مسئولان: دانشجونماها دستگير شدند
دانشجويان: نظامى ها در صدد تصرف دانشگاه
در حاليكه ناآرامى هاى دانشجويى در كشور سومين روز خود را پشت سر گذاشت، محمد تورنگ، رئيس مركز اطلاع رسانى فرماندهى انتظامى تهران بزرگ در گفت وگو با خبرنگار «حوادث» ايسنا با بيان «اينكه در درگيرى شب گذشته عده اى از تفرقه افكنان دانشجونما در ميان دانشجويان كوى ظاهر شده و با در دست گرفتن هدايت بخشى از حادثه اقدام به حمله به سمت خودروهاى عبورى و تخريب اموال عمومى كرده بودند» نشان از عزمى داد كه چشم بستن به روى وقايع را برگزيده است.
رئيس مركز اطلاع رسانى نيروى انتظامى تهران بزرگ در حالى از «تحقيقات اوليه از دستگير شدگان» سخن گفت و اينكه «عوامل هدايت كننده اين درگيرى منسوب به دانشجويان كوى نيستند» كه معاون دانشجويى دانشگاه تهران مى گويد: «دانشگاه جلساتى را براى بررسى خواسته ها و مشكلات دانشجويان معترض برگزار مى كند.» دكتر قمصرى در گفت وگو با ايسنا، و اين بار باخبرنگار صنفى آموزشى اين خبرگزارى با اشاره به اعتراضات تعدادى از دانشجويان كوى دانشگاه مى گويد: «من هم تا صبح در كوى حضور داشتم و به اعتراضات دانشجويان گوش كردم اما دانشجويان در آن زمان آمادگى مذاكره نداشتند.» او البته اين را نيز مى افزايد كه «برخى از اعتراضات در پوشش اعتراضات ديگر مطرح مى شود كه عمده آنها مربوط به اختلاف نظر كلى، قبول نداشتن و عبور از برخى از خط قرمزها» ست.
رئيس پليس پايتخت نيز از دستگيرى هشت تن از «دانشجونماها در جريان حوادث شب گذشته كوى دانشگاه» سخن مى گويدو اينكه «تعداد ۲۰ تا ۳۰ تن از فرصت طلبان دانشجونما، در درگيرى هاى شب گذشته حضور داشتند كه عامل اصلى اغتشاشات بودند.»
سردار مرتضى طلايى كه «هيچ انگيزه سياسى، صنفى و دانشجويى» را «مرتبط با حوادث شب گذشته» نمى داند، در ادامه تعريف داستان، اما به جاى ديگر مى رود: «برابر گزارش هاى دريافتى مقارن ساعت ۲۱/،۳۰ حدود ۱۰۰ تن در پشت درب هاى كوى دانشگاه تهران تجمع كرده و با دادن شعار به پرتاب سنگ، چوپ و مواد آتش زا به سمت خانه هاى مردم حوالى منطقه مبادرت كردند.»
از اين تعداد، به گفته سردار طلايى «تنها ۲۰ تا ۳۰ تن به پرتاب مواد آتش زا و سنگ به سوى بيرون خوابگاه و مغازه هاى اطراف» مبادرت كردند. در برابر اين «۲۰ تا ۳۰ تن» و با وجود «توهين هاى زننده اى كه به مردم و مقدسات دينى مى كردند، مأموران انتظامى بدون درگيرى تا ساعت ۵/۳۰ بامداد سعى كردند با مدارا و تحمل وضعيت موجود، اين افراد را دعوت به آرامش كنند.» اما «زمانى كه اين افراد از رفتارها و اعمال خلاف قانون منصرف نشدند، به طورى كه حتى تعدادى از مسوولان دانشگاه و وزارت علوم نيز براى دعوت به آرامش با آنها وارد مذاكره شدند، در ساعت ۵/۳۰ صبح پليس براى برخورد با اخلال گران وارد عمل شد و ۸ تن از آنها را دستگير كرد.» اين «وارد عمل شدن» به گفته سردار طلايى «تا ساعت ۷ صبح» ادامه يافت و «تمامى منطقه با همكارى عوامل شهردارى پاكسازى شد.» البته سردار طلايى در مورد نحوه «همكارى عوامل شهردارى» توضيحى نمى دهد.
آن طور كه سردار طلايى، مى گويد در جريان «وارد عمل شدن نيروى انتظامى» و «عوامل شهردارى» تنها «۳ تن از دانشجويان هنگام كندن درب يكى از خوابگاه ها و بالا رفتن از ديوار خوابگاه به قصد ورود به پشت بام مجروح شدند.»
