سازمان ملل مى گويد پروتكل الحاقى تازه اى براى معاهده منع شكنجه به اجرا گذاشته شده است.
اين پروتكل، كشورهاى عضو را ملزم مى كند كه راه كارشناسان مستقل را به تمام بازداشتگاه هاشان باز بگذارند.
ايموژن فولكس خبرنگار بى بى سى از ژنو گزارش داده است كه گروه هاى حامى حقوق بشر پروتكل جديد را متممى بسيار مهم براى كنوانسيون منع شكنجه مى دانند.
مارك تامپسون، دبير كل انجمن جلوگيرى از شكنجه مى گويد: كشورهاى عضو اين معاهده در اقدامى بى سابقه پذيرفته اند كه زندانها و بازداشتگاه هاى خود را در دسترس ناظران بگذارند.
آقاى تامپسون مى گويد: «كشورهايى كه اين پروتكل را تصويب مى كنند، اين نكته را مى پذيرند كه كارشناسان ملى و بين المللى مى توانند در هر زمان بصورت سرزده، از هر بازداشتگاهى شامل بازداشتگاه هاى مخفى از جمله سلولهاى پليس، زندان، پايگاه هاى نظامى بازديد كنند. بدين ترتيب كارشناسان نه تنها از مراكز بازداشت بازديد مى كنند بلكه به دولتها توصيه مى كنند كه براى پيشگيرى از شكنجه و بدرفتارى با زندانيان چه كنند.»
تاكنون ۲۰ كشور پروتكل جديد را امضا كرده اند و همين براى لازم الاجرا كردن اين سند، كافى است.
بسيارى از كشورهاى امضاكننده تا همين اواخر حكومتهاى سركوبگر داشتند، مانند آرژانتين، بوليوى و هندوراس. البته تمام اعضاى سرويس هاى امنيتى اين كشورها شيوه خود را اصلاح نكرده اند و دولتهاى اين كشورها اين پروتكل را ابزارى مفيد براى اشاعه حقوق بشر مى دانند.
آمريكا و گوانتانامو
اما يكى از كشورهاى بزرگى كه اين پروتكل را امضا نكرده، آمريكاست. با اين حال، مانفرد نوواك، كارشناس ويژه سازمان ملل در امر شكنجه، از ابراز تمايل اخير جورج بوش براى بستن بازداشتگاه گوانتانامو ابراز خرسندى كرده است.
وى مى گويد: «در مورد گوانتانامو شاهد تغيير ديدگاه دولت آمريكا هستيم، زيرا وضعيت آنجا، بصورت يكپارچه محكوم شده است. من از دولتهاى اروپايى و غير اروپايى مى خواهم با آمريكا همكارى كنند تا براى تعطيل كردن گوانتانامو پيش از سال جارى ميلادى، طرحى را تدوين كنند.»
نام آمريكا در فهرست كشورهايى كه قصد دارند اين پروتكل را تصويب كنند؛ ديده نمى شود و واشنگتن پيوسته به بازرسان اجازه نداده بصورت مستقل از گوانتانامو بازديد كنند. اما مدافعان حقوق بشر معتقد هستند كه همين واقعيت كه رئيس جمهور آمريكا از بستن اين زندان سخن مى راند، نشان آن است كه تلاش براى تعطيل كردن چنين بازداشتگاه هائى به نتيجه خواهد رسيد.