وزير خارجه ايران پيشنهاد مشروط ايالات متحده براى مذاكرات با ايران براى حل مسأله هسته اى اين كشور را به شدت رد كرده است.
به گزارش خبرگزارى دولتى ايران- ايرنا- روز پنجشنبه، ۱ ژوئن، منوچهر متكى، وزير خارجه، در گفتگو با خبرنگاران در تهران، در مورد ابراز آمادگى وزير خارجه آمريكا براى مشاركت اين كشور در مذاكرات هسته اى با جمهورى اسلامى گفت كه در اين سخنان راه حل جديد و منطقى براى حل مسأله هسته اى ايران ديده نمى شود.
روز چهارشنبه، ۳۱ مه، كاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريكا، اعلام داشت كه آمريكا آمادگى پيوستن به مذاكرات هسته اى چند جانبه با ايران را دارد مشروط بر اينكه جمهورى اسلامى برنامه خود براى غنى سازى اورانيوم را كنار بگذارد.
همچنين، جورج بوش، رئيس جمهورى آمريكا، گفت كه كشور وى در نظر دارد رهبرى تلاش بين المللى براى حل بحران هسته اى ايران از راه هاى ديپلماتيك را در دست بگيرد.
وى تأكيد كرد كه برنامه هسته اى ايران كاملاً صلح آميز است و افزود «هيچ سندى دال بر انحراف ما وجود ندارد بنابراين ايران علاقمند است همين مسير را ادامه دهد.»
در مورد روابط با آمريكا، وزير خارجه ايران گفت كه «آمريكايى ها اگر واقعاً خواهان تغيير هستند، بايد رفتار خود را عوض كنند.»
حمله لفظى به آمريكا
در حاليكه برخى از رسانه هاى همگانى در جمهورى اسلامى تصميم جديد دولت آمريكا را نشانه عقب نشينى از مواضع قبلى آن كشور در قبال ايران توصيف كرده اند، وزير خارجه جمهورى اسلامى مقامات آمريكايى را به شدت مورد حمله قرار داد.
وى در مورد پيشنهاد وزير خارجه آمريكا گفت «سخنان رايس فرار به جلو براى سرپوش گذاشتن بر برخى جنايات آمريكا در عراق و منطقه است.»
آقاى متكى افزود «آمريكا بايد پاسخگوى هزاران اشتباهى باشد كه در عراق و منطقه مرتكب شده است و كسانى كه جنايات ابوغريب و گوانتانامو را مرتكب شده اند، نمى توانند درباره كشورى دموكراتيك مانند ايران سخن بگويند.»
وى هدف از موضعگيرى جديد ايالات متحده را تلاش براى خروج آن كشور از انزوا توصيف كرد و گفت «آمريكايى ها خود را در قالب امتياز به ديگران مطرح مى كنند و اين يك خود بزرگ بينى بوده است.»
وزير خارجه ايران در آنچه كه ظاهرا اشاره اى تلويحى به نحوه انتخاب شدن جورج بوش در نخستين دور رياست جمهورى وى محسوب مى شود، گفت «برخى كه به حكم قاضى رئيس جمهورى مى شوند نمى توانند راجع به ملتى كه بيست و هفت سال سرافراز بوده و مستقل زندگى كرده است سخن بگويند.»
آقاى متكى كه با دبيركل سازمان كنفرانس اسلامى در تهران ملاقات كرده بود گفت كه «سازمان كنفرانس اسلامى از حق طبيعى و قانونى اعضاى ان پى تى از جمله ايران براى داشتن برنامه صلح آميز هسته اى حمايت مى كند.»
قرار است وزيران خارجه پنج كشور عضو دايم شوراى امنيت- آمريكا، بريتانيا، چين، روسيه و فرانسه- و آلمان روز پنجشنبه در وين، پايتخت اتريش، تشكيل جلسه دهند و در مورد دستيابى به موضعى مشترك در مورد بحران هسته اى ايران تصميم گيرى كنند.





كشورهاى اروپايى پيشنهاد آمريكا براى پيوستن به مذاكرات اروپاييان با ايران را مورد استقبال قرار داده اما برخى منابع ايرانى اين اقدام را تنها يك حركت تبليغاتى دانسته اند.
