايج مذاكرات ايران و اتحاديه اروپا باشند.
مقامات ايالات متحده پيشنهاد متقابل جمهورى اسلامى براى مذاكره بدون پيش شرط و ساير اقدامات اين كشور را نشانه تلاش براى وقت كشى و ايجاد اختلاف در ميان اعضاى شوراى امنيت تلقى كرده اند.
در خبرى ديگر، گزارش شده است كه ايالات متحده مشورت هائى را با ساير اعضاى گروه ۸- شامل هفت كشور پيشرفته صنعتى و روسيه- در مورد تصميم گيرى عليه ايران آغاز كرده و گفتگوهايى را با ژاپن، ايتاليا و كانادا انجام داده است.
به استثناى چين، ساير كشورهاى گروه ۱+5 عضو گروه ۸ هستند.