لندن، پايتخت بريتانيا بار ديگر ميزبان شيرين عبادى، برنده ايرانى جايزه صلح نوبل شد.
خانم عبادى طى مدت اقامت خود در اين شهر با شركت در همايشى عمومى خواهان مبارزه براى جلوگيرى از حمله آمريكا به ايران شد.
شيرين عبادى در اين همايش همراه با تونى بن، سياستمدار مشهور چپگراى انگليسى و از وزيران سابق دولت بريتانيا، ليندسى جرمن، عضو شوراى مركزى حزب سوسياليست كارگران بريتانيا، زيبا ميرحسينى مردم شناس و مستندساز ايرانى ساكن لندن و الهه رستمى، استاد دانشكده مطالعات شرقى و آفريقايى دانشگاه لندن به سخنرانى پرداختند.
همه سخنرانان در اظهارات خود اتفاق نظر داشتند كه قرار دادن ايران در برابر خطر حمله آمريكا، باعث اعمال محدوديتهاى بيشتر بر آزادى مردم اين كشور و سركوب و ناكامى جنبشهاى دموكراسى خواه و اصلاح طلب در ايران مى شود.
اين همايش با عنوان «به ايران حمله نكنيد» (Dont Attack Iran) عصر جمعه دوم ژوئن (دوازدهم خرداد) در يكى از تالارهاى اجتماعات ساختمان مركزى فرقه مسيحى كوئيكرها در مركز شهر لندن برگزار شد كه به ميعادگاه دوستان (Friends Meeting House) موسوم است.
برپاكننده همايش گروه اكشن ايران (Action Iran) بود كه هيجده ماه پيش با تلاش يكى از فعالان ايرانى در بريتانيا به نام رودابه شفائى شكل گرفت و مديريت همايش را نيز خانم شفائى بر عهده داشت.
همايش در شرايطى برگزار شد كه مناقشه ديرين ايران و آمريكا به باور بسيارى از آگاهان، به نقطه عطف خود نزديك شده و اختلاف بر سر فعاليت اتمى ايران عاملى شده است كه دو طرف يا سرانجام پس از ۲۶ سال قطع كامل روابط، يا بر سر ميز مذاكره بنشينند يا اينكه تنش ميان دو كشور وارد مرحله حادترى شود.
همايش «به ايران حمله نكنيد» با استقبال چشمگيرى مواجه شد و تالار اجتماعات جمعيتى بيش از ششصد نفر را در خود جا داده بود كه در آن، نسبت غيرايرانيان بر ايرانيان مى چربيد و سخنرانيها نيز به زبان انگليسى ايراد شد.
تونى بن: آمريكا مى خواهد عروسك خود را در ايران روى كار بياورد
در آغاز برنامه، سميه باقرزاده كه خود از فعالان ضدجنگ است ترانه اى به زبان انگليسى را در موسيقى ايرانى و همراه با نواختن تمبك اجرا كرد كه مورد توجه حاضران قرار گرفت و سپس، تونى بن، سياستمدار نامدار چپگراى انگليسى به سخنرانى پرداخت.
آقاى بن كه از منتقدان فعال سياستهاى دولت بريتانيا، بويژه در زمينه جنگ عراق است، به سفر خود به ايران در سال ،۱۹۷۶ يعنى زمانى اشاره كرد كه به عنوان وزير انرژى دولت بريتانيا به ايران سفر كرده و ديدار مفصل سه ساعته اى با شاه ايران داشته است.
تونى بن محمدرضا شاه را «عروسك آمريكا» خواند و گفت در آن زمان آمريكاييها بشدت شاه را تشويق به دستيابى به سلاح اتمى مى كردند و مى خواستند ايران را در منطقه به قدرتى هسته اى تبديل كنند.
وى تأكيد كرد كه در حال حاضر هيچ مدركى دال بر اينكه ايران ناقض پيمان بين المللى منع گسترش جنگ افزارهاى هسته اى باشد وجود ندارد، و به عقيده وى، آمريكا فعاليت اتمى ايران را بهانه كرده است تا بار ديگر «عروسك» خود را در ايران روى كار بياورد.
تونى بن بهترين راه براى ايجاد تحول در ايران را در پيش گرفتن سياستى دوستانه از سوى غرب دانست كه امنيت مردم اين كشور را تأمين كند تا ايرانيان بتوانند در سايه اين امنيت به تلاش و مبارزه براى دست يافتن به دموكراسى و آزادى بپردازند.
