در حالى كه موج تازه اى از اعتراض هاى دانشجويى برخى از دانشگاههاى ايران را فرا گرفته است برخى از گروههاى سياسى منتقد نظام جمهورى اسلامى نسبت به سرانجام اين نوع اعتراض ها نگران هستند.
نگرانى گروههاى سياسى كه به نظر مى رسد ديگر هيچكدامشان كنترلى بر دانشجويان فعال ندارند، ناشى از تجربه اى است كه در طول هشت سال رياست جمهورى محمد خاتمى از حركت هاى اعتراضى دانشجويى به دست آمده است.
دانشجويان ايران در ابتدا از فعال ترين حاميان محمد خاتمى بودند و براى حمايت از برنامه هاى اصلاحى وى تجمعات پرشورى برگزار مى كردند. اين تجمعات اغلب توسط دفتر تحكيم وحدت كه اتحاديه اى از انجمن هاى اسلامى دانشگاههاى سراسر كشور است، سازماندهى مى شد.

آغاز بى اعتمادى به سياستمردان
حادثه حمله به كوى دانشگاه تهران در تير ماه ۱۳۷۸و سركوب شديد تظاهرات دانشجويان كه در اعتراض به آن حادثه صورت گرفته بود، روابط دفتر تحكيم وحدت و خاتمى را دستخوش بى اعتمادى كرد.
دانشجويان از اينكه خاتمى در جريان حادثه كوى دانشگاه و سركوب ها و دستگيرى هاى گسترده پس از آن، واكنش قاطعى در برابر محافظه كاران از خود نشان نداد، دلگير شدند و خاتمى نيز به نوبه خود از اينكه دانشجويان به خلاف توصيه هاى مكرر فعالان سياسى با سابقه، تظاهرات خود را از داخل كوى به خيابان ها كشيدند و شعارهاى تند عليه برخى از مقام هاى بلندپايه نظام دادند، دلخور شد.
روند بى اعتمادى بين خاتمى و دانشجويان به تدريج عميق تر شد و به روابط دانشجويان با گروههاى سياسى حامى خاتمى از جمله جبهه مشاركت ايران اسلامى هم سرايت كرد.

درهم شكستن حركتهاى دانشجويى
در اين دوره ها هر نوع حركت دانشجويان با عكس العمل تند محافظه كاران در هم شكسته مى شد و دانشجويان بسيارى سر از زندان ها در مى آوردند.
اين وضعيت موجى از سرخوردگى را در بين دانشجويان دامن زد و بسيارى از آنها را از كار سياسى در دانشگاه ها روى گردان كرد.
بى تفاوتى سياسى در بين دانشجويان از يك سو كنترل نسبى گروه هاى سياسى حامى خاتمى بر دانشگاه ها را به شدت تضعيف كرد و از ديگر سو، دفتر تحكيم وحدت را در برابر فشارهاى محافظه كاران آسيب پذير ساخت به طورى كه محافظه كاران در صدد برآمدند تا اين تشكل دانشجويى را از طريق دامن زدن به انشعاب در صفوف آن و ايجاد تشكل هاى موازى از قدرت تهى كنند.

سياست دولت احمدى نژاد در قبال دانشجويان
با اين همه، دفتر تحكيم وحدت با همه فراز و نشيب ها، تا كنون كه حدود يك سال از تمركز قدرت در دست محافظه كاران مى گذرد، دوام آورده است.
اينك اما برخى از تندروترين محافظه كاران كه وزارت علوم، تحقيقات و فن آورى در دولت محمود احمدى نژاد را به كنترل خود درآورده اند، در برنامه اى كه كاملاً حساب شده به نظر مى رسد، در حال انحلال و يا پيش گيرى از تجديد انتخابات در بين انجمن هاى اسلامى دانشگاهها هستند تا بدين وسيله بدنه دانشجويى دفتر تحكيم وحدت را از بين برده و سرانجام شوراى مركزى اين تشكل دانشجويى را نيز منحل كنند.
محافظه كاران حاكم بر وزرات علوم در عين حال در برنامه اى كه آن هم حساب شده به نظر مى رسد در حال بازنشسته كردن استادان با سابقه دانشگاههاى مختلف كشور هستند استادانى كه عموماً موضعى انتقادى در برابر نظام سياسى حاكم دارند.

اعتراض هاى اخير دانشجويى
اين دو رويداد در كنار ساير محدوديت هائى كه محافظه كاران در برابر فعاليت هاى سياسى و فرهنگى دانشجويان پديد آورده اند، اعتراض دانشجويان را پس از يك دوره سكوت و احتياط برانگيخته است.
اعتراض هاى اخير دانشجويى كه سبب بازداشت تنى چند دانشجويان شده است، اين نگرانى را در بين فعالان سياسى ايران دامن زده است كه نظام سياسى ممكن است يك بار ديگر در برابر حركت دانشجويان دست به خشونت بزند و با دستگيرى گسترده و اخراج دانشجويان فعال از دانشگاهها موج تازه اى از ياس و نااميدى در بين جامعه دانشگاهى ظهور كند.

دولت و دانشجويان: مسالمت يا روياروئى
دانشجويان معترض نيز با آگاهى از همين نگرانى حركت اخير خود را به صورتى مدنى و مسالمت آميز و بدون طرح شعارهاى تند ضد حكومتى آغاز كرده اند، اما از آنجا كه تشكل هاى دانشجويى بر همه دانشجويان كنترل ندارند، احتمال اينكه افرادى با حضور در جمع معترضان، اعتراض ها را به سمت رفتارهاى غير مسالمت آميز بكشانند، بسيار است.
در چنين صورتى، حكومت با انگشت گذاشتن بر رفتارهاى غير مسالمت آميز مى تواند ضمن سركوب اعتراض ها، محدوديت هاى بيشترى در راه فعاليت هاى دانشجويى ايجاد كند و عملا نتيجه معكوسى براى اعتراض هاى جارى به بار آورد.
با اين همه، اين ديدگاه هم وجود دارد كه رژيم جمهورى اسلامى در شرايط رويارويى با تهديدهاى بين المللى، براى اينكه به سركوب و نقض فاحش حقوق بشر متهم نشود، راه انعطاف در برابر دانشجويان را در پيش گيرد و ضمن تجديد نظر در روند بازنشسته كردن استادان و انحلال انجمن هاى اسلامى، تيم حاكم بر وزارت علوم را نيز تغيير دهد.