در فوريه سال ۱۹۹۶ بروز زمين لرزه اى به بزرگى ۱‎/۶ در مقياس ريشتر باعث تخريب كامل روستاى كوچك سفيدآب در جنوب شرقى ايران- واقع ميان كوير لوت و دشت مرگو در افغانستان- شد.
همه آنچه به عنوان سازه در سفيدآب وجود داشت به ۳۰۰ باب ساختمان مى رسيد.
زمين لرزه در ساعت ۳۰‎/۱۱ صبح رخ داد، زمانى كه بسيارى از مردم در خانه هايشان نبودند و در نتيجه تعداد تلفات تنها شش نفر بود.
اما ساكنان اين روستاى دورافتاده حداقل ۱۰۰ كيلومتر با نزديكترين شهر و آبادى در آن منطقه فاصله دارند و سفيدآب بى آنكه كسى بداند لرزيد و خراب شد.
اكنون يك مطالعه جديد در دانشگاه كمبريج نشان مى دهد يك گسستگى در دل زمين به طول ۱۲ كيلومتر و به عمق ۱۰ كيلومتر عامل لرزه بوده است.
بر اساس مطالعات ماهواره اى، اين گسستگى درست در ۴ كيلومترى زير سطح زمين در محل روستا قرار گرفته بوده و زمانى كه شروع به حركت كرده در اثر لغزش يك قطعه بر روى قطعه اى ديگر توانسته دو كيلومتر به سطح زمين نزديك تر شود.
جيمز جكسون از آزمايشگاه هاى لرزه شناسى بولارد در كمبريج كه اين مطالعه را هدايت كرده معتقد است اين گسستگى در سفيدآب به لحاظ زمين شناسى بسيار جوان است و مى تواند بارها و بارها باعث ايجاد لرزه شود همچنان كه پيش از اين نيز با حركت به طرف شمال منطقه باعث ايجاد گودالى بزرگ در نزديكى سفيدآب شده بود.
جكسون در مقاله خود مى پرسد اگر زمين در سفيدآب بارها لرزيده پس چرا مردم هنوز به زندگى در اين نقطه پرت افتاده ادامه مى دهند؟
پاسخ در پديده اى نهفته است كه هيچ كس انتظارش را ندارد.
لرزش زمين در گذشته هاى شايد دور منجر به پيدايش گودالى شده كه به تدريج به درياچه اى در كنار اين روستا بدل شده و آب شيرين درياچه از چشمه هاى طبيعى كف آن تأمين مى شود بنابراين در آن منطقه كويرى مى توان كشاورزى كرد.
حركت زمين در سفيدآب همزمان حياتبخش و ويرانگر بوده است.
بنابر اطلاعات جمع آورى شده در مقاله، چنين الگوى زمين شناسى در سراسر كويرهاى ايران وجود دارد و در لبه هاى گسستگى هاى متعدد زير بستر زمين مى توان به سهولت نشانه هائى از سدهاى زيرزمينى يافت كه آب را انبار مى كنند.
اين انبارهاى آبى، كه مردم به آن قنات مى گويند، گاه تا ده ها كيلومتر طول و تا صدها متر عمق دارند.
آن طور كه در مقاله اشاره شده، بنابر مطالعاتى كه نتايج آن بيش از پنجاه سال پيش به چاپ رسيده عمر قديمى ترين قنات ها به ۲ هزار سال مى رسد.
در اين مقاله با ذكر شواهد به وجود آب در منابع زيرزمينى در مناطق كويرى كه استان هاى كرمان، يزد، سيستان و بلوچستان و خراسان را در برمى گيرد اشاره شده و در هر مورد به سابقه و بزرگى لرزه ها و ميزان آب موجود در زيرزمين و همينطور جمعيت ساكن در منطقه اشاره شده است.
در بخشى از مقاله نيز به سابقه ديدار ماركوپولو در قرن سيزدهم ميلادى از ناحيه اى كويرى به نام طبس گلشن اشاره شده كه زلزله سال ۱۳۵۶ خورشيدى آن را به كلى ويران كرد.