از سوى ديگر در حاليكه هيچ گزارش روشنى از مجموعه حوادث دانشگاهى، در نشريات و خبرگزارى ها نيست، روزنامه كيهان، تحت عنوان «آشوب نمايندگان كنگره آمريكا در دانشگاه تهران» باز «خبر ويژه» داد كه: «ظهر ديروز تعدادى از اعضاى طيف غيرقانونى تحكيم وحدت به دنبال پروژه ايجاد تشنج و آشوب در دانشگاه ها، به بهانه بازنشسته شدن چند استاد دانشكده حقوق دانشگاه تهران، دست به تجمع و ايجاد اختلال در كلاس هاى درس اين دانشكده زدند.»
به گزارش خبرنگار كيهان: به دنبال بازنشسته شدن چند عضو هيأت علمى دانشكده هاى مختلف دانشگاه تهران كه همگى آنان براساس قانون استخدامى كشور داراى ۳۰ سال سنوات خدمت و حداقل ۶۵ سال سن بودند- طيف علامه دفتر تحكيم دانشكده حقوق با انتشار اطلاعيه تسليتى كه بالاى آن نوشته شده «اناالله و انااليه راجعون»، نسبت به اتفاقى كه آن را «فاجعه علمى براى كشور!» خوانده است، ابراز تأسف و تأثر كرد و از دانشجويان خواست تا با تعطيل كردن كلاس ها و حضور در تجمع مخالفت خود را اعلام كنند. در پى اعلاميه تحريك آميز انجمن اسلامى دانشكده، تعدادى از دانشجويان پس از تجمع در سراسر دانشكده، مراسم عزادارى خود را با سوت و كف و پايكوبى برگزار كردند. بنابراين گزارش، تلاش اعضاى افراطى دفتر تحكيم براى ايجاد درگيرى بين دانشجويان، با هوشيارى دانشجويان دانشكده و همراهى نكردن آنان با تجمع كنندگان ناكام ماند. طيف غيرقانونى دفتر تحكيم كه چندى پيش سركردگان آنان با حضور در كنگره ملى آمريكا و سخنرانى عليه نظام و ملت ايران برگه سياه ديگرى بر افتضاحات اين تشكل افزوده بودند، چند روزى است كه تلاش مى كند با ايجاد آشوب و درگيرى در دانشگاه ها، جو آرام مراكز علمى كشور را متشنج نشان دهد كه حادثه حمله روز دوشنبه هواداران طيف علامه به دانشجويان دانشگاه اميركبير و ناآرامى در دانشكده فنى دانشگاه تهران برخى از اين موارد است. مواردى كه به كوى دانشگاه نيز كشيده شد.
حالا در حالى كه آيت الله عباسعلى عميد زنجانى، رئيس دانشگاه تهران، توصيه مى كند كه: «دانشجويان بايد در فعاليت هايشان استقلال فكرى خود را ثابت كنند و با تحريكات عاطفى و غرض ورزى هاى داخلى و خارجى به اين سو و آن سو نروند» و همچنين خاطرنشان مى كند كه «تاكنون سابقه نداشته است مسأله بازنشستگى اساتيد پيامدهاى دانشجويى داشته باشد» ؛ و در شرايطى كه طرح دفن شهيدان در دانشگاه ها، با اعلام رسمى مسئولين از ديروز متوقف شده است، معلوم نيست مخاطبين چه كسانى هستند: دانشجويان ناراضى يا «۲۰ تا ۳۰ دانشجونما».
گزارش هاى دانشجويى
اما گزارش هاى دانشجويان، قصه ديگرى دارد. خلاصه اش اين است كه: [دانشجويان مقيم كوى دانشگاه تهران، در آستانه دوم خرداد و به دنبال آنچه» تعرضات پى در پى مسئولين دانشگاه ها به دانشجويان و اساتيد «ناميده مى شود، در خيابان هاى اطراف كوى دانشگاه امير آباد دست به اعتراض و راهيپمايى زده اند. اين دانشجويان با طرح شعارهايى مانند «انرژى هسته اى نمى خواهيم» و «فلسطين و رها كن فكرى به حال ما كن» خواستار تغيير ساختار مديريتى دانشگاه ها و نحوه برخورد با جامعه دانشگاهى ايران هستند.] يكى از همكاران ما در تهران، سه شنبه شب با يكى از اين دانشجويان، از پس نرده هاى كوى دانشگاه سخن گفت. متن اين گفت و گو را در زير مى خوانيم.
