سيمور هرش خبرنگار ۶۹ ساله هفته نامه نيويوركر طى چهار دهه گذشته يكى از مشهور ترين روزنامه نگاران آمريكا بوده است.
گزارش هاى تكان دهنده او از قتل عام صدها زن و كودك ويتنامى توسط سربازان آمريكايى در سال ۱۹۶۹ افكار عمومى جهان را عليه آمريكا چنان برانگيخت كه نهايتا اين كشور مجبور به عقب نشينى از ويتنام شد.
هرش در مقاله اى كه آوريل گذشته به چاپ رساند به نقل از منابع خود در وزارت دفاع آمريكا خبر از برنامه ريزى ارتش اين كشور براى حمله اتمى به تاسيسات هسته اى ايران داد. اما او اين هفته در مقاله ديگرى نوشت فرماندهان ارتش آمريكا با اقدام نظامى عليه ايران مخالفت كرده اند.
سيمور هرش طى مصاحبه اى با بى بى سى گفت با وجود اختلافاتى كه بين ارتش و كاخ سفيد وجود دارد، تصميم گيرنده اصلى همچنان رئيس جمهور است:
«اگر رئيس جمهور تصميم به بمباران بگيرد ارتش به او وفادار خواهد بود. اتفاق غيرعادى اى كه افتاده اين است كه افسران ارشد ارتش صريحا گفته اند كه با سياست هاى كاخ سفيد در مورد ايران اختلاف نظر دارند. آنها در مورد عراق با وجود مخالفت هائى كه داشتند پيش از جنگ سخنى نگفتند. آنها از اينكه كاخ سفيد در هنگام حمله به عراق توجهى به هشدارهاى آنها نمى كرد ناراحت بودند.»
وى افزود: «اين فرماندهان اكنون در مورد ايران كارى را مى كنند كه در مورد عراق نكردند يعنى نظرات خود را صريحا ابراز مى كنند. من از اينكه ژنرال پِيس، رئيس ستاد ارتش، درباره خطرات اقتصادى و سياسى بمباران ايران براى آمريكا به رئيس جمهور هشدار مى دهد بسيار متحيرم. زيرا اين وظيفه ارتش نيست. اما با اين وجود و صرفنظر از همه اين مخالفتها و هشدارها دولت بوش هر كارى كه بخواهد مى كند. آنها شايد تا پيش از انتخابات كنگره كه حدود شش ماه ديگر برگزار مى شود كارى نكنند اما فكر مى كنم پس از آن هر كارى بخواهند مى كنند.»

سه عقرب در يك بطرى
طى چند ماه گذشته بسيارى از تحليلگران گفته اند كه نومحافظه كارانى نظير ديك چنى، معاون رئيس جمهور و دونالد رامسفلد، وزير دفاع، نفوذ سابق خود در دولت بوش را از دست داده اند و رئيس جمهور آمريكا بيشتر به نظر افراد واقعگراترى نظير كاندوليزا رايس وزير خارجه گوش فرا مى دهد.
اما هرش مى گويد نومحافظه كاران همچنان نيروى مسلط هستند: «اداره اين كشور بر عهده پرزيدنت بوش، ديك چنى و دونالد رامسفلد است. آنها مثل سه عقرب در يك بطرى با هم هستند. من فكر مى كنم كه آنها اوضاع را در كنترل كامل خود دارند. من مى گويم فكر مى كنم چون از آنچه در ذهن افراد مى گذرد مطلع نيستم.»

ديوانگى محض
سيمور هرش در مقاله خود به نومحافظه كارانى مانند اليوت آبرامز و مايكل دوران، اعضاى شوراى امنيت ملى كاخ سفيد اشاره مى كند كه معتقدند بمباران ايران نه فقط لطمه اى به اوضاع عراق نمى زند بلكه شرايط اين كشور را به نفع آمريكا بهبود نيز مى بخشد.
