روزنامه گاردين چاپ بريتانيا در مقاله اى در شماره روز پنجشنبه، ۲۲ ژوئن، به مناسبت سالگرد انتخابات رياست جمهورى ايران به بررسى موقعيت محمود احمدى نژاد، برنده نهايى آن انتخابات پرداخته است.
در اين مقاله كه با عنوان «تلاش رقباى احمدى نژاد براى كسب موقعيت» و به قلم سايمون تيزدال انتشار يافته، آمده است كه با انتخاب آقاى احمدى نژاد، بسيارى از ايرانيان به اين نتيجه رسيدند كه دوره كوتاه اصلاحات در اين كشور با خاتمه رياست جمهورى محمد خاتمى به پايان رسيده است.
نويسنده مى افزايد كه نومحافظه كاران در آمريكا نيز نتيجه گرفتند كه سقوط نظام روحانى سالارى در ايران صرفا با شورش مردمى كه از خارج تشويق شود امكان دارد اما يك سال پس از اين ماجرا و با وجود اختصاص ۷۵ ميليون دلار به تبليغات آمريكا عليه ايران هنوز عملى نشده است.
گاردين مى نويسد كه در حال حاضر، محافظه كاران سياسى و دينى در ايران، كه از حمايت فكرى (آيت الله) محمد تقى مصباح يزدى برخوردارند، تمامى اهرم هاى قدرت از جمله مجلس را در اختيار دارند و آيت الله على خامنه اى نيز ظاهرا بر ترديدهاى اوليه خود در مورد قابليت هاى آقاى احمدى نژاد فايق آمده و در اختلاف ايران و غرب علنا از وى حمايت كرده است.
نويسنده گاردين به نقل از شيرزاد بزرگمهر، سردبير روزنامه ايران نيوز، مى گويد كه مخالفان دولت مشغول سازماندهى و گروهبندى مجدد بوده اند اما اين اقدام نتيجه اى نداشته و بسيارى از مردم آنان را نيرويى محسوب مى كنند كه قابليت خود را از دست داده است.
در ادامه مقاله گاردين آمده است كه گرچه نشانى از خيزش مردمى عليه حكومت روحانيون ديده نمى شود، اما علايم نارضايى و انتقاد علنى از دولت كاملاً رايج است و با وجود محدوديت هاى شديد و گاه سركوبگرانه عليه چنين اقداماتى، مردم ايران از حق خود در داشتن حداقل دموكراسى صرفنظر نكرده اند.
به گفته نويسنده مقاله، مانند روسرى هاى اجبارى زنان تهران، مردم مرزهاى تعيين شده در اين زمينه را همچنان عقب مى كشند.
اتهام خلف وعده دولت
گاردين در ادامه اظهارات نورالدين پيرموذن، نماينده اردبيل در مجلس، را نقل مى كند كه گفته است شعارها، وعده ها و سياست هاى دولت براى كاهش مشكلات تنها باعث بدتر شدن اوضاع شده و اين سياست ها به فرار سرمايه دامن زده و از دادن سهم مردم از عايدى نفت هم خبرى نيست كه اشاره اى به وعده انتخاباتى آقاى احمدى نژاد براى توزيع پول نفت بين مردم است.
گاردين مى نويسد كه عجيب اين است كه رئيس جمهورى ايران به دليل افزايش يارانه ها براى استان هاى فقر زده اى مانند خوزستان و بلوچستان نيز با انتقاد تشكيلات حكومتى مواجه است.
اخيرا، گروهى متشكل از حدود پنجاه اقتصاددان در نامه اى به آقاى احمدى نژاد وى را متهم كردند كه مانع از جلب سرمايه گذارى خارجى مى شود، يك اقتصاد متمركز دولتى را اداره مى كند و باعث فرار مغزها شده است.
به نوشته گاردين، محمد عطريانفر، پايه گذار روزنامه شرق، دولت را به سوء مديريت اقتصاد و عوايد سرشار نفت متهم كرده و گفته است كه اين وضعيت بدتر از اوضاع در زمان شاه است.
نويسنده گاردين اضافه مى كند كه هفته جارى، و پس از آنكه مأموران پليس با توسل به زور زنان تظاهركننده تهرانى را متفرق كردند، دولت به رويارويى با مردم هم متهم شد.
گاردين مى نويسد كه تبعيض جنسيتى در ايران به موضوعى بحث برانگيز مبدل شده و نيره اخوان، از نمايندگان مجلس، خطاب به آقاى احمدى نژاد و وزيران وى گفته است كه در ارتباط با مطالبات جنسيتى و قومى، كشور در مرحله حساسى به سر مى برد.
انتخابات خبرگان و تحولات آتى
به نوشته گاردين، انتظار مى رود انتخابات مجلس خبرگان در پاييز سال جارى با رقابت و مبارزات سختى همراه باشد.
گاردين اظهار نظر مى كند كه انتظار مى رود اكبر هاشمى رفسنجانى، رقيب اصلى محمود احمدى نژاد در انتخابات رياست جمهورى، از جمله نامزدهاى انتخابات خبرگان باشد و اين امر ممكن است مقدمه اى براى تلاش براى رسيدن وى به بالاترين مقام در جمهورى اسلامى باشد كه در حال حاضر آيت الله خامنه اى، حامى آقاى احمدى نژاد، آن را در اختيار دارد.
گاردين از قول يك منبع آگاه نقل مى كند كه گفته است هاشمى رفسنجانى مايل به دستيابى به مقام رهبرى است اما با موانع مهمى مواجه است زيرا دو گروه رقيب ممكن است راه يكديگر را سد كنند.
به نظر گاردين، در چنين صورتى، ممكن است لازم باشد ديدگاه آيت الله خمينى در مورد قرار گرفتن يك روحانى ارشد در مقام رهبرى مورد بازنگرى قرار گيرد.
اين روزنامه از قول همان منبع مى نويسد كه در آينده هيچ شخصى اجازه نخواهد يافت تا تمامى قدرت را در دست خود متمركز كند.
نويسنده گاردين در خاتمه اين مقاله نتيجه مى گيرد كه در مورد تحولات آتى، همگان در يك مورد اتفاق نظر دارند و آن اينكه اگر تغييرى روى دهد، ايرانيان و نه خارجيان هدايت آن را در دست خواهند داشت.
