محمد تقى مصباح يزدى جمعه گذشته بار ديگر به مشهد رفت تا در همايش «حاميان دولت اسلامى» مرحله تازه اى از هماهنگى براى انتخابات مجلس خبرگان را رقم بزند. اودر سالن مهران مشهد به اعضاى تشكل تازه تاسيس «حاميان دولت اسلامى» گفت: «نمى توان انتظار داشت در يك كشور هفتاد ميليون نفرى همه صالح و شايسته باشند اما تربيت هفت ميليون انسان با ايمان دور از انتظار نيست.»
همزمانى اظهارات مصباح با سخنان شاگردش، محسن غرويان مبنى بر اينكه «انديشيدن از حيثى جرم نيست، اما از حيثى مى تواند جرم باشد» ، و شكايت برخى از طرفداران مصباح از روزنامه جمهورى اسلامى كه طى مقاله اى جريان مصباح يزدى را با وهابيت، و فرقان مقايسه كرده بود، به نظر برخى از ناظران از شروع دور ديگرى از دورخيز مصباح يزدى براى فتح مجلس خبرگان خبر مى دهد.
امت هفت ميليونى
در هفته هاى اخير گروهى تازه تاسيس با عنوان «حاميان دولت اسلامى» فعاليت گسترده اى را در سطح كشور آغاز كرده است. همايش هاى اين گروه در شهرهاى مختلف كشور، تحت حمايت و پشتيبانى استانداران و برخى از نهادها برگزار مى شود. در اغلب همايش هاى اين تشكل استانداران و سخنرانانى از طيف مصباح يزدى شركت داشته اند. در تازه ترين اين همايش ها، كه با شركت كامران باقرى لنكرانى، استاندار خراسان رضوى، و برخى ديگر از راستگرايان نزديك به دولت برگزار شد، مصباح يزدى به تبيين دولت اسلامى موعود پرداخت و درباره راه هاى تشكيل چنين دولتى سخن گفت.
مصباح يزدى در اين همايش به طور ضمنى جمهورى اسلامى را به دور از دولت اسلامى موعود دانست و درباره ويژگى هاى چنين دولتى گفت: «مطابق آيات قرآن از ويژگيهاى دولت اسلامى آن است كه افراد صالح در آن حاكم باشند.» مصباح يزدى هدف نهايى جامعه اى كه دولت اسلامى در آن استقرار مى يابد را «هدف غايى خلقت در قرآن يعنى پرستش خداوند» دانست. او شرط تحقق چنين دولتى را وجود گروه شايسته اى از مردم دانست كه «به خدا ايمان مطلق داشته و در عمل نيز متعهد به اجراى فرمانهاى الهى باشند.»
مصباح يزدى با رد نظريات مختلف درباره تشكيل جامعه ايده آل اظهار داشت: «برخى گفته اند اگر علم و سواد مردم و يا اقتصاد جامعه را بالا ببريم به جامعه اى ايده آل دست مى يابيم، اما طبق اين نظريه سرمايه داران حاكمان جامعه خواهند بود. قطعا پول و علم به تنهايى نمى توانند حل مشكل كرده و جامعه ايده آل بيافرينند بلكه گاهى آفت نيز محسوب مى شوند.» او با استناد به آيه اى از قرآن مبنى بر اين كه خدا به كسانى كه به عمل صالح ايمان دارند وعده تحقق داده است، «حكومت شايستگان» ، «حاكم بودن ارزش هاى دينى در جامعه» را از جمله ويژگى هاى جامعه ايده آل اسلامى كه «ممكن التحقق» است دانست. مصباح يزدى هم چنين با رد اين تفسير كه حكومت الهى موعود تنها با ظهور امام مهدى محقق خواهد شد، گفت: «برخى اين آيه از قرآن را منحصر به يك مرحله تاريخى از بشر يعنى ظهور حضرت بقيه الله مى دانند اما آنچه از اين آيه بر مى آيد اين است كه اين وعده يك قاعده كلى است و هر جا مصاديقش پيدا شود اين وعده خدا هم محقق خواهد شد.»
او اضافه كرد: «اگر در اين آيه گفته مى شد كه همه مردم، شايسته و به يكباره مومن شوند، قطعا چنين چيزى امكان پذير نبود ولى آنچه در اين آيه ذكر شده اين است كه گروه شايسته اى از مردم كه جهان بينى و ايمان صحيح دارند وقتى بر جامعه حاكم شوند وعده محقق خواهد شد و در اين صورت، جامعه اى كه اسلام معرفى كرده قابل تحقق است.»