هرش مى گويد: «اينها معتقدند كه اگر آمريكا ايران را بمباران كند و ايران در مقابل، حملات متحدان شيعه خود در عراق نظير مقتدى صدر عليه نظاميان آمريكا را افزايش دهد اين باعث مى شود كه سنى ها، كردها و شيعيانى كه طرفدار ايران نيستند و سالها با اين كشور جنگيده اند، همگى با هم ائتلاف جديدى را تشكيل دهند. اين نظريه، ديوانگى محض است.»

گسترش دمكراسى، تز اصلى
سيمور هرش در مقاله خود به نقل از مارتين اندك، سفير پيشين آمريكا در اسرائيل، مى نويسد آمريكا با توجه به قدرت نظامى عظيم خود نهايتا مى تواند با يك ايران اتمى كنار آيد اما اسرائيل توان مقابله با چنين تهديدى را ندارد.
از هرش مى پرسم به نظر او نقش لابى اسرائيل در رويكرد سرسخت آمريكا نسبت به ايران چيست؟
«در اين باره نظرات گوناگونى وجود دارد. برخى مى گويند همه مسائل به اسرائيل ختم مى شود. برخى ديگر مى گويند همه اين قضايا به نفت مربوط مى شود. قطعا همه اينها مسائل مهمى هستند. اما به نظر من مهمتر از همه اين است كه اين آقايان يعنى جورج بوش، ديك چنى و دونالد رامسفلد واقعاً اعتقاد دارند كه مأموريت آنها گسترش دمكراسى در خاورميانه است.»

تضمين امنيتى؟
طى چند ماه اخير برخى صاحبنظران آمريكايى از جمله ديويد ايگنيشس ستون پرداز روزنامه واشنگتن پست به دولت بوش پيشنهاد كرده اند كه رهيافت ريچارد نيكسون رئيس جمهور اسبق آمريكا در دهه هفتاد در برخورد با چين را اتخاذ كرده و به تدريج به سمت نزديكى با ايران برود. سيمور هرش با اشاره به پيش شرط آمريكا براى توقف غنى سازى اورانيوم در ايران مى گويد بعيد است كه كاخ سفيد حاضر به تغيير موضع خود شود:
«دولت بوش پيش شرط بزرگى براى مذاكره با ايران گذاشته است. براى همين بود كه رهبر ايران هفته پيش گفت كه مذاكره با آمريكا فايده اى براى ايران ندارد. پس از او احمدى نژاد و لاريجانى هم همين را گفتند. من فكر نمى كنم كه ايران حاضر باشد بگويد: بسيار خوب ما غنى سازى اورانيوم را متوقف مى كنيم. كسى به من چيزى نگفته است و اين نظر شخصى من است. ايرانيان در صورتى حاضر مى شوند كه برنامه هاى اتمى خود را متوقف كنند كه آمريكا به آنها تضمين امنيتى بدهد. من فكر نمى كنم كه آمريكا حاضر به امضاى چنين تعهدى باشد. اسرائيلى ها نيز با آن مخالف خواهند بود.»

جنگ روانى؟
از سيمور هرش پرسيدم از كجا مى داند كه اخبارى كه منابع خبريش به او مى دهند صحت دارد. از كجا مى داند كه آنها با ادعاهايى نظير اينكه پنتاگون براى حمله اتمى به ايران برنامه ريزى مى كند در صدد بهره بردارى از او براى براه انداختن يك جنگ روانى عليه ايران نيستند:
«شما بايد به سوابق من نگاه كنيد. من از سال ۱۹۶۹ تاكنون بعنوان يك گزارشگر كاوشگر كه اخبار محرمانه را افشا مى كند كار كرده ام. من ۳۷ سال است كه اين كاره هستم. قطعا كسى نمى خواهد ديگران از او سوء استفاده و بهره بردارى كنند. من نمى توانم نام منابع خود را افشا كنم اما مى توانم بگويم كه بيشتر آنها را از سالها قبل و حتى پيش از آنكه دولت كنونى روى كار آيد مى شناسم. البته هر چيزى ممكن است. اما واقعيت واقعيت است.»