گرچه هنوز مقامات دولتى جمهورى اسلامى نسبت به پيشنهاد غيرمترقبه آمريكا واكنشى رسمى نشان نداده اند، اما خبرگزارى جمهورى اسلامى- ايرنا- گفته كه اين پيشنهاد را تنها مى توان يك اقدام تبليغاتى تلقى كرد زيرا تهران بارها بر عزم خود براى ادامه غنى سازى اورانيوم تأكيد كرده است.
مقامات آمريكايى پيشنهاد كرده اند كه در صورتيكه جمهورى اسلامى برنامه غنى سازى اورانيوم را كنار بگذارد آمريكا آماده است به مذاكرات هسته اى اروپاييان با ايران بپردازد.
خبرنگار بى بى سى در تهران مى گويد هنوز معلوم نيست واكنش نهايى ايران به اين پيشنهاد چه خواهد بود و احتمال دارد كه همه چيز بر پاشنه جزئيات نحوه تعليق غنى سازى اورانيوم، چارچوب زمانى آن و اينكه آيا ايران اجازه ادامه غنى سازى محدود در سطح آزمايشگاهى را خواهد داشت يا نه بچرخد.
به گزارش رسيده يك مقام امنيتى ايران كه نخواست نامش فاش شود از پيشنهاد آمريكا استقبال كرد و آن را يك فرصت خوب براى ايران خواند.
وى اشاره كرد كه ايران ممكن است كار غنى سازى را براى مدتى محدود در جريان مذاكرات معلق كند اما هرگونه تعليق دائمى غنى سازى را مردود دانست.
پيشتر يك نماينده مجلس شوراى اسلامى در واكنش به پيشنهاد خانم رايس براى مذاكره با ايران گفت كه اين پيشنهاد مناسب نيست.
به گزارش خبرگزارى دانشجويان ايران، ايسنا، كاظم جلالى مخبر كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى مجلس شوراى اسلامى گفت: «اصل اعلام آمادگى براى مذاكره و گفتگو مى تواند مثبت تلقى شود.»
وى افزود: «اما پيش شرطى كه آمريكا براى مذاكره و گفتگو قرار داده مناسب نيست و جمهورى اسلامى بارها از قبل اعلام كرده كه تعليق غنى سازى را در دستور كار خود قرار نخواهد داد.»
وى با بيان اين كه جمهورى اسلامى ايران خاطره خوشى از تعليق ندارد گفت: «ما در گذشته مدتى فعاليت خود را به تعليق درآورديم و در ابتدا قرار بود اين تعليق كوتاه مدت و در جهت رسيدن به نتيجه باشد، ولى اين اتفاق نيفتاد و عملا تعليق طولانى مدت شد و نتيجه اى حاصل نشد.»
وى به مذاكرات ايران با فرانسه، آلمان و بريتانيا اشاره داشت كه ايران موافقت كرده بود طى آن و تا زمان دريافت بسته پيشنهادى مشوق هاى اروپا برنامه غنى سازى را معلق نگاه دارد.
اما ايران در ماه اوت سال گذشته بسته امتيازات اقتصادى و امنيتى اروپايى ها را «توهين آميز» خواند و فعاليت هاى مربوط به غنى سازى را ابتدا در تاسيسات فرآورى اورانيوم اصفهان (يو سى اف) از سر گرفت.
پيشنهاد آمريكا و ساير واكنش ها
كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه آمريكا، روز چهارشنبه گفت در صورتى كه ايران بپذيرد فعاليت غنى سازى اورانيوم و فرآورى هسته اى خود را متوقف كند، آمريكا آماده است به گفتگوهاى مستقيم ديگر كشورها با ايران بپيوندد.
خانم رايس گفت دولت آمريكا اين پيشنهاد را مطرح مى كند تا به تعهد خود براى يافتن راهى ديپلماتيك براى حل اين بحران و «تقويت چشم انداز موفقيت» چنين روشى تأكيد كند.
اين اولين بار است كه آمريكا براى پيوستن به مذاكرات رهبران اتحاديه اروپا با ايران، كه سال گذشته به دنبال از سرگيرى غنى سازى اورانيوم توسط ايران به حال تعليق درآمد، تمايل نشان داده است.