«كوى دانشگاه تهران در آتش مى سوزد، در تمام كوى در گيرى وجود دارد و دانشجويان كوى در رعب و وحشت به سر مى برند.» اين را دانشجويى مى گويد كه چهره اش حكايت از گذراندن شبى سخت دارد. پشت ميله هاست، و بريده بريده، جواب مى گويد. او در پاسخ به اينكه آيا تير اندازى هم صورت گرفته است، مى گويد: «صداى تير از همه جابه گوش مى رسد. بسيارى از ساكنان خانه هاى اطراف كوى هم وحشتزده به كنار پنجره و روى پشت بام ها آمده اند و نظاره گر جريان هستند» .
وى مى افزايد: «تلفن كوى قطع شده است. آنتن شبكه موبايل كوى دانشگاه تهران هم قطع شده تا جلوى هرگونه درز خبر به بيرون و كشاندن ديگر دانشجويان به اين منطقه را بگيرند.»
اين دانشجوى ساكن كوى امير آباد در ادامه مى گويد: «در محوطه جلوى كوى دمپايى و كفش زيادى به چشم مى خورد و همچنين خون زيادى همه جا ريخته شده است».
اين دانشجو در رابطه با تلفات احتمالى مى گويد: «هنوز دقيقا معلوم نيست، اما تاكنون مشخص شده است كه لااقل ۱۲ نفر زخمى شده اند كه حال ۵ نفرشان وخيم است و هيچ راهى براى بردن آنها به بيمارستان وجود ندارد» . وى در ادامه مى افزايد: «ما دانشجويان خواهان هيچ گونه درگيرى نبوده و نيستيم، اما برخورد و واكنش نيروى انتظامى به شكلى است كه گويى مى خواهد امكان هر واكنش آرامى را سلب كند. يعنى در حالى كه ما خواهان عقب نشينى هستيم، نيروى انتظامى قصد تعرض به كوى و ورودبه آن را دارد، ما را مجبور به ايستادگى مى كنند».
اين دانشجو مى افزايد: «نيروهاى ضد شورش پليس با كلاه و سپر و باتوم چنان دانشجويان را مورد ضرب و شتم قرار داده اند كه بسيارى توان راه رفتن ندارند».
وى در مورد علت ضرب و شتم دانشجويان توسط نيروهاى ضد شورش گفت: «آنان دنبال بهانه بودند و بنابراين وقتى دانشجويان جلوى در كوى تجمع كردند و شعار دادند آنها هجوم آوردند و به ضرب و شتم پرداختند تا جايى كه خيابان جلوى كوى به شدت خون آلود شده است».
وى افزود: «تعداد نيروهاى ضد شورش بيش از پانصد نفر است و كوى دانشگاه را كاملاً در محاصره گرفته اند» . اين دانشجو در ادامه در مورد واكنش مأمورين انتظامات كوى گفت: «آنها كنار مانده و تنها نظاره گر ماجرا هستند و نمى دانند چه بايد بكنند».
وى در مورد تعداد دانشجويان معترض گفت: «قدر مسلم اين است كه همه دانشجويان به محوطه آمده و همراهى مى كنند اما جلوى در حدود ۳ هزار نفر از حدود چهار هزار و خورده اى دانشجوى كوى حضور دارند».
اين دانشجو با تحليل واكنش نيروهاى ضد شورش مى گويد: «آنها اشتباه مى كنند. در نهايت تبعات اين بى احتياطى دامن همه را مى گيرد. اگر آنها كوتاه بيايند ما هم كوتاه مى آئيم».
در آخرين لحظات اين دانشجو خبر هاى تكميلى را در تماس مجددى ارائه داد. وى در رابطه با تعداد زخمى ها گفت: «تا نيمه شب ديشب رقم زخمى ها از ۱۲ نفر به حدود ۲۵ نفر افزايش يافته و حال برخى به شدت وخيم است».
وى افزود: «نيروهاى ضد شورش بيشترى به اطراف كوى آمده اند. به گمانم حدود ۳ هزار نفر باشند. همچنين نيروهاى انصار حزب الله، چه با ماشين و چه با موتور در اطراف كوى حضور پر رنگى دارند. چند ماشين آتش نشانى هم آورده اند و به گمانم قصد دارند با آب دانشجويان را متفرق كنند».
وى در پايان گفت: «اكنون دانشجويان تنها شعار مى دهند و براى نشان دادن حسن نيت قصد در گيرى را با نيروهاى ضد شورش ندارند».