سيمور هرش آينده را چنين پيش بينى مى كند: «فكر نمى كنم كه تا پيش از انتخابات كنگره در ماه نوامبر اتفاقى بيافتد. اما پس از آن صرفنظر از نتيجه انتخابات، بوش براى دو سال ديگر روى كار خواهد بود. و صادقانه بگويم كه پس از آن اوضاع بسيار ترسناك خواهد بود. بوش دوره آخر رياست جمهورى خود را طى مى كند و براى او انتخابات ديگرى در كار نيست. اين براى همه ما نگران كننده است. زيرا او مى خواهد هر كار مى تواند انجام دهد.»
سيمور هرش افشاگر جزئيات برنامه ريزى پنتاگون براى حمله به عراق و نيز ماجراى شكنجه در زندان ابوغريب توسط ارتش آمريكا بود. منابع او گاهى اخبار نادرستى نيز به وى منتقل كرده اند. اما هرش در مجموع يكى از برجسته ترين روزنامه نگاران كاوشگر در تاريخ آمريكا محسوب مى شود. گزارش هاى او را نبايد كاملاً غيرجدى تلقى كرد.

مهاجرت از ايران كار دشوارى است. دشوارى يافتن راهى براى خروج از ايران، غالبا مانع از كسب اطلاع كافى ازكشور مقصد مى شود و در مواردى تنها به شنيده هائى كه چندان هم دقيق نيست، اكتفا مى شود.
اينكه اين تمايل تا چه حد با شناخت از شرايط زندگى در مهاجرت همراه است يا تنها راه فرارى است از مشكلات، پرسشى است كه در تداركات (دشوار) رفتن از ايران كمتر به آن پرداخته مى شود.
شرايط گرفتن ويزا و نه شرايط مهاجرپذيرى كشورها، ملاكى است كه اغلب مردم براى انتخاب مقصد مهاجرت خود در نظر مى گيرند. اين سوال كه چگونه مى شود به آنجا رفت بيشتر مطرح است تا اينكه كشور مقصد چگونه جائى است.
دليل مهاجرت هر چه باشد آرامش خانواده ها را در هم مى ريزد.
با وجود اينكه تصميم به مهاجرت موضوعى شخصى است اما نمى توان در ايران بود و با پرسش ماندن يا رفتن مواجه نشد، درست مثل كسانى كه قصد مهاجرت دارند.
چند دليل اصلى براى مهاجرت از ايران
۱ مشكلات تحصيلى و شغلى:
تهران چهره به كلى ديگرى به خود گرفته، گستردگى آن باور نكردنى است. اما آنچه كه بيشتر از هر چيز به چشم مى آيد جمعيت جوان است. در تمام ساعات روز جوانان در تمام سطح شهر حضور دارند، اين حضور هر چند چهره شهر را زنده مى كند اما اين دلواپسى را هم به جان آدم مى اندازد كه آينده آنها چه مى شود؟ بازار كار تا چه اندازه مى تواند آنها را جلب كند؟
«زهره»، ۲۵ سال دارد. فارغ التحصيل رشته كامپيوتر است. تا به حال در ۳ آزمون استخدامى شركت كرده اما موفق نشده است. از تلاش دوباره براى يافتن شغل خسته است. او مى خواهد براى ادامه تحصيل به آلمان بيايد.
براى اين كار بايد متحمل هزينه و صرف زمان زيادى، از جمله گذراندن دوره هاى زبان آلمانى، بشود.
هزينه هاى زندگى او در آلمان مى بايد از سوى خانواده اش پرداخت شود كه با توجه به تمكن مالى آنها مشكلى نيست.
خانواده اش از اينكه او بجاى تلاش براى يافتن كار در ايران مى خواهد از ايران برود ناراحتند.
مادرش مى گويد كه اين موضوع آرامش خانواده را بهم ريخته است و باعث درگيرى هر روزه در خانه شده است.
در ميان مهاجرينى كه من در آلمان با آنها مواجه شده ام، اين گروه از مهاجرين در مقايسه با ديگر گروه ها در مهاجرت از موفقيت بيشترى برخوردارند.
در آلمان هم تعداد دانشجويان ايرانى كه با موفقيت تحصيلات خود را به پايان رسانده اند كم نيستند.