همزمان محمد برادعى، مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى، از بيانيه آقاى بوش در اين زمينه استقبال كرد.
آقاى بوش در بيانيه اى ضمن تأكيد بر زمينه سازى براى از سرگيرى گفتگوها با ايران گفته بود آمريكا آماده است نقش رهبرى در زمينه تلاش هاى ديپلماتيك را به عهده گيرد.
خاوير سولانا، مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا، نيز حركت آمريكا را قوى ترين و مثبت ترين نشانه آرزوى جمعى براى رسيدن به توافق با ايران تعبير كرد.
آمريكا اندكى پس از انقلاب اسلامى سال ۱۹۷۹ ايران، روابط ديپلماتيك خود را با اين كشور قطع كرد و ارتباطات دو كشور در اين فاصله بسيار محدود بوده است.
آمريكا، ايران را متهم كرده است كه تلاش دارد به طور مخفيانه برنامه اى را براى ساخت جنگ افزارهاى هسته اى دنبال كند؛ ايران مى گويد فعاليت هسته اى اين كشور براى اهداف صلح طلبانه است.




واكنش هاى داخلى آمريكا به تغيير موضع ديپلماتيك اين كشور
سخنان كاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريكا درباره آمادگى مشروط كشورش براى گفتگوى رو در رو با ايران واكنش هاى متفاوتى را در واشنگتن دى سى به همراه داشته است.
رهبر جمهورى خواهان سناى آمريكا يكى از اولين از چهره هاى سياسى آمريكا بود كه از تغيير سياست كشورش در برابر ايران استقبال كرد.
به گفته سناتور بيل فريست توپ در زمين ايران است و اين كشور مسؤول شكست احتمالى اين اقدام خواهد بود.
آقاى فريست مى گويد درصورت مخالفت ايران با اين پيشنهاد، شوراى امنيت سازمان ملل متحد بايد به طور قاطع وارد عمل شود.
هرى ريد رهبر اقليت دوكرات سنا هم از اين حركت استقبال كرده است.
اما برخى از محافل نومحافظه كارهاى آمريكا با اين تغيير موضع مخالفت كرده اند.
مايكل روبين از موسسه تحقيقاتى راست گراى آمريكن انترپرايز مى گويد اين پيشنهاد اعتبار بين المللى آمريكا را خدشه دار كرده و ايالات متحده با اين تصميم به ايران به خاطر عملكردهاى ناپسندش پاداش داده است.
تغيير موضع يا مانور؟
مقام هاى ايرانى پيش از اين ضمن تأكيد بر صلح آميز بودن برنامه هسته اى خود و رد تعليق غنى سازى اتمى، بارها آمادگى خود را براى گفتگو با آمريكا در اين باره اعلام كرده بودند.
در اين حال برخى از منتقدان دولت آقاى بوش با اشاره به مخالفت سرسختانه اطرافيان رئيس جمهور آمريكا با گفتگو با ايران، سخنان خانم رايس را مانورى ديپلماتيك در برابر روسيه و چين مى دانند.
كاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريكا روز پنجشنبه با ساير همتايان خود از گروه ۱+۵ در وين ديدار مى كند تا درباره مناقشه هسته اى ايران گفتگو كند.
كارشناسان هدف اصلى ايالات متحده از اعلام آمادگى مشروط براى گفتگو با ايران را كسب حمايت بين المللى براى قطعنامه پيش نهادى اين كشور در شوراى امنيت سازمان ملل متحد مى دانند.
جوزف سيرينسيونه، معاون امنيت ملى مركز تحقيقاتى پيشرفت براى آمريكا مى گويد ايالات متحده مى خواهد با اصلاح ديپلماسى خود در برابر ايران، روسيه و چين را متقاعد كند تا در صورت خوددارى جمهورى اسلامى از تعليق غنى سازى هسته اى، از تحريم هاى پيشنهادى عليه اين كشور حمايت كنند.