مصباح يزدى برخلاف ديگر سران جمهورى اسلامى كه مدام از جمعيت هفتاد ميليونى كشور به عنوان «ملت مسلمان» سخن مى گويند بر اين نكته تأكيد كرد كه «نمى توان انتظار داشت در يك كشور هفتاد ميليون نفرى همه صالح و شايسته باشند اما تربيت هفت ميليون انسان با ايمان دور از انتظار نيست.» او همچنين خواستار انتخاب جوانان متعهد و پرورش آنها براى تشكيل دولت اسلامى موعود شد و گفت: «اگر ما بخواهيم به اين جامعه مطلوب الهى برسيم بايد سعى كنيم جوانان متعهد را براساس ارزش هاى اسلامى تربيت كنيم تا اينها نخبگانى شوند كه شايسته حكومت بر چنين جامعه اى شده و ساير مردم نيز در سايه حكومت شايستگان به رفاه و امنيت نائل شوند.»
انديشه هم جرم است
همزمان با سخنرانى مصباح يزدى در مشهد و گسترش فعاليت هاى تشكل تازه تاسيس «حاميان دولت اسلامى» در كشور، روز گذشته روزنامه رسالت سخنان محسن غرويان يكى از شاگردان مصباح در باره «جرم بودن آزادى انديشه» را منتشر كرد. غرويان كه سخنانش تشريح علنى تر عقايد مصباح يزدى است، چند ماه پيش هم گفته بود كه از نظر آيت الله خمينى مردم نقشى تعيين كننده اى در تشكيل حكومت اسلامى ندارند. سخنى كه با عكس العمل تند هواداران بنيانگذار جنهورى اسلامى روبه رو شد. اين بار اما محسن غرويان، آزادى انديشه را «خلطى بس بزرگ و پر مخاطره» نام داد. شاگرد مصباح يزدى در مقاله اى با عنوان «نگاه دين به آزادى انديشيدن چيست؟» تأكيد كرده بود كه: «اصل توان تفكر و قدرت انديشيدن، امرى ارزشى نيست، اما به چه انديشيدن و كيفيت متعلق و غايت و ثمره فكر و انديشه، امرى است كه بار ارزشى دارد و در باب آن مى توان سخن از حسن و قبح و بايستگى و نبايستگى به ميان آورد.»
غرويان اضافه كرده بود كه: «برخى ميان موجوديت و حقانيت خلط مى كنند و بر اين مبنا مغالطه اى سامان مى دهند كه: چون آدمى مى انديشد، پس هر انديشه اى حق است و هر انديشمندى، بهره اى از حقيقت را در محتوا و درونمايه افكار خويش عرضه مى كند. اين، به نظر ما خلطى بس بزرگ و پرمخاطره است.»
او تأكيد كرد كه «نبايد فريب شعار زيباى آزادى انديشه» را خورد. بايد ديد: «در پس انديشه ها، چه اغراض و اهدافى منظور نظر است. تاريخ بشر را انديشه ها راه مى برند و اين راه ممكن است، راه ظلمت و تاريكى باشد و ممكن است طريق نور و فروغ و سعادت باشد.» غرويان هم چنين نوشته كه انديشيدن تا زمانى جرم نيست كه «ظهور بيرونى اجتماعى پيدا نكند... اما آنگاه كه فكر و انديشه، ابراز مى شود و در جامعه بروز و ظهور مى يابد از ديدگاه حقوقى و جرم شناسى، مى توان آن را مورد تعقيب قرار داد و بررسى نمود.»
غرويان در ادامه مقاله اش در روزنامه رسالت نوشت: «وقتى گفته مى شود انديشيدن جرم نيست، بايد به همه ابعاد و توالى و جوانب آن توجه كرد. انديشيدن از حيثى جرم نيست، اما از حيثى مى تواند جرم باشد.» او دليل جرم بودن آزادى انديشه را اين دانسته بود كه «اصولا همه مجرمان تاريخ و بزهكاران جامعه، قبل از اينكه مرتكب جرم شوند، مى انديشند. عمل و رفتار همواره به دنبال انديشيدن و تصور ذهنى صورت مى گيرد.» با چنين استدلالى شاگرد مصباح يزدى بر لزوم پيشگيرى از انديشه پيش از تحقق آن تأكيد كرده و نوشته بود كه: «بنابراين مى توان انديشه را به لحاظ آنچه كه اين انديشه بدان منتهى و منجر مى شود، مورد بررسى و قضاوت قرار داد... فريب شعار زيباى آزادى انديشه را نبايد خورد. بايد ديد در پس انديشه ها، چه اغراض و اهدافى منظور نظر است... ثبوتا ممكن است كه آزادى انديشه و ابراز هر عقيده اى در ميان آدميان بشر را به راهى سوق دهد كه پايانش تباهى و ظلمت و شقاوت باشد، چه اينكه اثباتا نيز اين امر تحقق يافته است.»