بعد از شكستن تابوى مذاكره با آمريكا
نوبت به ميانجيگرى رسيد
در حالى كه «يك مقام مطلع» از طريق خبرگزارى فارس، انتقال پيام جمهورى اسلامى به آمريكا توسط محمد البرادعى، رئيس آژانس بين المللى انرژى اتمى، را رد مى كند، خبرگزارى هاى بين المللى از قول وى خبر مى دهند كه او: «از موافقت اصولى ايران با توقف غنى سازى اورانيوم خبر» داده است.
اگر چه سايت انتخاب مى نويسد «اين خبر با وجود انتشار در خبرگزارى ها هنوز از سوى مقامات ايرانى تأييد نشده است» اما سايت فارسى صداى آلمان، از «سوى» البرادعى خبر مى دهد كه: ]تهران «اساساً» اين پيشنهاد را پذيرفته كه در چارچوب يك معاهده با كشورهاى غربى، براى چندين سال از غنى سازى اورانيوم در خاك خود چشم پوشى كند... مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى همچنين تأكيد كرد كه ايران آماده است در صورت از سرگيرى مذاكرات هسته اى، پروتكل الحاقى را بپذيرد].
آنچه البرادعى با كوندوليزا رايس مطرح كرده و آن را ديدگاه هاى على لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى ايران در مورد موضوع هسته اى خوانده است، به گونه اى توسط محمد جواد ظريف، نماينده ايران در سازمان ملل هم تأييد شده است.
ظريف مى گويد: «اگر قرار است راه حلى براى برنامه هسته اى ايران وجود داشته باشد، ايران بايد بخشى از آن راه باشد.» و بخشى از يك راه بودن، يعنى اينكه: «ما حاضريم براى حل مسأله هسته اى به مذاكرات جدى بپردازيم و آمريكا را هم از اين امر مستثنى نكرده ايم.»
سخنان البرادعى و ظريف را رسانه هاى معتبر جهانى و از جمله سى ان ان نقل كرده اند. لذا چندان «غير موثق» نيست اگر از كليد خوردن ديپلماسى «ميانجيگرى» سخن گفته شود. و اين يعنى آنكه: جمهورى اسلامى آمادگى خود را براى تجديد نظر در زمينه «حق مسلم ما» اعلام كرده است. محمد جواد ظريف به صراحت در اين باره مى گويد: «اگر به دنبال راه حل هستند آمريكايى ها چرا با يك طرف اين مشكل صحبت نمى كنند؟ راه حلى براى اين موقعيت وجود دارد و اين راه حل، واقعاً دست يافتنى است، مشروط بر اينكه به دنبالش باشيد.» ظريف درباره مجموعه مشوق هاى اروپايى به ايران نيز مى گويد: «مساله اين نيست كه آيا ايران هويج ها را دوست دارد يا خير، ايران احترام را دوست دارد. ايران احترام مى خواهد. اگر قرار است راه حلى درباره ايران باشد، ايران بايد بخشى از راه حل باشد.»
ظريف، به مختصات اين راه حل كه «ايران بايد بخشى» از آن باشد نيز اشاره دارد: «ايران قصد دارد براى اطمينان دادن نسبت به صلح آميز بودن مصارف سوخت هسته يى توليد شده در كشورمان، سقفى را در قابليت غنى سازى اورانيوم بپذيرد» . به حد و اندازه اين سقف هم فكر شده است: «فكر مى كنم اين سقف بايد زير ۱۰ درجه يعنى در سطحى باشد كه در راكتورهاى هسته يى به كار مى رود... . ايران آماده است ديگر معيارها را هم براى اطمينان دهى نسبت به اينكه سوخت توليد شده دوباره غنى سازى نشود و براى اهداف ديگر هسته يى به كار نرود، اتخاذ كند.» [ايسنا] راه حلى كه خبرگزارى فارس از آن به عنوان «پيشنهاد جديد» ايران ياد مى كند و مى نويسد: «ايران پيشنهاد جديدى را براى حل مسأله هسته يى روى ميز قرار داده است... اكنون ديپلماسى هسته يى ايران تلاش مى كند عرض اندام جدى ترى را در صحنه بين المللى داشته باشد» . و در اين «عرض اندام» است كه ميانجيگران از راه مى رسند. البرادعى يكى از آنان است.
ايگور ايوانف، رئيس شوراى امنيت ملى روسيه هم به تهران رفته. وى نيز به دعوت على لاريجانى، دبير شوراى عالى امنيت ملى و منوچهر متكى، وزير امورخارجه ايران به كشور دعوت شده بود.
منوچهر متكى، وزير امور خارجه هم راهى عراق شد و در آنجا با سياستمداران عراقى ديدار كرد، و از جمله با آيت الله على سيستانى، رهبر بانفوذ شيعيان اين كشور كه اتفاقا غربى ها و به ويژه آمريكايى ها، به دليل سياست هاى معتدل وى در ارتباط با عراق، سخنانش را گوش مى دارند.
هوشيار زيبارى، وزير امور خارجه عراق پس از گفتگو با منوچهر متكى گفت كه «ما از حل و فصل مسأله ايران از راه هاى مسالمت آميز و ديپلماتيك حمايت مى كنيم.»
اما حامد كرزاى نيز بود. بسيارى از خبرگزارى ها ديدار كرزاى از ايران را «بسيار مهم» خوانده اند. هيچكدام از آنها هم اهميت اين سفر را در تعيين تكليف افغان هاى مقيم ايران، نديده اند. هر چه باشد آقاى كرزاى، انگليسى را به لهجه آمريكايى حرف مى زند.
مبداء و مقصد بليط همه اين ميانه بگيران، تهران- واشنگتن است. اينان قرار است در بردن و آوردن سخن، از سوى ايرانى ها بگويند: «ما هيچ گاه جنگ طلب نبوده ايم و از مشاجره و بحث هاى تند استقبال نمى كنيم. ما به غربى ها مى گوييم بيشتر فكر كنيد و در اطراف خود دقت كنيد تا اشتباه بزرگ تاريخى نكنيد. فكر نكنيد چون سياستمداران بزرگ داريد يا اطلاعات زيادى در اختيارتان هست، اشتباه نمى كنيد... . شما اگر بخواهيد همين طور جلو برويد يك روز اشتباه خود را مى فهميد. من به شما مى گويم عاقلانه تر، متفكرانه تر و آينده نگرتر به حوادث منطقه و ايران نگاه كنيد. ايران صلح طلب است و بر اساس دستور قرآن بايد بر اساس صلح رفتار كند. ما هيچ گاه از قوانين منحرف نشده ايم و در اظهارات خود هميشه صادق بوده ايم. هيچ گاه به دنبال سلاح هسته اى نبوده ايم و تاكنون در اين ارتباط نيز خلافى انجام نداده ايم» . [ سخنان هاشمى رفسنجانى در نماز جمعه دوم خرداد]
بى جهت نيست كه محمد البرادعى از «آمادگى ايران براى مذاكرات» و آن هم «بدون پيش شرط» سخن مى گويد. و خبرگزارى فارس، «مذاكره با ايران» را «بحث داغ امروز آمريكا» مى داند. و فهرستى طويل از نشريات و صاحب نظرانى مى دهد كه معتقدند «اتخاذ سياست باز به معنى سازش آمريكا نيست بلكه سلاح راهبردى براى اين كشور بشمار مى رود.» سلاحى كه ظاهرا، موقع استفاده از آن در ايران هم رسيده است، و البته در دوران دولت يكپارچه اصولگرايان.