در حالى كه خبر مرگ اكبر محمدى در پى اعتصاب غذا در زندان اوين و اخبارى از وضعيت احمد باطبى، على اكبر موسوى خوئينى، رامين جهانبگلو و تعدادى ديگر از زندانيان سياسى در روزهاى اخير موجى از نگرانى را در بين خانواده هاى آنها و نهادهاى حقوق بشرى رقم زده است، گزارش ها از ديگر نقاط كشور حكايت از وضعيت نامناسب زندانيان سياسى در شهرستان ها دارد.
آذربايجان
با اينكه نزديك به سه ماه از تجمعات اعتراض آميز در شهر هاى مختلف آذربايجان گذشته است اما هنوز تعدادى زيادى از فعالان سياسى، مطبوعاتى و فرهنگى در زندان هاى تبريز، اردبيل، اروميه و... به سر مى برند. بنا به گزارش هاى تشكل هاى مدافع حقوق زندانيان سياسى از داخل كشور و خانواده هاى بازداشت شدگان، اكثر اين زندانيان از روند برخوردهاى صورت گرفته ناراضى هستند و مى گويند روند دادرسى به صورتى ناعادلانه در جريان است؛ و آنها از حق داشتن وكيل مدافع در زمان تحقيقات و مدت بازداشت محروم اند و حتى بازجوئى ها در بسيارى موارد همراه با فحاشى و ضرب و شتم صورت گرفته است.
در حالى كه عده زيادى با قرار وثيقه و ضمانت تا روز تشكيل دادگاه از زندان و بازداشتگاه هاى اطلاعات آزاد شده اند، مقامات قضائى استان هاى آذربايجان شرقى، غربى و اردبيل خبر از صدور احكام جديد داده اند. از اين رو نگرانى ها نسبت به افزايش قابل توجه زندانيان سياسى بيشتر شده است.
به گزارش واحد خبر كميته دانشجويى دفاع از زندانيان سياسى، نام نزديك به ۶۵۰ نفر در كامپيوتر زندان تبريز در ارتباط با اعتراضات اخير در اين شهر به عنوان زندانى سياسى ثبت شده اند. جدا از اين آمار عده زيادى نيز در بازداشت گاه هاى اطلاعات به سر برده اند كه نام آنها در سيستم سازمان زندانها ثبت نشده است.
در حال حاضر از اين افراد، چنگيز بخت آور و دكتر احمد رضايى [حيدر اوغلو] كه تا چندى پيش در زندان اوين و سپس در بازداشتگاه اداره اطلاعات تبريز به سر برده اند به همراه ۱۳ نفر ديگر در زندان تبريز و در بند جديدى به نام بند سياسى نگهدارى مى شوند كه از سه ماه قبل ايجاد شده است. اسامى اين ۱۳ به شرح زير است:
۱- محمد حسن هرگلى [حسن دمير چى] ۶۵ ساله، به اتهام ارتباط با تجزيه طلبان و اغتشاش در نظم عمومى محاكمه و به يك سال حبس تعزيرى و ۵۰ ضربه شلاق محكوم شده است. وى آموزشگاه موسيقى آذربايجان را مديريت مى كرد كه از سه ماه پيش پلمپ شده است.
۲- على گلكار، به اتهام اغتشاش در نظم عمومى و چاپ و پخش اعلاميه محاكمه و به ۷ ماه زندان و ۷۰ ضربه شلاق محكوم شده است.
۳- مهدى بابايى [اوختاى]
۴- على حسين تهمتن، به اتهام اغتشاش در نظم عمومى محاكمه و به ۶ ماه حبس و ۵۰ ضربه شلاق محكوم شده است.
۵- حسن بهارى خواجه، وى به اتهام اغتشاش در نظم عمومى و تبليغ عليه نظام محاكمه و به ۸ ماه زندان به صورت ۵ سال تعليقى و ۷۴ ضربه شلاق محكوم شده است.
۶- مسلم جواد پور، وى به اتهام اغتشاش در نظم عمومى محاكمه و به ۶ ماه زندان و ۵۰ ضربه شلاق محكوم شده است.
۷- يوسف صبرى، وى به اتهام اغتشاش در نظم عمومى زندانى و هنوز محاكمه نشده است.
۸- محمد حسين ديوبندى، وى به اتهام اغتشاش در نظم عمومى محاكمه و به يكسال زندان و پرداخت سيصد هزار جريمه نقدى محكوم شده است.
۹- سليمان [احمد] حيدرى، وى به اتهام اغتشاش در نظم عمومى محاكمه و به ۷ ماه زندان و ۵۰ ضربه شلاق محكوم شده است.
۱۰- اميد اربابى، وى به اتهام اغتشاش در نظم عمومى محاكمه و به ۵ ماه و ۱ روز زندان و ۵۰ ضربه شلاق محكوم شده است.