جكسون با نگاه به موضوع رشد سريع زندگى شهرى در ايران و شكل گيرى كلانشهرها در ايران مى نويسد: «انتظار مى رود در چنين شكلى از مهاجرت انسانى به شهرها، برنامه هاى ايمن سازى ساختمان ها نيز به سرعت دنبال شود اما در ايران همه آن هائى كه بايد چاره اى در مقابل زمين لرزه هاى مداوم بيانديشند چشمانشان را به روى خطرات قريب الوقوع زلزله ها بسته اند» .
آمار تلفات ۱۵ زلزله بزرگ ايران با نام محل وقوع و بزرگى لرزه در مقاله قيد شده و نشان مى دهد هر بار چه جمعيت انسانى بزرگى در اثر لرزش شديد زمين جان باخته اند.
«تمام ديوارها و سقف هاى سيصد ساختمانى كه در سفيدآب در اثر زمين لرزه تخريب شدند از خشت خامى ساخته شده بودند كه نور خورشيد آن ها را خشك كرده بود. اين را مى توان در بسيارى ديگر از نقاط زلزله خيز ايران نيز مشاهده كرد. خشت خام بدترين مصالح براى ساختمان سازى در مناطق لرزه خيز است» .
جكسون در پايان مقاله اشاره مى كند در كشورى كه روستاييان آن همواره مى دانسته اند چگونه از مزاياى آب انبار شده در كوير استفاده كنند، اكنون مردم ترجيح مى دهند راهى شهرهايى شوند كه ايمن نيستند.
اين اتفاقى نيست كه منحصر به ايران باشد، بايد در انتظار هجوم دو ميليارد نفر ديگر به شهرها در تمام دنيا بود.

پژوهشگران مى گويند عصبانيت مى تواند سبب ناكارآمدى ريه و اختلالات مزمن شود.
بررسى ۶۷۰ مرد آمريكايى ۴۵ تا ۸۶ ساله كه قبلا نظامى بوده اند، نشان داد كه سيستم ريوى كسانى كه ميزان بيشترى از پرخاشجويى از خود نشان مى دهند نسبت به كسانى كه پرخاشجويى كمترى دارند، عملكرد بدترى دارد.
پژوهشگران دريافتند كه نارسايى سيستم ريه و شش ها در مردان عصبى تر زودتر رخ مى دهد.
به اين ترتيب پژوهشگران اميدوارند راهى براى درمان اختلالات تنفسى بيابند.
اين افراد در سال ۱۹۸۶ از طريق پرسشنامه مورد آزمون پرخاشگرى قرار گرفته بودند. همچنين عملكرد ريه آن ها نيز مورد ارزيابى قرار گرفته و اين آزمون ها در يك دوره هشت ساله مرتبا تكرار شده است.
دكتر رزاليند رايت از دانشكده پزشكى هاروارد كه مديريت اين تحقيق را برعهده داشته است مى گويد: «مردانى كه پرخاشگرى بيشترى داشته اند عملكرد بدترى در سيستم تنفسى داشته اند و ميزان اين اختلال در طول زمان افزايش يافته است.»
ساير مطالعات در اين زمينه نشان داده است كه ضعف عملكرد ريه با افزايش آمادگى براى مزمن شدن اختلالات ريه همراه بوده است كه منجر به بيمارى هاى مزمنى چون اختلالات ريوى و قلبى شده و سبب مرگ مى شود.
شيوه جديد درمان
همان گونه كه دكتر رايت مى گويد به دليل آنكه گروه مورد مطالعه اغلب سفيد پوست بوده، در پايگاه اقتصادى-اجتماعى پائينى قرار داشته و همچنين نظامى سابق بوده اند اين يافته ها را نمى توان به كل جامعه تعميم داد.
عصبانيت و پرخاشجويى مى تواند سيستم عصبى و هورمونى بدن را تحت تأثير قرار داده و منجر به بروز اختلالات مزمنى در برخى از ارگان هاى بدن از جمله شش ها و ريه شود.