آقاى سيرينسيونه مى گويد: «دولت آمريكا متوجه شده كه به مشكل برخورده است و سياست آن در برابر ايران كارساز نيست. آمريكا مى خواهد ابتكارعمل در برابر برنامه هسته اى ايران را دوباره به دست گيرد.»
كارشناسان با اشاره به غيرقابل قبول بودن پيش شرط آمريكا درباره تعليق فعاليت هاى مربوط به غنى سازى هسته اى ايران براى اين كشور، نسبت به موفقيت تغييرموضع ايالات متحده چندان خوشبين نيستند.
جوزف سيرينسيونه مى گويد: «بايد ديد كه آمريكا به چه ميزان در طرح اين پيشنهاد صداقت داشته است. بايد ديد كه آيا ايرانى ها به تعليق برنامه غنى سازى خود رضايت خواهند داد يا خير؟ من فكر مى كنم ايرانى ها مى توانند با اعمال يك تعليق كوتاه مدت حسن نيت آمريكايى ها را آزمايش كنند.»
اما كارشناسان مى گويند با مطرح شدن تغيير موضع آمريكا در برابر ايران، از اين به بعد شاهد رقص ديپلماتيك اين دو كشور و مذاكرات طولانى آنها درباره نحوه برگزارى گفتگوى مستقيم به جاى مذاكره رو در رو خواهيم بود.
آنها ضمن هشدار درباره تكرار تجربه گفتگوهاى صورت نگرفته دو كشور درباره عراق، خوشبينى به موفقيت اين حركت آمريكا را زود هنگام مى دانند.




آمادگى مشروط آمريكا براى مذاكره مستقيم با ايران
كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه آمريكا، گفته در صورتى كه ايران بپذيرد فعاليت غنى سازى اورانيوم و فرآورى هسته اى خود را متوقف كند، آمريكا آماده است به گفت وگوهاى مستقيم ديگر كشورها با ايران بپيوندد.
خانم رايس گفت دولت آمريكا اين پيشنهاد را مطرح مى كند تا به تعهد خود براى يافتن راهى ديپلماتيك براى حل اين بحران و «تقويت چشم انداز موفقيت» چنين روشى تأكيد كند.
اين اولين بار است كه آمريكا براى پيوستن به مذاكرات رهبران اتحاديه اروپا با ايران، كه سال گذشته به دنبال از سرگيرى غنى سازى اورانيوم توسط ايران به حال تعليق درآمد، تمايل نشان داده است.
وزير امور خارجه آمريكا در بيانيه اى كه روز چهارشنبه (۳۱ مه) در واشنگتن منتشر شد، گفت آمريكا حاضر است بر سر ميز مذاكره با «نمايندگان ايران» حاضر شود.
اندكى پس از اين اظهارات، جورج بوش رئيس جمهورى آمريكا گفت بر اين باور است كه مناقشه موجود به شرطى از طريق ديپلماتيك حل خواهد شد كه يك جبهه متحد بين المللى وجود داشته باشد.
يك مقام مجلس شوراى اسلامى ايران نيز در نخستين واكنش نيمه رسمى ايران، اين پيشنهاد را «نامناسب» خوانده است.
استقبال گرم بريتانيا از تصميم آمريكا
در پى مطرح شدن شروط تازه آمريكا براى مذاكره مستقيم با جمهورى اسلامى، مارگارت بكت، وزير امور خارجه بريتانيا، به گرمى از اقدام آمريكا استقبال كرد و خواستار واكنش مثبت جمهورى اسلامى به اين فرصت شد.
خانم بكت گفت: «من به گرمى به آمريكا به دليل قصدش براى پيوستن به بريتانيا، فرانسه و آلمان در دو ر جديد مذاكرات خوش آمد مى گويم.»
وى افزود: «ما تلاش مى كنيم كه به راه حلى ديپلماتيك دست پيدا كنيم.»
به گفته وزير امور خارجه بريتانيا، هدف طرف اروپايى اين است كه پيشنهادهايى جدى و قابل توجه براى همكارى ارائه دهد كه به ايران ثابت كند منافع اين كشور از طريق پاسخ گفتن به قطعنامه هاى متعدد آژانس بين المللى انرژى اتمى تامين مى شود نه از راه انزوايى كه نتيجه بى پاسخ گذاشتن اين قطعنامه ها است.