در سالهاى اول بعد از انقلاب كه دانشگاه ها در ايران بسته بود دانشجويان ايرانى در شهر كلن در رشته پزشكى بيشترين سهميه دانشجويان خارجى را به خود اختصاص داده بودند.
گروه زيادى از دانشجويان بعد از اتمام تحصيلات خود، در آلمان مانده اند و در رشته هاى مختلف به كار مشغول هستند. پزشكان ايرانى در آلمان از شهرت خوبى برخوردارند.
۲- مشكلات اجتماعى براى برخى از زنان:
فشارهاى اجتماعى و يافتن راهى براى رها شدن از مشكلات خانوادگى از جمله دلايل اصلى است كه زنان را براى رفتن از ايران ترغيب مى كند. هر چند كه تنها دلايلى نيستند كه آنها رابه مهاجرت مى كشاند.
عدم آزادى در نوع پوشش در اماكن عمومى و عدم پشتيبانى قانون از آنها- كه در زمينه هاى مختلف مانند حق طلاق و حق حضانت كودكان مشاهده مى شود- برخى از زنان را به مهاجرت وا مى دارد. حضور سر درگم گروهى از زنان تنها با فرزندانشان در خارج از كشور از جمله نشانه هاى تلاش آنها براى يافتن پشتيبانى قانون است.
اما، زندگى در مهاجرت با وجود آزادى هائى كه در برابر زنان قرار مى دهد، از دشوارى هاى زندگى آنها در شرايط تازه نمى كاهد.
زنان در مهاجرت با شرايطى روبرو مى شوند كه بكلى برايشان تازه است و براى يافتن هر راه حلى مى بايد به تنهايى گام بردارند.
در موارد زيادى زنان در سالهاى اول مهاجرت رفاه مالى زندگى در ايران را از دست مى دهند. نامعلوم بودن وضعيت اقامتى و مشكلات در اردوگاه هاى پناهندگى نيز مى تواند باعث شود كه فرزندان آنها از اين كه در تصميم مهاجرت نقشى نداشته اند، به مادرانشان اعتراض كنند.
در عين حال آنچه زنان را به تحمل دشوارى ها وامى دارد حمايت هاى اجتماعى و امكان شروع زندگى تازه است.
۳- فقط مى خواهم بروم... «
مهاجرت با خانواده دشوارتر است. بخصوص با بچه ها. براى راضى كردن آنها به رفتن مى بايد تصويرى از زندگى در مهاجرت داد كه از واقعيت به كلى دور است.
با وجود اينكه جوانان از مهاجرت استقبال مى كنند اما فرزندان در سنين پايين تر سخت از محيط اطرافشان دل مى كنند.
خانواده اى متشكل از مادر، پدر و ۲ فرزند ۷ و ۹ ساله درصدد مهاجرت هستند. خانه خود را فروخته اند، بطور موقت در خانه يكى از اقوام خود زندگى مى كنند و در انتظار روزى هستند كه قاچاقچى آنها را با خود ببرد.
پدر خانواده مى گويد:» فكر مى كنم اينكه ما اجازه نداديم بچه ها به مدرسه بروند كار درستى نبود براى اينكه آنها تمام روز در خانه ناراحتند اما از طرف ديگر فكر مى كرديم آنها در مدرسه در مورد رفتن حرفى بزنند و كارمان خراب شود. از اول قرار نبود اينقدر طول بكشد. ما فكر مى كرديم دو ماه قبل مى رويم. قاچاقچى قول انگلستان را به ما داده. به هرحال بچه ها در اينجا آينده ندارند. من هم نمى توانستم فشارهاى كارى را تحمل كنم. برادر من چند سال قبل به آلمان رفت و الان زندگى خوبى دارد. كاش ما هم چند سال قبل به فكر رفتن مى افتاديم. وقتى بچه ها كوچكتر بودند و يا اصلا نبودند. «
مهاجرت بدون داشتن آگاهى از شرايط مهاجرت، تحمل شرايط تازه را دشوار مى كند.