دكتر رايت مى گويد: «كاركنان بهداشتى بايد نسبت به وضعيت هيجانى مراجعان هشيار باشند زيرا اين وضعيت در عملكرد سيستم ريوى موثر است.»
آنچنان كه دكتر رايت مى گويد نتايج اين يافته ها مى تواند به تغيير شيوه تفكر ما در باره عوامل خطرزا از طريق انتخاب درمان هاى متفاوتى از جمله رفتاردرمانى شناختى شود.
در همين حال دكتر جان مور گيلون متخصص بيماريهاى ريوى و سخنگوى انجمن قفسه سينه بريتانيا اين مطالعه را يك كار ارزشمند مى خواند: «ميان عصبى بودن در دراز مدت و پرخاشجويى با كاهش عملكرد ريه و شش ها يك ارتباط قابل توجه مشاهده شده است.»
وى مى گويد چه اختلال ريوى ناشى از عوامل هيجانى باشد و چه هر دوى آن ها ناشى از يك عامل سوم باشند، عامل ناشناخته در اين زمينه هنوز كاملاً مشخص نشده است.
با اين حال دكتر گيلون معتقد است: «يافته هاى اساسى سبب افزايش توجه ما به رابطه نزديك ميان روان و بدن مى شود و در سال هاى آتى ممكن است موجب دستيابى به كشفيات مهم ترى در اين زمينه شود.»

سازمان فضانوردى مالزى در تلاش است تا به سوال نيم قرن اخير جهان اسلام در مورد تعيين جهت قبله در فضا پاسخ گويد.
سفينه فضا پيماى روسى سال آينده دو فضانورد مالزيايى را به فضا خواهد برد، از چهار كانديداى اين سفر در مالزى سه نفرشان مسلمان هستند كه دو نفر از ميان آن ها انتخاب خواهند شد.
به نوشته نيوساينتيست، اين فضانوردان در هر نود دقيقه يك بار به دور زمين خواهند چرخيد به اين ترتيب معلوم نيست كه احكام نمازهاى پنج گانه آن ها در فضا چه خواهد شد.
آلن گادلاس استاد الهيأت دانشگاه جرجيا در آمريكا در اين باره مى گويد: «علماى اسلام به اين فضانوردان توصيه خواهند كرد كه نماز خود را بر اساس زمان معمول در زمين بخوانند.»
اما در اين ميان تكليف قبله چه خواهد شد؟ وقتى آن ها در هر نود دقيقه يك بار به دور زمين بگردند چطور مى توانند به سمت قبله نماز بخوانند؟
گادلاس مى گويد: «همين كه آن ها به طرف زمين نماز بخوانند كفايت مى كند.»
حال كه تكليف اوقات نماز و قبله معلوم شد، بايد ديد اين فضانوردان مسلمان چگونه بايد وضو بگيرند؟
حدود صد و پنجاه دانشمند، فضانورد و علماى مذهبى اخيراً در مالزى در همايشى با عنوان «اسلام و زندگى در فضا» گردهم آمدند و در اين باره به بحث و بررسى پرداختند.
به جا آوردن فرائض دينى در فضا در سالهاى اخير به موضوعى جالب توجه بدل شده است، اولين فضانورد اسرائيلى ايلان رامون اگرچه فردى مذهبى نبود ولى مراسم روز شنبه يهودى را در فضا به جا آورد.
والترسايپس مدير بخش روانشناسى ناسا در مركز فضايى جانسون مى گويد كه هنوز درخواست همراه بردن يك شمعدان يهودى براى مأموريت هاى فضايى از سوى فضانوردان يهودى را دريافت نكرده است ولى امكان اينكه بتوان لامپ الكتريكى را به جاى شمع به كار برد وجود دارد.
از بيست و نه فضانوردى كه با سفينه هاى آپولو به فضا رفته اند بيست و سه نفرشان پروتستان و شش نفر بقيه كاتوليك بوده اند.
با اين حال شمار فضانوردان يهودى و مسلمان هنوزقابل توجه نبوده است.