خانم بكت گفت: «براى رسيدن به اين موفقيت ما نيازمند حمايت فعالانه ديگر متحدان خود هستيم. به همين دليل، پيشنهاد ايالات متحده به طرح پيشنهادى ما كه روز پنج شنبه، ۱ ژوئن، در وين مورد بحث و بررسى وزيران امور خارجه پنج عضو دايم شوراى امنيت به همراه آلمان قرار مى گيرد، وزن و اعتبار بيشترى خواهد داد.»
وزير امور خارجه بريتانيا گفت: «از ايران مى خواهم كه به اين فرصت پديد آمده، واكنشى مثبت نشان دهد.»
آمريكا اندكى پس از انقلاب اسلامى سال ۱۹۷۹ ايران، روابط ديپلماتيك خود را اين كشور قطع كرد و ارتباطات دو كشور در اين فاصله بسيار محدود بوده است.
آدم بروكز، گزارشگر بى بى سى در واشنگتن، مى گويد محافل مطلع در واشنگتن اظهارات خانم رايس را تحولى چشمگير در سياست خارجى آمريكا توصيف كرده اند؛ تحولى كه بيشتر تأكيد بر ديپلماسى و نه برخورد در روابط آمريكا با ايران دارد.
ايران بارها گفته است كه هرگز از حق خود براى غنى سازى اورانيوم نمى گذرد، اما سال گذشته موافقت كرد اين فعاليت را به طور داوطلبانه و موقت به حال تعليق درآورد.
ايران اكنون اين فعاليت را از سر گرفته و آن را با شدت بيشترى دنبال مى كند.
آمريكا، ايران را متهم كرده است كه تلاش دارد به طور مخفيانه برنامه اى را براى ساخت جنگ افزارهاى هسته اى دنبال كند؛ ايران مى گويد فعاليت هسته اى اين كشور براى اهداف صلح طلبانه است.
آمريكا و اروپا بر سر يك طرح «تشويقى» براى متقاعد كردن ايران براى صرف نظر از فعاليت هاى هسته اى اش موافقت كرده اند.
خانم رايس قرار است چهارشنبه شب (۳۱ مه) به اتريش سفر كند تا در ملاقاتى با پنج عضو دائم شوراى امنيت سازمان ملل متحد و آلمان اين طرح را مورد بررسى قرار دهد.
واكنش ايران
يك نماينده مجلس شوراى اسلامى در نخستين واكنش جمهورى اسلامى به پيشنهاد خانم رايس براى مذاكره با ايران گفته است كه اين پيشنهاد مناسب نيست.
به گزارش خبرگزارى دانشجويان ايران، ايسنا، كاظم جلالى مخبر كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى مجلس شوراى اسلامى گفت: «اصل اعلام آمادگى براى مذاكره و گفتگو مى تواند مثبت تلقى شود.»
وى افزود: «اما پيش شرطى كه آمريكا براى مذاكره و گفتگو قرار داده مناسب نيست و جمهورى اسلامى بارها از قبل اعلام كرده كه تعليق غنى سازى را در دستور كار خود قرار نخواهد داد.»
وى با بيان اين كه جمهورى اسلامى ايران خاطره خوشى از تعليق ندارد گفت: «ما در گذشته مدتى فعاليت خود را به تعليق درآورديم و در ابتدا قرار بود اين تعليق كوتاه مدت و در جهت رسيدن به نتيجه باشد، ولى اين اتفاق نيفتاد و عملا تعليق طولانى مدت شد و نتيجه اى حاصل نشد.»
وى به مذاكرات ايران با فرانسه، آلمان و بريتانيا اشاره داشت كه ايران موافقت كرده بود طى آن و تا زمان دريافت بسته پيشنهادى مشوق هاى اروپا برنامه غنى سازى را معلق نگاه دارد.
اما ايران در ماه اوت سال گذشته بسته امتيازات اقتصادى و امنيتى اروپايى ها را «توهين آميز» خواند و فعاليت هاى مربوط به غنى سازى را ابتدا در تاسيسات فرآورى اورانيوم اصفهان (يو سى اف) از سر گرفت.