روز چهارشنبه، ۲۱ ژوئن، اجلاس رهبران اتحاديه اروپا و ايالات متحده در وين برگزار شده و بحران هسته اى ايران، جنگ عراق، كمك به افغانستان، آزمايش موشكى كره شمالى و وضعيت بازداشتگاه گوانتانامو از جمله موضوعات مورد بررسى است.
در اين اجلاس، اتريش كه رياست دوره اى اتحاديه اروپا را برعهده دارد برچيدن هر چه سريعتر بازداشتگاه نظامى آمريكا در خليج گوانتاناموى كوبا دنبال مى كند در حاليكه مقامات اروپايى خواستار پايان بازداشت شهروندان خارجى مظنون به ارتباط با تروريسم در بازداشتگاه گوانتانامو و زندان هاى مخفى سازمان مركزى اطلاعات آمريكا هستند.
مقامات اتريشى قبلا ادامه كار بازداشتگاه گوانتانامو را غيرقابل قبول دانسته و تأكيد كرده بودند كه مبارزه جهانى با تروريسم بايد با رعايت كامل موازين حقوق بشر صورت گيرد.
جورج بوش، رئيس جمهورى آمريكا، در وين گفت كه نگرانى هاى اروپا در اين زمينه را درك مى كند و درصدد است كه اين بازداشتگاه را تعطيل كند اما اضافه كرد كه بسيارى از زندانيان گوانتانامو قاتلينى بى رحم هستند.
بحران هسته اى ايران، آزمايش موشكى كره شمالى، رواديد ورود به آمريكا براى برخى شهروندان اروپايى و مسايل اقتصادى و زيست محيطى نيز در دستور كار رئيس جمهورى آمريكا و رهبران اروپايى قرار داشته است.
آمريكا و اروپا در نشست روز چهارشنبه همچنين وعده داده اند كه براى رسيدن به توافقى در مورد تجارت جهانى كه منافع كشورهاى فقير را نيز در نظر مى گيرد، تلاش كنند و همكارى در زمينه امنيت انرژى را گشترش بخشند.
دو طرف ضمن اذعان به وجود برخى اختلاف نظرها گفتند كه چنين وضعيتى حاكى از سلامت روابط ميان آمريكا و اروپاست.
جورج بوش، رئيس جمهورى آمريكا، براى شركت در اجلاس مشتركى با رهبران بيست و پنج كشور عضو اتحاديه اروپا با استقبال وولفگانگ شوئسل، نخست وزير اتريش و رئيس دوره اى اتحاديه اروپا، وارد وين، پايتخت اين كشور شد.

برنامه هسته اى ايران
اوايل ماه جارى، مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا در سفر به تهران پيشنهادهاى مشترك پنج عضو دايم شوراى امنيت- آمريكا، بريتانيا، چين، روسيه و فرانسه- و آلمان را براى حل بحران ناشى از برنامه هاى هسته اى ايران به مقامات جمهورى اسلامى تسليم كرد.
جزئيات اين پيشنهادها كه به طرح ۱+5 موسوم است به طور رسمى انتشار نيافته اما گفته مى شود كه در آن از ايران خواسته شده است با كنار گذاشتن بخشى از برنامه هاى هسته اى خود، به خصوص در زمينه غنى سازى اورانيوم، از مجموعه اى از امتيازات برخوردار شود.
ظاهرا اين امتيازات شامل كمك فنى به اين كشور در زمينه استفاده صلح آميز از انرژى هسته اى و گسترش روابط تجارى و اقتصادى از جمله لغو برخى از تحريم هاى تجارى ايالات متحده عليه جمهورى اسلامى است.
همچنين، مقامات آمريكايى گفته اند كه در صورتى كه ايران اين پيشنهادها را مورد قبول قرار دهد، آمادگى مذاكرات مستقيم با ايران در مورد مسايل هسته اى را دارند.
هنوز جمهورى اسلامى به اين پيشنهادها پاسخ نداده است و برخى مقامات ايرانى از فرصت لازم براى تدوين پاسخ خود سخن گفته اند اما اوايل اين هفته، رئيس جمهورى آمريكا هشدار داد كه اگر ايران اين پيشنهادها را رد كند با فشار بين المللى از جمله تحريم هاى سياسى و اقتصادى مواجه خواهد شد.
برخى از ناظران گفته اند كه آقاى بوش مى تواند ابراز آمادگى ايالات متحده براى مذاكره مستقيم و رسمى با ايران براى نخستين بار در بيش از دو دهه را به عنوان نشانه اى از نرمش در سياست خارجى خود در اجلاس وين مطرح كند و به اين ترتيب، تا حدودى نا رضايى برخى از كشورها اروپايى از سياست خود در عراق را خنثى كند.
در عين حال، با توجه به ضرورت حمايت روسيه و چين از هر اقدام موثرى در مورد ايران، نتايج اجلاس وين بيشتر جنبه مشورتى خواهد داشت.
افغانستان، عراق، كره
افغانستان نيز از جمله ساير مسايلى است كه قرار است در اجلاس وين مطرح مى شود.
