آيت الله خامنه اى، رهبر جمهورى اسلامى، در اظهاراتى كه ممكن است مناقشه هسته اى ايران را با مشكلات جديدى روبرو كند مذاكره با آمريكا را صريحا رد كرد.
او كه در ديدار با رئيس جمهورى سنگال سخن مى گفت اين مذاكره را بى فايده دانست و افزود كه ايران نيازى به آن ندارد.
اظهارات جديد آيت الله خامنه اى در باره موضوع مذاكره با آمريكا مى تواند جامعه جهانى را در باره مواضع واقعى جمهورى اسلامى با سردرگمى مواجه كند.
رهبر ايران در حالى مذاكره با آمريكا را كلاً بى فايده مى داند كه مقامات ديگر جمهورى اسلامى در هفته هاى اخير از پيشنهاد آمريكا براى مذاكره مستقيم استقبال كردند و تنها مى گفتند كه اين گفتگوها بايد بدون پيش شرط صورت گيرد.
دولت آمريكا چند هفته پيش پس از حدود سه دهه خصومت بين دو كشور براى اولين بار پيشنهاد كرده بود كه براى حل مناقشه هسته اى ايران با جمهورى اسلامى مستقيما مذاكره كند مشروط بر آنكه ايران فعاليت غنى سازى اورانيوم را تعليق كند.

رد اصل مذاكره
ولى آقاى خامنه اى نه فقط پيش شرط ها را نمى پذيرد بلكه اصل مذاكره را رد مى كند و مى گويد قدرت هاى بزرگ از بحث مذاكره براى فشار آوردن به كشورها استفاده مى كنند.
او بار ديگر تأكيد كرد كه ايران در باره حق مسلم دستيابى به فناورى هسته اى با هيچ كس مذاكره نمى كند ولى حاضر است كه در باره نظارت به فعاليت هاى هسته اى ايران به گفتگو بنشيند.
رهبر جمهورى اسلامى كه در ديدار با رئيس جمهورى سنگال سخن مى گفت تأكيد كرد كه ملت هاى اسلامى بايد از طريق ايستادگى در مقابل توقعات آمريكا و صهيونيست ها به حقوق خود دست يابند.
مخالفت صريح آيت الله خامنه اى با اصل مذاكره با آمريكا در موقعى عنوان مى شود كه سياست واشنگتن در تعيين شرط براى آغاز گفتگو با ايران از سوى بعضى از كشورهاى جهان و حتى متحدان آمريكا زير سئوال رفته بود.
با توجه به استقبال اوليه مقامات ايران از پيشنهاد آمريكا براى مذاكرات، دولت بوش در روزهاى اخير تحت فشار بوده كه شرط تعليق غنى سازى براى آغاز گفتگوها را تعديل كند تا بتوان مناقشه هسته اى ايران را از راه هاى ديپلماتيك حل كرد.
ولى حال كه رهبر ايران اصل مذاكره با آمريكا را رد مى كند از اين فشارها كاسته خواهد شد و دولت آمريكا به منتقدان خود خواهد گفت كه مشكل تعيين پيش شرطها نيست بلكه مانع اصلى رهبرى جمهورى اسلامى است كه نمى خواهد از راه ديپلماسى مناقشه هسته اى را حل كند.
البته ممكن است مخالفت صريح آقاى خامنه اى با اصل مذاكره با آمريكا تا حدى ناشى از آن است كه او احساس مى كند آمريكا با طرح موضوع مذاكره با جمهورى اسلامى در واقع نمى خواهد با ايران بنشيند و مشكلات دو طرف را حل كند بلكه مى خواهد از آن به عنوان ابزارى براى در فشار گذاشتن جمهورى اسلامى بهره بگيرد.

مواضع متناقض
موقعى كه در چند هفته پيش مقامات ارشد ايران از پيشنهاد آمريكا براى مذاكره استقبال كردند خوشبينى در داخل كشور و در سطح جهانى به حل مسالمت آميز مناقشه هسته اى ايران افزايش يافت.
ولى سخنان جديد رهبر كشور دوباره وضعيت را پيچيده تر خواهد كرد وحتى بر فعاليت هاى اقتصادى در كشور اثر خواهد گذاشت.
اين اظهارات متاقض مقامات ارشد كشور در باره موضوع مذاكره با آمريكا اين تصور را در جهان ايجاد مى كند كه معلوم نيست در ايران با چه كسى طرف هستند. كشورهاى جهان نمى دانند كه اگر وزير امور خارجه و يا دبير شوراى عالى امنيت ملى جمهورى اسلامى از سياستى استقبال كردند اين موضع رسمى ايران است يا اينكه همگان بايد صبر كنند تا ببينند رهبر چه مى گويد.
در هر صورت به نظر مى رسد كه مشكل بزرگتر اين است كه براى آيت الله خامنه اى پذيرش اين موضوع كه روزى جمهورى اسلامى با آمريكا بنشيند و اختلافات دو طرف را رفع كنند همچنان دشوار است.
درست است كه جمهورى اسلامى بارها چنان در سياست خارجى از مصلحتگرايى پيروى كرده كه باعث شگفتى بسيارى از ناظران شده است. ولى گويا شكستن تابوى گفتگو با به اصطلاح شيطان بزرگ كار آسانى نيست و يا اينكه حداقل فعلا ضرورت آن از سوى رهبران جمهورى اسلامى درك نشده است.