تلاش هاى ديپلماتيك و پايان احتمالى جنگ و آغاز ديپلماسى در بحران بوجود آمده در لبنان، روندى آسان نخواهد داشت و اين روند بويژه براى حزب الله از يك سو و ايران و سوريه به عنوان دو كشور حامى حزب الله از ديگر سو، با دردسر فراوان همراه خواهد بود.
ايران خواهان آتش بس فورى در جنگ لبنان است و با هر فرمول سياسى كه به خلع سلاح حزب الله منجر شود، مخالفت مى كند. سوريه نيز موضعى مشابه ايران دارد، گو اينكه در باره مسائل پس از آتش بس به صراحت ايران سخن نمى گويد.
حزب الله اما در باره آينده خود موضعى مبهم اتخاذ كرده است. سيد حسن نصرالله رهبر اين گروه، در نطق هاى اخير خود فقط بر اراده حزب الله بر شكست دادن اسراييل تأكيد كرده و در باره راه حل هاى سياسى براى خاتمه جنگ در كشورش اظهار نظر روشنى نكرده است.
اين در حالى است كه دولت فواد سينيوره نخست وزير لبنان اعلام كرده است كه اعضاى كابينه از جمله وزيران وابسته به حزب الله با طرح سينيوره براى پايان دادن به جنگ موافقت كرده اند.
طرح سينيوره هر چند كه بر آتش بس فورى و عقب نشينى ارتش اسراييل از خاك لبنان به عنوان گام نخست يك راه حل سياسى تأكيد دارد، اما به وضوح بر بسط حاكميت دولت لبنان بر سراسر خاك اين كشور و استقرار ارتش در مناطق جنوبى لبنان تأكيد دارد.
خروج حزب الله از جنوب لبنان؟
استقرار ارتش لبنان در جنوب اين كشور مفهومى جز پايان حضور نظامى حزب الله در جنوب لبنان و خارج شدن اين منطقه از حاكميت نيروهاى سيد حسن نصرالله ندارد.
به واقع سينيوره هيچگاه از حضور شبه نظاميان حزب الله در جنوب لبنان راضى نبوده و بارها از اين موضوع به عنوان «دولت در دولت» انتقاد كرده است.
دولت سينيوره به رغم مخالفت شديدش با حمله ارتش اسراييل به خاك لبنان، تلاش كرده است تا نتيجه جنگ جارى را به نفع گسترش حاكميت خود بر تمامى خاك لبنان معطوف كند و آقاى سينيوره طرح پيشنهادى خود را با توجه به همين سياست تنظيم كرده است.
آيا موافقت وزيران وابسته به حزب الله با طرح سينيوره به معناى موافقت اين گروه با پذيرش استقرار ارتش لبنان در مناطق جنوبى اين كشور است؟
اين نكته چندان روشن نيست، و به نظر مى رسد كه حزب الله براى پيشگيرى از تيرگى روابط خود با دولت لبنان دست كم علاقه اى به ابراز مخالفت با طرح سينيوره ندارد.
اين در حالى است كه منوچهر متكى وزير خارجه ايران تلويحا طرح سينيوره را رد كرده، اقدامى كه به نوبه خود با واكنش نخست وزير لبنان روبرو شده است.
پيامد قطعنامه شوراى امنيت
با اين همه، تصويب قطعنامه پيشنهادى فرانسه و آمريكا در شوراى امنيت سازمان ملل، كار دولت سينيوره و حاميان منطقه اى و بين المللى آن را آسان و شرايط را براى حزب الله و ايران سخت خواهد كرد.
به نظر مى رسد كه قطعنامه احتمالى شوراى امنيت در نهايت به طرح سينيوره بسيار شبيه باشد هر چند كه به احتمال زياد، ترتيب گام هائى كه طبق قطعنامه احتمالى، بايد براى پايان دادن به بحران برداشته شود، با ترتيبى كه سينيوره پيشنهاد كرده است، كاملاً متفاوت خواهد بود.
به رغم اين، قطعنامه شوراى امنيت به احتمال زياد به گونه اى تنظيم خواهد شد كه براى دولت سينيوره قابل پذيرش باشد، اما آيا براى حزب الله و ايران پذيرفتنى خواهد بود؟
به نظر مى رسد دولت ايران هر گونه قطعنامه اى را كه به خلع سلاح حزب الله اشاره داشته باشد، محكوم خواهد كرد و براى اجراى آن همكارى نخواهد كرد. چنين موضعى براى ايران كه دور از محل بحران است، مشكل مستقيمى ايجاد نخواهد كرد، هر چند كه باعث انزواى بيشتر سياسى آن در منطقه و جهان خواهد شد.
حزب الله اما به عنوان حزبى كه در كانون بحران قرار دارد، به راحتى نمى تواند به مقابله با قطعنامه احتمالى شوراى امنيت برخيزد، هر چند كه پذيرش آن نيز به همان ميزان برايش ناراحت كننده خواهد بود.
به هر حال، به هر اندازه كه چشم انداز پايان جنگ نزديكتر شود، حزب الله نيز بيش از پيش براى انتخاب بين جمهورى اسلامى ايران و يا دولت فواد سينيوره خود را تحت فشار خواهد ديد.