در دفاتر مشاوره، شنيدن توضيحات در مورد قوانين و نوع زندگى درمهاجرت، شمار زيادى از ايرانيان را نگران و بهت زده مى كند.
مهاجرت به هر دليلى كه اتفاق افتاده باشد، ناگزير مى بايد نگاهى هم به اين سو داشته باشد.
هر چند انتخاب كشور براى مهاجران ايرانى محدود است اما هر چه مهاجرت آگاهانه تر صورت بگيرد تحمل شرايط آن و سازش با آن بهتر صورت مى گيرد.

واشنگتن- آمريكا قصد دارد تابوى دهها ساله اش را بشكند و درباره استفاده صلح آميز از انرژى هسته اى با روسيه وارد معامله بشود و اين عمل در شرايطى كه روسيه كه تمام بارش را روى دوش غربى ها انداخته بود، تا آنها از دست يابى ايران به سلاح اتمى جلوگيرى كنند، يك تحول مهم است.
مقامات رسمى مى گويند كه مذاكرات هنوزدر مراحل اوليه است و به نظر نمى رسد كه جزئيات اين گفتگو ها در جلسه آخر هفته گروه هشت در سن پترزبورگ كه ولاديمير پوتين ميزبان آن است، برملا بشود. اگر اين معامله انجام بشود، روسيه به عنوان اداره كننده مراكز نگهدارى سوخت مصرفى رآكتورهاى آمريكايى، ميلياردها دلار به دست مى آورد.
اين موضوع كه ابتدا توسط واشنگتن پست در روز يكشنبه مطرح شد، مى تواند به باز شدن گره رابطه آمريكا و روسيه بيانجامد، كه زمانى رقيب ابر قدرت اين كشور بود و اتهامات آمريكا مبنى برمحدود شدن دموكراسى و آزادى بيان توسط آقاى پوتين و خشم واشنگتن نسبت به اينكه مسكو از تحريم ها عليه ايران و كره شمالى حمايت نكرده است، اختلافات را بيشتر كرده بود.
اما در آمريكا هم همه چيز براى شروع مجادله مهيا است؛ بعضى از محافظه كاران از پرزيدنت بوش خواسته اند براى نشان دادن نارضايتى خود، جلسه سن پترزبورگ را بايكوت كند. گروه هاى طرفدار محيط زيست هم كه عميقا از استاندارد هاى امنيتى انرژى اتمى در روسيه نگرانند، اعتراض خواهند كرد.
به نظر مى رسد كه ايران با طفره رفتن در دادن پاسخ به بسته پيشنهادى گروه مذاكره كننده اروپايى، كه به منظور تشويق رژيم اسلامى به دست كشيدن از غنى سازى اورانيوم ارائه شده، در رأس موضوعات مورد گفتگوى سران كشور هاى عضو گروه هشت باشد. غرب مظنون است كه اين غنى سازى براى ساختن بمب اتمى باشد.
روسيه از هر نوع حمايت از تحريم هاى سازمان ملل كه منجر به حمله نظامى آمريكا به ايران بشود، ممانعت كرده است. اما دولت بوش معتقد است كه يك معامله صلح آميز و پرمنفعت، روسيه را رام خواهد كرد. آخرين معامله، ممكن است پيشنهاد روسيه را مبنى بر غنى سازى اورانيوم ايران در خاك روسيه كه واكنش هاى مختلفى را از طرف ايران دربر داشت، دوباره زنده كند.
با اين حال، روز گذشته، ايران به گروه هشت هشدار داد تا درباره برنامه هاى اتمى اين كشور، تصميمى اتخاذ نكنند؛ وگرنه مذاكرات جارى ايران و اروپا كه مورد حمايت آمريكا هم هست، به خطر مى افتد. منوچهر متكى، وزير امور خارجه ايران گفت: «هرگونه تصميم گيرى خام و ناقصى كه توسط اجلاس سران گروه هشت گرفته شود، ممكن است به زيان مذاكرات مثبت باشد.»
منبع: اينديپندنت، ۱۰ ژوئيه ۲۰۰۶