زيبا ميرحسينى: اگر آمريكا دخالت نمى كرد ايران اكنون اين گونه نمى بود
سخنران بعدى، زيبا ميرحسينى بود.
او كه با ساختن چند فيلم مستند از ايران به معرفى جامعه ايرانى در جهان پرداخته است، جامعه كنونى ايران را كه تحت حاكميت جمهورى اسلامى قرار دارد، مدرنتر و سكولارتر از ايران پيش از انقلاب خواند و گفت در ايران كنونى، مذهب نقش ايدئولوژيك خود را از دست داده و ارزشهاى دينى همچون حجاب، با وجود اجبارى كه براى رعايت آنها وجود دارد، قداستى را كه پيش از انقلاب داشتند ديگر ندارند.
وى كه از فعالان حقوق زنان نيز به شمار مى رود، ايران را كشورى پيشرفته تر از ديگر كشورهاى اسلامى دانست و گفت زنان ايران بيش از زنان هر كشور اسلامى ديگرى در امور كشور خود نقش دارند.
به گفته خانم ميرحسينى اگر آمريكا با كمك به كودتاى ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به سقوط دولت محمد مصدق در ايران كمك نمى كرد، هيچگاه انقلابى در ايران رخ نمى داد كه به روى كار آمدن حكومت جمهورى اسلامى بينجامد و اگر پس از انقلاب، آمريكا، حكومت صدام حسين در عراق را تشويق به حمله به ايران نمى كرد و وى را در جنگ با ايران يارى نمى داد، حكومت جمهورى اسلامى مسيرى را كه تا كنون طى كرده است، نمى پيمود.
زيبا ميرحسينى به اين نتيجه رسيد كه مداخله نظامى آمريكا در ايران نيز همچون كودتاى ۲۸ مرداد و جنگ ايران و عراق، روند دستيابى مردم ايران به آزادى و دموكراسى را با وقفه مواجه خواهد ساخت.
الهه رستمى: حمله آمريكا زنان ايران را آزاد نمى كند
الهه رستمى، استاد دانشكده مطالعات شرقى و آفريقايى دانشگاه لندن كه سخنران بعدى مراسم بود، سخنان خود را با اين نكته شروع كرد كه به اعتقاد وى، حمله آمريكا به عراق و افغانستان هيچ نتيجه اى به نفع دموكراسى براى اين دو كشور در برنداشته است و چنين حمله اى به ايران نيز اين كشور را بسوى دموكراسى پيش نخواهد برد.
بخش عمده سخنان خانم رستمى را آگاهيهايى درباره وضعيت زنان و كودكان در ايران تشكيل مى داد كه تا حد زيادى خارج از موضوع همايش بود.
واكنش حاضران و همهمه اى كه در تالار به راه افتاد، نشان دهنده ميزان توجه و علاقه شركت كنندگان همايش به سخنان او بود.
پس از پايان سخنرانى الهه رستمى، هنگامى كه رودابه شفايى به عنوان مسئول مى رفت تا خانم شيرين عبادى را به ايراد سخنرانى بخواند، در سالن سروصدايى بلند شد.
يكى از حاضران عليه شيرين عبادى و زيبا ميرحسينى شروع به شعار دادن كرد و آنان را مدافعان حكومت جمهورى اسلامى در ايران خواند اما اكثريت قاطع حاضران با شخص معترض ابراز مخالفت كردند، و چند تن از شركت كنندگان سرانجام او را به بيرون از تالار هدايت كردند.
ليندسى جرمن: وضعيت همچون زمان پيش از حمله آمريكا به عراق است
ليندسى جرمن، عضو شوراى مركزى حزب سوسياليست كارگران بريتانيا كه پس از خانم رستمى به سخنرانى پرداخت، به اظهارات اخير مقامهاى آمريكايى در مورد ايران اشاره كرد و آنها را مشابه همان اظهاراتى دانست كه اين مقامات پيش از حمله به عراق بيان مى كردند.
وى همچنين به بررسى دو استدلالى پرداخت كه از جانب افرادى مطرح مى شود كه معتقدند آمريكا به ايران حمله نمى كند.
برخى از ناظران معتقدند كه آمريكا به دليل مشكلاتى كه در عراق با آن مواجه است خود را درگير جنگ ديگرى كه به اين مشكلات خواهد افزود نخواهد كرد و مى گويند حتى اگر حمله اى از سوى آمريكا به ايران صورت بگيرد در قالب حمله هوايى باقى خواهد ماند و به اشغال خاك ايران منجر نخواهد شد.