اما درگيرى ادامه داشت
روز بعد هم بيشتر دانشگاههاى تهران جو ناآرامى را پشت سر گذاشتند. نيروهاى انتظامات دانشگاه هاى تهران كه از فروردين امسال تعدادشان افزايش بى سابقه اى يافته، طى ۴۸ ساعت گذشته نفرات بيشترى را نيز به خدمت گرفتند. نيروهاى جديد، شايد به دليل تفاوت سابقه كارى، رفتار خشن ترى با دانشجويان دارند. آن هم در حاليكه دانشجويان آذرى زبان، نيز به اين حركت اعتراضى پيوسته اند. حركت اين دانشجويان از دانشكده ادبيات پرديس مركزى آغاز شد و تا چند ساعت ادامه يافت.
خبرنگارانى كه براى گزارش اين مسأله به دانشگاه تهران آمده بودند، با ممانعت مأموران حفاظت روبرو شدند و به هيچ كدام آنها اجازه ورود داده نشد، هر چند هميشه مى توان از لاى نرده ها باب حرف را باز كرد. تجمع دانشجويان ترك دانشگاه هاى تهران كه با شعار «هاراى هاراى ما توركيم» ادامه داشت، در نهايت با صدور بيانيه اى كه خواستار بر آورده شدن حقوق پايمال شده هموطنان آذرى بود، خاتمه يافت.
همزمان تجمع ديگرى نيز در دانشكده حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران برگزار شد كه در آن حدود ۲ هزار دانشجو شركت كردند. شركت كنندگان در اين تجمع، زبان به محكوميت حمله به كوى دانشگاه گشودند و نسبت به دستگيرى دوستان خود در كوى دانشگاه تهران در صبح روز چهار شنبه اعتراض كردند.
اين تجمع كه از اوايل ظهر آغاز شده بود تا ساعت ۷ شب ادامه يافت، و همراه با اين اولتيماتوم كه اگر تا روز شنبه اثرى از برآورده شدن خواسته ها مشاهده نشود، دانشجويان دوباره در همين مكان تجمع خواهند كرد.
برخى اظهار نظر ها حاكى از آن بود كه اين تجمع به لحاظ نفرات، پس از ناآرامى هاى خرداد دو سال گذشته بى شمار ترين بود. دانشجويان علامه طباطبايى، امير كبير و خواجه نصير هم به نشان همدلى، در جمع معترضين حضور داشتند.
و باز مسئولين غايب بودند. فقط چند استاد و دكتر اميد معاونت ادارى دانشگاه تهران به ميان دانشجويان آمدند. دكتر اميد به دانشجويان قول داد از حداكثر توان خود براى بر آورده شدن حقوق صنفى دانشجويان استفاده كند. همين. و اين خود احساسات را بيشتر برانگيخت. آنها كه بيشتر عصبانى بودند، و همچنين كسانى كه همواره در چنين شرايطى از آب گل آلود ماهى مى گيرند، قصد شكستن شيشه ها را داشتند، اما جمع عظيم دانشجويى با تدبير و آگاهى مانع اين برخورد شد.
هوا رو به تاريكى مى رفت كه دانشجويان پس از قرائت بيانيه خود، به تحصن خود بصورت موقت خاتمه دادند. در اين بيانيه دانشجويان خواستار دستگيرى و محاكمه عاملين و آمرين حادثه تبريز و نيز بازگرداندن استادان اخراجى به دانشگاه شدند.
آنها همچنين خواستار عذر خواهى رسمى مسئولين از دانشجويان به علت هتك حرمت آنان در كوى دانشگاه، آزادى ۵ دانشجوى دستگير شده، حذف تدابير امنيتى، آزادى فعاليت تشكل ها، پى گيرى وضعيت دانشجويان اخراجى و نيز وضعيت احضار فله اى دانشجويان به كميته انضباطى شدند.
در پايان اين بيانيه آمده است: «در صورتى كه تا روز شنبه در آن قسمت از خواسته ها كه در حد اختيارات مسوولين دانشگاه است اقداماتى مشاهده نشود» دانشجويان به تحصن و اعتراض خود ادامه خواهند داد.
و آنگاه، بچه ها خسته، راه خانه در پيش گرفتند. چند تا چند تا. اما هنگام خروج از دانشگاه، انتظامات تازه به كار گرفته شده، با كلمات آزار دهنده، خستگى آنان را افزون كردند. حرفهايى كه موجب جريحه دار شدن احساسات دانشجويان مى شد و مى توانست هم بهانه اى براى برخورد باشد و هم سركوب.
يكى از اين مأموران حفاظت به خبرنگار روز گفته است: «به ما گفته اند مى توانيد با دانشجويان با خشونت رفتار كنيد، اما به سرو صورتشان نزنيد تا معلوم نشود. به ما گفته اند ديگر هيچ دانشجوئى مورد احترام نيست، مگر اعضاى بسيج دانشجويى.»