نيروهاى ايالات متحده و تعدادى از كشورهاى اروپايى به عنوان اعضاى ائتلاف بين المللى و همچنين در چارچوب پيمان اتلانتيك شمالى- ناتو- در افغانستان حضور دارند و غرب به بازسازى اقتصادى افغانستان متعهد است.
انتظار مى رود رئيس جمهورى آمريكا در سخنان خود در اين اجلاس سرنگونى رژيم طالبان در افغانستان را به عنوان دستاوردى در راستاى مقابله با تروريسم و گسترش دموكراسى مورد تأكيد قرار دهد.
در مورد عراق، آقاى بوش ضمن تشريح سياست هاى ايالات متحده، از كشورهاى اروپايى مى خواهد تا به وعده هاى خود در كمك به بازسازى اين كشور كمك كنند.
مقامات آمريكايى آغاز به كار دولت جديد در عراق را نشانه اى از پيشرفت در بهبود شرايط اين كشور دانسته اما گفته اند كه موفقيت اين دولت در زمينه استقرار امنيت مستلزم دريافت كمك هاى مالى خارجى است.
كشورهاى مختلف وعده داده بودند كمك هائى به ارزش حدود ۱۴ ميليارد دلار را به بازسازى عراق اختصاص دهند اما تا كنون تنها حدود ۳ ميليارد دلار از اين تعهدات عملى شده است.
در حاليكه گزارش هائى حاكى از آمادگى كره شمالى براى آزمايش يك موشك دوربرد باعث نگرانى مقامات آمريكايى شده، احتمالا آقاى بوش خواستار حمايت اروپاييان از موضع سختگيرانه اى عليه اين اقدام خواهد شد.
گفته مى شود كه بخشى از سواحل غربى ايالات متحده در برد اين موشك قرار دارد و مقامات آمريكايى هشدار داده اند كه انجام آزمايش اين موشك پيامدهايى را براى كره شمالى در بر خواهد داشت هرچند ماهيت اين پيامدها مشخص نشده است.

رواديد آمريكا، اقتصاد و محيط زيست
يكى ديگر از موضوعاتى كه در اجلاس سران يا در مذاكرات حاشيه اين اجلاس مطرح مى شود مسأله محدوديت صدور رواديد براى شهروندان برخى از كشورهاى عضو اتحاديه اروپا براى سفر به آمريكاست.
شهروندان آمريكايى براى سفر به كشورهاى عضو اتحاديه اروپا به رواديد ورود نياز ندارند اما ايالات متحده رواديد ورود به خاك آمريكا را براى برخى از كشورهاى عضو اتحاديه لغو نكرده است.
شهروندان جمهورى چك، استونى، ليتوانى، لتونى، مجارستان، لهستان، اسلواكى، يونان، مالت و قبرس به رواديد ورود به آمريكا نياز دارد و مقامات آمريكايى ضعف اجراى مقررات در اين كشورها را دليل عدم لغو رواديد عنوان كرده اند.
به گفته مقامات اتحاديه اروپا، اگر ايالات متحده به لغو رواديد سفر براى شهروندان تمامى كشورهاى عضو مبادرت نكند، ممكن است اين اتحاديه ناگزير شود شرايط ورود شهروندان آمريكايى به تمامى كشورهاى عضو را مورد تجديد نظر قرار دهد.
مسايل اقتصادى نيز بخشى از دستور كار اجلاس وين را تشكيل مى دهد.
با توجه به چشم انداز افزايش تقاضاى جهانى براى نفت و ساير منابع انرژى در آينده، آمريكا خواستار تلاش بيشتر اروپاييان در تضمين عرضه بلند مدت انرژى براى اين كشورهاست.
در اين زمينه، ايالات متحده از اروپاييان مى خواهد تا روسيه را به سرمايه گذارى بيشتر داخلى و خارجى براى افزايش كارآيى توليد نفت و گاز در آن كشور و ارائه تضمين هائى در زمينه عرضه اين مواد به اروپا تشويق كنند.
انتظار مى رود همكارى اروپا و آمريكا در زمينه آزادسازى تجارت بين المللى و فشار بر كشورهايى مانند چين و هند براى اقدام بيشتر در گشودن بازارهاى داخلى خود به روى واردات نيز در اجلاس وين مطرح شود.
از جمله مسايل ديگرى كه اتحاديه اروپا خواستار بررسى آنهاست، موضعگيرى ايالات متحده در زمينه سياست هاى زيست محيطى به خصوص مقابله با گرمايش زمين است.
اروپاييان از ايالات متحده به دليل خوددارى از تصويب و اجراى پيمان كيوتو براى كاهش گازهاى گلخانه اى ناخرسند بوده اند در حاليكه آمريكا به تنهايى مسئول توليد حدود يك چهارم از گازهاى گلخانه اى در جهان شناخته شده است.
اعلام تشكيل گروه مشتركى به منظور بررسى تغييرات آب و هواى زمين، كاهش آلودگى ناشى از استفاده از سوخت هاى فسيلى و تلاش براى دستيابى به منابع جايگزين سوخت فسيلى در دستور كار اجلاس وين قرار دارد.