اما به عقيده خانم جرمن، حمله آمريكا به ايران كاملاً محتمل است.
او در سخنرانى اش گفت كه آمريكا هنگامى كه در ويتنام وارد مرحله شكست شده بود، به كامبوج حمله كرد و آلمان نازى هنگامى كه در جنگ جهانى دوم شكست خورده و عقب نشينى را آغاز كرده بود، دست به كشتار يهوديان زد، بنابر اين نمى توان استدلال كرد كه آمريكا چون در عراق با مشكل مواجه شده به ايران حمله نخواهد كرد.
حمله هوايى و محدود به ايران نيز از نظر ليندسى جرمن، علاوه بر اينكه تلفات و خسارات هنگفتى براى غيرنظاميان به بار خواهد آورد، تلافى حكومت ايران را از طريق مناطق بحرانزده اى همچون عراق و لبنان به همراه خواهد داشت كه منطقه را با خطر جدى مواجه خواهد ساخت.
شيرين عبادى: پاكستان از ايران خطرناكتر است
سرانجام و به عنوان آخرين سخنران، نوبت به شيرين عبادى رسيد كه ابتدا دلايلى براى اثبات اين ادعا آورد كه مردم ايران از حكومت اين كشور ناراضى اند.
ميزان آراى مردم به نامزدهاى رياست جمهورى و مجلس، مسائل اخير قومى در آذربايجان، سيستان و بلوچستان و خوزستان و نا آراميهاى دانشجويى نمونه هائى بود كه خانم عبادى به عنوان نشانه هاى ناراضى بودن مردم ايران از حكومت ذكر كرد اما در عين حال تأكيد ورزيد كه عمده ترين دليل اين «نارضايتى» ، مسائل اقتصادى است و مسائل سياسى در درجه بعدى اهميت قرار مى گيرند.
او در عين حال خاطر نشان ساخت كه مردم ايران با اينكه ناراضى اند به دليل تجربياتى همچون جنگ هشت ساله با عراق، از خشونت نيز خسته و بيزارند و مخالفان حكومت جمهورى اسلامى در ايران، مبارزه خود را از راه مخالفت مدنى و بدون توسل به خشونت و سلاح پيش مى برند.
شيرين عبادى در اين بخش از سخنان خود هنگامى كه مى گفت مردم ايران هزينه مخالفت مدنى را با زندانيان سياسى خود مى دهند، به دستگيرى رامين جهانبگلو، پژوهشگر ايرانى اشاره كرد كه به اتهام جاسوسى بازداشت شده است و خواهان آزادى او شد.
وى در ادامه به مسئله هسته اى ايران پرداخت و گفت اگر آمريكا از اين نگران است كه ايران با دست يافتن به سلاح هسته اى منطقه را به آتش بكشد، بايد بداند كه اين خطر هم اكنون هم در منطقه به وجود آمده است.
خانم عبادى به پاكستان اشاره كرد كه به گفته وى مسلمانانش بنيادگراتر از مسلمانان ايرانند، رئيس جمهور آن با كودتا و نه از راه انتخابات روى كار آمده و در عين حال بمب اتمى هم دارد.
او گفت: «فرق ايران و پاكستان اين است كه پاكستان دوست و فرمانبردار آمريكاست اما ايران نمى خواهد از آمريكا فرمانبردارى كند» .
وى در ادامه تأكيد كرد كه سخنانش به معنى موافقت او با دستيابى به سلاح اتمى نيست، بلكه او اعتقاد دارد هيچ كشورى نيازمند بمب اتمى نيست.
اين برنده جايزه صلح نوبل، راه حل بحران هسته اى ايران را در اين دانست كه در ايران حكومتى دموكراتيك سر كار بيايد كه اعتماد دنيا بسوى آن جلب شود.
او در پايان سخنانش گفت آخرين كلامش اين است: «ما وطنمان را دوست داريم، از آن دفاع مى كنيم و اجازه نمى دهيم تبديل به عراق ديگرى شود».
اين سخنان ابراز احساسات حاضران را به دنبال داشت و سپس به درخواست خانم عبادى و همراه با وى، سرود ملى «اى ايران اى مرز پرگهر...» را با هم خواندند.