۱۱- صمد پيوندى
۱۲- حسين اصلى
۱۳- تقى اكبرى، وى محاكمه و به شش ماه زندان و تحمل ۵۰ ضربه شلاق محكوم شده است.
همچنين از ميان زندانيان سياسى و مطبوعاتى اين منطقه هنوز دو تن به نام هاى صالح كامرانى و حسن راشدى در زندان اوين به سر مى برند.
اين تنها زندان هاى تبريز نيست كه از زندانيان مملو شده، ديگر زندان هاى آذربايجان از جمله اردبيل و اروميه نيز تعداد قابل توجهى از زندانيان سياسى را در خود جاى داده اند كه به بخشى از آنها اشاره مى شود:
اردبيل: عباس لسانى، بهروز عليزاده، عليرضا يوسفى، حسين بالازاده، رحيم ترقى، رضا تدين، بخشعلى روحى بخش، عقيل آذردخت، رحيم رضائى، حيات حسن پور
زنجان: رضا عباسى، مرند: صاحبعلى خدابخش، اروميه: ابراهيم معينى، مغان: نادر ولى پور، نقده: عيسى يگانه، مياندوآب: سمندعلِى محمدِى، يونس آقايان، عباداله قاسم زاده، مهدِى قاسم زاده.
كردستان و غرب كشور
شهرهاى كردستان و مناطق غرب نشين وضعيتى بهتر از آذربايجان ندارند. در اين مناطق نيز به طور دائم تعدادى بازداشت و زندانى مى شوند.
روز چهارشنبه گذشته، يك جوان مهابادى به نام «هيمن رحيمى» توسط نيروهاى امنيتى دستگير و روانه بازداشتگاه شد. همچنين طى روز هاى گذشته در روستاى «سرچنار» از توابع مياندوآب، پنج شهروند كرد به نامهاى «جسيم ديانت» ، «سيد رزگار دل كام» ، «رحيم جهانگيرى» ، «امير عمربيل» و «انور عمربيل» به اتهام فعاليت حزبى دستگير شدند. در بوكان سه نفر به نامهاى «رضا قادرى» و دو برادر از خانواده «منصور بيگ» به اتهام تبليغ بر ضد دولت، بازداشت شدند. در كامياران، دادگاه عمومى و انقلاب يك فعال سياسى به نام «منصور سيفى» را در رابطه با اعتراضات مدنى مردم كامياران در تابستان گذشته و شركت در اعتراضات خيابانى به سه سال زندان محكوم كرد.
همچنين حسين محمدى، شاهو ملكى، شاهو رحمانى و كاوه جوانمردى در سقز و سنندج و على رمضانى و ابراهيم كريمى دو جوان ۱۷ و ۱۸ ساله در پيرانشهر از جمله دستگير شدگان در روزهاى اخير هستند.
دو نفر نيز درشعبه دوم دادگاه انقلاب اسلامى سنندج به زندان محكوم شدند. كاوه جوانمرد فعال اجتماعى به اتهام اقدام عليه امنيت ملى، به تحمل ۵ سال حبس تعزيرى محكوم شد. او درجريان اعتراضات تابستان گذشته در كردستان، مدتى را دربازداشت بسربرده وبا قرار وثيقه آزاد شده بود. همين شعبه يك فعال سياسى ديگر به نام سهراب جلالى را به تحمل دوسال حبس درزندان كاشمر محكوم كرد.
از سوى ديگرپيمان نودينيان، عضوهيأت مديره انجمن صنفى معلمان استان كردستان شاخه سنندج ازسوى دادگاه تخلفات ادارى سازمان آموزش وپرورش، به اتهام تحريك معلمان به اعتصاب، دفاع اززندانيان سياسى و برگزارى تجمع روزمعلم، به ۵ سال تبعيد دراستان كهكيلويه وبويراحمد محكوم كرد.
محمد صديق كبودوند از سازمان دفاع از حقوق بشر كردستان مى گويد: «متاسفانه وضعيت زندانيان كرد اصلا مطلوب نيست. از جمله يكى از اعضاى سازمان ما به نام سامان رسول پور به دو سال حبس محكوم و به شهر اردبيل تبعيد شده است. او عليرغم اينكه بيش از ۸ ماه است كه در زندان به سر مى برد هنوز حتى يك روز هم به مرخصى نيامده است.»
در طى ماه هاى گذشته به دليل حجم برخوردهاى صورت گرفته با فعالان سياسى، حقوق بشرى و فرهنگى و روزنامه نگاران در استانهاى شمال غربى و غرب كشور، نهادهاى حقوق بشر با نگرانى بيشترى روند نقض حقوق بشر در ايران را پى گرفته اند. سازمان عفو بين الملل از جمله اين نهاد هاست كه از جمهورى اسلامى خواسته است روند سركوب فعالان ناراضى را متوقف نمايد. اين نهادها، وزارت اطلاعات و قوه قضائيه را متهم مى كنند كه روند دادرسى عادلانه را در برخورد با متهمان ناديده مى گيرند.