دولت ايران از سازمان علمى و فرهنگى ملل متحد (يونسكو) خواست تا براى جلوگيرى از حراج لوحه هاى باستانى گلى ايرانى در آمريكا مداخله كند.
دادگاه فدرال ايالت ايلى نوى آمريكا روز ۲۸ ژوئن گذشته (هفتم تير) حكم داد كه آثار تاريخى متعلق به دولت ايران كه در دانشگاه شيكاگو در ايالت ايلى نوى به امانت گذاشته شده است حراج شود تا از درآمد حاصله به خانواده هاى پنج شهروند آمريكايى كه نه سال پيش در انفجارى در بيت المقدس جان باختند غرامت پرداخت شود.
گروه فلسطينى حماس كه مورد حمايت ايران است در آن زمان مسئوليت اين بمبگذارى را كه در بازارچه اى در بيت المقدس رخ داد به عهده گرفت و اكنون دادگاه فدرال ايالت ايلى نوى با مسئول شناختن ايران حكم داده كه از از محل داراييهاى دولت ايران در آمريكا به خانواده هاى قربانيان غرامت پرداخت شود.
دولت ايران رسماً به اين حكم اعتراض و اعلام كرده كه به مراجع داورى بين المللى شكايت خواهد كرد.
دانشگاه شيكاگو هم نسبت به حكم دادگاه اعتراض و درخواست تجديدنظر كرده است.
به گزارش تلويزيون ايران، اسفنديار رحيم مشايى، رئيس سازمان گردشگرى و ميراث فرهنگى ايران نامه اى به دبيركل يونسكو نوشته و از او خواسته است براى جلوگيرى از قطعى شدن و اجراى حكم دادگاه آمريكايى اقدام كند.
احمد جلالى، نماينده ايران در يونسكو نيز به تلويزيون ايران گفته كه رأى دادگاهى آمريكايى ناقض پيمانى بين المللى است كه اعضاى يونسكو، از جمله آمريكا را موظف مى سازد تدابيرى اتخاذ كنند تا از ورود، صدور و انتقال مالكيت غيرقانونى اموال فرهنگى و آثار باستانى كشورهاى عضو جلوگيرى شود.
به گفته وى، آمريكا به عنوان عضو يونسكو موظف است، از مالكيت ايران بر اموال فرهنگى و تاريخى خود صيانت كند.
گيل استاين، مدير مؤسسه خاورشناسى دانشگاه شيكاگو كه لوحه هاى گلى ايرانى در موزه آن نگهدارى مى شود نيز در نامه اى به رئيس سازمان گردشگرى و ميراث فرهنگى ايران، اين لوحه ها را مجموعه تحقيقاتى غيرقابل جايگزينى خوانده و تأكيد كرده كه به نبرد حقوقى براى نقض حكم دادگاه ادامه خواهد داد.
لوحه هاى مزبور كه گلنوشته هائى به خط ميخى است به دوران داريوش اول، شاهنشاه هخامنشى يعنى بيش از دوهزارو پانصد سال پيش تعلق دارند در سال ۱۹۳۷ ميلادى به دست باستانشناسان آمريكايى در تخت جمشيد كشف شده و از آن هنگام به عنوان امانت در اختيار دانشگاه شيكاگو هستند.
مؤسسه خاورشناسى دانشگاه شيكاگو دو سال پيش سيصد لوحه گلى هخامنشى را به ايران بازگرداند.
اين گلنوشته ها به زبان عيلامى و خط ميخى و حاوى اطلاعاتى درباره زندگى روزمره نظير جيره روزانه كارگران و دستمزد آنها هستند.
همچنين نام سرزمينهايى كه اين كارگران، از جمله مصر و هند و يونان از آن آمده بودند و در آن زمان بخشى از شاهنشاهى عظيم ايران بود در اين لوحه ها ثبت شده است.
ابعاد اكثر اين لوحه ها از اندازه يك كارت اعتبارى تجاوز نمى كند و هر كدام از آنها مربوط به يك مورد معامله مى شود.
دانشگاه شيكاگو در سال ۱۹۵۱ نيز بيش از ۳۷ هزار عدد از اين الواح را به ايران بازگردانده بود.